korrupsiyaning mohiyati, oqibatlari va unga qarshi kurash mexanizmlari

DOC 18 pages 226.0 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 226.0 KB

File type DOC

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

15-mavzu: korrupsiyaning mohiyati, oqibatlari va unga qarshi kurash mexanizmlari. mavzu rejasi: 1. korrupsiya tushunchasining mohiyati, tarixiy ildizlari, sabablari va jamiyatda namoyon bo’lishiga oid qarashlar tasnifi. 2. korrupsiyaning ijtimoiy hayotdagi ko‘rinishlari va ularning zararli oqibatlari. . 3. o’zbekistonda korrupsiyaning turlari va unga qarshi kurashning yo’nalishlari hamda huquqiy asoslari. 4. korrupsiyaga qarshi kurashda xalqaro tajriba va xalqaro hamkorlik. tayanch tushunchalar: korrupsiya, pora, pora olish va berish, korrupsioner, korrupsiya haqidagi paradigmalar, past, o‘rta, yuqori darajadagi korrupsiya, siyosiy korrupsiya, g‘oyaviy korrupsiya, iqtisodiy korrupsiya, ta’lim sohasidagi korrupsiya, huquq-tartibot organlaridagi korrupsiya, jamoat tashkilotlaridagi korrupsiya, xalqaro korrupsiya, potensial korrupsiya, firibgarlik. 1-savol bayoni: hozirgi zamon milliy va xalqaro huquqida tobora ko‘p qo‘llanilayotgan atamalardan biri bu korrupsiyadir. korrupsiya albatta bugun paydo bo‘lgan illat emas, u qadimdan buyon mavjud bo‘lib kelmokda. qadimgi yunon faylasufi aristotel shunday degan:“har qanday davlat tizimida qonunlar va boshqa farmoyishlar orqali ishni shunday tashkil qilish kerak-ki, unda mansabdor shaxslarni noqonuniy yo‘l bilan boyishiga yo‘l qo‘ymaslik lozim”. …

2 / 18

usiyasi, xullas, u salbiy hodisa sifatida tarixiy makon va zamonning qaysi kesishgan nuqtalarida paydo bo‘lgan degan savollar tug‘iladi? ma’lumki “korrupsiya” tushunchasi lotin tilidagi “corruptio” so‘zidan olingan bulib, mazmuni “buzish, sotib olish” ma’nosini beradi va uning grammatik bir ildizli ma’nosi yana “korroziya” suzi, ya’ni “chirish” yoki “zanglash” degan mazmunni ham beradi. shundan kelib chikib bu so‘zning ijtimoiy ko‘rinishi hokimiyatni buzish, chiritish orkali sotib olish” degan ma’noni beradi. yuridik ensiklopediya mualliflarining ta’kidlashicha, “korrupsiya – mansabdor shaxslar tomonidan ularga berilgan huquqlar va hokimiyat imkoniyatlaridan shaxsiy boylik orttirish uchun foydalanishda ifodalanuvchi siyosat yoki davlat boshqaruvi sohasidagi jinoiy faoliyat”. “yuridik atamalar qomusiy lug‘ati”da korrupsiya tushunchasiga “davlat funksiyalarini bajarish vakolatiga ega bo‘lgan (yoki ularga tenglashtirilgan) shaxslarning noqonuniy tarzda moddiy va boshqa boyliklar, imtiyozlarni olishda o‘z maqomi va u bilan bog‘liq imkoniyatlardan foydalanishi, shuningdek, bu boylik va imtiyozlarni jismoniy yoki yuridik shaxslar qonunga xilof ravishda egallashiga imkon berishi”, deb ta’rif berilgan. yana boshqa adabiyotlarda e’tirof etilishicha, korrupsiya …

3 / 18

oslariga putur yetkazadi, inson huquqlari buzilishiga olib keladi, bozorlar faoliyatiga to‘sqinlik qiladi, hayot sifatini yomonlashtiradi va odamlar xavfsizligiga tahdid soladigan uyushgan jinoyatchilik, terrorizm va boshqa hodisalar ildiz otib, gullashi uchun sharoit yaratib beradi. ushbu zararli hodisa katta va kichik, badavlat va kambag‘al bo‘lishidan qatiy nazar, barcha mamlakatlarda uchraydi. korrupsiya past iqtisodiy ko‘rsatkichlarning asosiy sabablaridan biri bo‘lib, kambag‘allik darajasini kamaytirish va rivojlanishni ta’minlash uchun eng katta to‘siq hisoblanadi”. “korrupsiya” atamasi, odatda mansabdor shaxs tomonidan unga ishonib topshirilgan vakolatlar va huquqlaridan shaxsiy manfaatlar uchun jamiyat tomonidan o‘rnatilgan qonunlar va axloqiy tamoyillarga zid bo‘lgan holda foydalanishni anglatuvchi tushuncha hisoblanadi. bulardan tashqari, korrupsiya mafiyalashgan davlatlarga xos bo‘lgan tipik holat, ya’ni mansabdor shaxslarni sotib olish, ularning sotqinlik qilishini ham anglatadi. korrupsiyaning xarakterli belgisi mansabdor shaxsning xatti-harakatlari bilan uning ish beruvchisi manfaatlari o‘rtasidagi ziddiyat yoki saylangan shaxsning xatti-harakatlari bilan jamiyat manfaatlari o‘rtasidagi ziddiyat hisoblanadi. odatda, korrupsiyaning ko‘p turlari mansabdor shaxs tomonidan sodir etilgan firibgarlikdan iborat bo‘lib, …

4 / 18

nlar mansabdorlarning o‘z lavozimini saqlab qolish uchun quyi pog‘onadagilardan majburiy tarzda pora yig‘ib olishi orqali olgan porasini yuqori pog‘onadagi mansabdorlar bilan bo‘lishishida namoyon bo‘ladi. bunday holatning mavjudligi jamiyatning iqtisodiy o‘sishi va rivojlanishiga jiddiy to‘sqinlik qiladi. odamlarni esa ma’naviy-mafkuraviy tanazzulga duchor etadi. shuningdek, o‘zbekiston respublikasining 2017 yil 3 yanvar’, o‘rq-419-sonli “korrupsiyaga qarshi kurashish to‘g‘risida”gi qonunida: “korrupsiya — shaxsning o‘z mansab yoki xizmat mavqeidan shaxsiy manfaatlarini yoxud o‘zga shaxslarning manfaatlarini ko‘zlab moddiy yoki nomoddiy naf olish maqsadida qonunga xilof ravishda foydalanishi, xuddi shuningdek bunday nafni qonunga xilof ravishda taqdim etish”,– degan ta’rif berilgan. bu degan so‘z korrupsiya bu pul, qimmatbaho buyumlar ko‘rinishida imtiyozlar olish uchun mansab vakolatlarini suiiste’mol qilish, pora berish, pora olish, o‘z vakolatlarini suiiste’mol qilish, tijorat pora olish yoki boshqa shaxsning o‘z rasmiy mavqeidan jamiyat va davlatning qonuniy manfaatlariga xilof ravishda noqonuniy foydalanishidir. mulkiy xususiyatga ega bo‘lgan boshqa mulk yoki xizmatlar, o‘zi uchun yoki uchinchi shaxslar uchun boshqa mulkiy huquqlar …

5 / 18

arolarning shaxsiy huquqlarini yanada bostirishga qaratilgan bo‘ladi. qisqasi,siyosat korrupsiya uchun xizmat qila boshlaydi. korrupsiyaning genezisi va evolyusiyasi. kishilik tarixiga nazar tashlasak, korrupsiyaning salbiy ijtimoiy fenomen sifatida juda qadim zamonlarda paydo bo‘lganligiga ishonch hosil qilamiz. bu asosan urug‘ va qabilalarning paydo bo‘lishidagi boshqaruv tizimining shakllanishi bilan bog‘liq bo‘lib, urug‘ yetakchisi va qabila boshlig‘ining o‘rnatilgan tartib-qoidalarni o‘z manfaatlari yo‘lida foydalanishi, aniqrog‘i, urug‘ va qabilalarning oziq-ovqat, kiyim-kechak resurslarini o‘zboshimchalik bilan taqsimlanishi natijasida paydo bo‘lgan, desak yangilishmagan bo‘lamiz. kishilik tarixida sudyalarning sotqinligi alohida tashvish uyg‘otgan, chunki ular pora evaziga sotilib mulklarni noqonuniy ravishda taqsimlash va nizolarni qonunchilik doirasidan tashqarida hal qilishga berilib ketganlar. shuning uchun ham yetakchi din vakillari sudyalarning poraxo‘rligini qoralab: "... boshliq sovg‘a talab qiladi, sudya esa pora olish uchun sud qiladi, zodagonlar o‘z qalblarining yomon istaklarini qondirish uchun ishni buzib ko‘rsatadilar”, "sovg‘alarni qabul qilmang, chunki sovg‘alar ko‘zi ochiqlarni ko‘r qiladi va haq-huquqlarni izdan chiqaradi” ,– deganlar. xviii asr oxiridan boshlab g‘arbda …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "korrupsiyaning mohiyati, oqibatlari va unga qarshi kurash mexanizmlari"

15-mavzu: korrupsiyaning mohiyati, oqibatlari va unga qarshi kurash mexanizmlari. mavzu rejasi: 1. korrupsiya tushunchasining mohiyati, tarixiy ildizlari, sabablari va jamiyatda namoyon bo’lishiga oid qarashlar tasnifi. 2. korrupsiyaning ijtimoiy hayotdagi ko‘rinishlari va ularning zararli oqibatlari. . 3. o’zbekistonda korrupsiyaning turlari va unga qarshi kurashning yo’nalishlari hamda huquqiy asoslari. 4. korrupsiyaga qarshi kurashda xalqaro tajriba va xalqaro hamkorlik. tayanch tushunchalar: korrupsiya, pora, pora olish va berish, korrupsioner, korrupsiya haqidagi paradigmalar, past, o‘rta, yuqori darajadagi korrupsiya, siyosiy korrupsiya, g‘oyaviy korrupsiya, iqtisodiy korrupsiya, ta’lim sohasidagi korrupsiya, huquq-tartibot organlaridagi korrupsiya, jamoat tashkilotlaridagi korrupsiy...

This file contains 18 pages in DOC format (226.0 KB). To download "korrupsiyaning mohiyati, oqibatlari va unga qarshi kurash mexanizmlari", click the Telegram button on the left.

Tags: korrupsiyaning mohiyati, oqibat… DOC 18 pages Free download Telegram