идрoк

DOC 9 стр. 1006,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 9
7.1. идрок тўғрисида тушунча. идрок тўғрисида тушунча. идрок – иш-ҳаракат тариқасида. 7.2. идрок образларни предметли, яққол мазмуни. идрок образларнинг предметли, яққол мазмуни. идрокнинг яхлитлиги ва структуралилиги. идрокнинг константлиги. идрокнинг турлари. рангларни идрок қилиш. фазони ва ҳаракатни идрок қилиши. вақтни идрок қилиш. предметли яққол образларни яратиш. ўрганиш ва идрок. 7.3. идрокни индивидуал хусусиятлари. идрокнинг индивидуал хусусиятлари. иллюзия ва галлюцинация. идрoк, прeдмeтлилик, яxлитлик, структурaлилик, бaрқaрoрлик. вақтни идрок қилиш. талабаларга идрок тўғрисида тушунча, идрок – иш-ҳаракат тариқасида эканлиги, идрокнинг яхлитлиги ва структуралилиги, идрокнинг константлигини, идрокнинг турларини, рангларни идрок қилишни, фазони ва ҳаракатни идрок қилишини, вақтни идрок қилишни, идрокнинг индивидуал хусусиятларини, иллюзия ва галлюцинация ҳақида тушунча беришдан иборат. з 1. идрок тўғрисида тушунча. кишининг билиш жараёнларидан бири бу идрокдир. нарсалар ва ҳодисаларнинг сезги аъзоларига бевосита таъсир қилиш жараёнида киши онгида акс этишига идрок деб айтилади. идрок жараёнида алохида холдаги сезгиларнинг тартибига солиниши ҳам нарса ва ҳодисаларнинг яхлит образларига бирлашуви юз беради. идрок нарсаларни умуман, …
2 / 9
арини акс эттирадиган сезгилардан фарқли ўлароқ, идрок нарсанинг яхлит образи ҳисобланади. ўз–ўзидан равшанки, бу яхлит образ нарсанинг айрим хусусиятлари ва белгилари ҳақида турли хил сезгилар тарзида олинадиган умумлаштириш негизида таркиб топади. идрокнинг яхлитлиги ва структуралилиги манбаи бир томондан, акс эттириладиган объектларнинг ўзига хос хусусиятларида ва иккинчи томондан, инсоннинг конкрет фаолиятида гавдаланади. идрокнинг нарсалар билан қилинадиган фаолият жараёнида шаклланадиган константлиги–киши ҳаёти ва фаолиятининг зарур шартидир. бусиз инсон чексиз ранг–баранг ва ўзгарувчан оламда мўлжал ола билмасди. константлик хусусияти нарсанинг ва унинг яшаш шароитининг бирлигини акс эттирар экан, теварак–атрофдаги оламнинг нисбатан барқарорлигини таъминлайди. кишининг идроки унинг тафаккури билан узвий боғлиқ, нарсани онгли идрок этиш–унга фикран ном бериш, синфга киритиш, уни суз воситасида умумлаштириш демакдир. идрок субъектнинг бундан олдинги тажрибасига боғлиқ бўлади. кишининг тажрибаси қанчалик бой бўлса, унинг билимлари қанчалик кўп бўлса, унинг идроки ҳам шунчалик бой бўлади, бунда у шунчалик кўп нарсаларни кўра олади. идрокнинг мазмуни киши олдига қўйилган вазифа билан ҳам, унинг …
3 / 9
бевосита тўқнаш келган нарсаларини идрок қилишга мойил бўлади. агар бирор предметни у илгари фигура сифатида идрок қилган бўлса, демак, кейинги сафар ҳам уни айнан фигурадай идрок қилади, агар фон бўлган бўлса, табиий, фондай қабул қилади. бу қоннунинг ҳаётдаги ўрни чет давлатларда борган туристлар тажрибасига таяниб тушунтирилиши мумкин. ўзбекистонликлар ер куррасининг қайси бурчагида бўлмасин, ўзбек дўпписи ёки атлас кўйлакни жуда тез илғаб оладилар ва суюниб кетадилар ҳам. ёнидаги шериглари ўзбек бўлса ҳам, айнан дўппили ўзбекни кўриб, кўзлари яшнаб кетади. бошқа миллат вакиллари, масалан, нигериялик ҳам миллий кўйлагида юрган бўлиши мумкин, лекин ўзбек турист учун бу кийим фон эди, фонлигича қолади ҳам. б. идрокнинг константлилиги қонуни. бу қонун маълум маънода олдингисига боғлиқ. яъни бунда ҳам илгариги тажриба катта роль ўйнайди. маъноси : одам ўзига таниш бўлган нарсаларни ўша хосса ва хусусиятлар билан ўзгаришсиз идрок қилишга мойилдир. масалан, самолёт ичида ўтириб ерга қараганмисиз? автомобил йўллари, уларда ҳаракат қилаётган машиналар кичкина кўринади, лекин биз …
4 / 9
мизни таъминлайди. константлик - “constanta” сўзидан олинган бўлиб, ўзгармас, доимий деган маънони билдиради. в. кутишлар ва тахминларнинг идрокка таъсири. кўпинча бизнинг идрокимиз айни пайтда биз нималарни кутаётганимизга боғлиқ бўлиб қолади. биз ўзимиз кутгандан ҳам кўп пайтларда ўзимиз кўргимиз келган нарсаларни кўрамиз, эшитгимиз келган нарсани эшитамиз. масалан, сонлар қаторида пайдо бўлган в ҳарфи узоқдан албатта 13 сонидай идрок қилинади, ёки аксинча ҳарфлар орасидаги 13 “в” га жуда ўҳшайди. кечаси ёлғиз қолиб кимнидир кутаётган бўлсангиз, ҳар қандай жуда секин шарпа ҳам оёқ товушларига ўхшайверади. соғинган дўстингизга бирор жиҳати билан ўҳшаш бўлган одамни кўрсангиз-чи? шундай қилиб, инсон идроки шахсий маъно ва аҳамият касб этган маълумот воситасида онгдаги бўшлиқни тўлдиришга ҳаракат қилади. бировнинг орқадан чақиришини кутаётган бўлсангиз, негадир албатта, бош ҳарфи тўғри келган исмни айтса ҳам тезгинада ўша томонга ўгирилиб қарайсиз. айнан шундай ҳодисалар баъзан идрокдаги хатоликларнинг келиб чиқишига олиб келади. америкалик дж. бэгби деган олим стереоскоп орқали америкалик ва мексикалик болаларга шакли унчалик …
5 / 9
ганда, 1-3 секунддан сўнг одам ёруғлик манбаини кўрмай қўйгандек. шунга ўхшаш экспериментлар барча идрок турларида ҳам синалган. паст оҳангли куй ҳам маълум вақтдан кейин эшитмагандай ҳисни келтириб чиқаришини синаб кўришингиз мумкин. нутқ воситасида хадеб бир хил сўзларни қайтаравериш психотерапевтик практикада гипнотик ҳолатни келтириб чиқарувчи омил сифатида ишлатилади. чунки бир хил сўзлар хадеб қайтарилаверса, улар ўзининг маъно - моҳиятини ҳам йўқотади. масалан, кўчаларда юрадиган “фолбинлар”ни кўрганмисиз? улар автоматик тарзда айтадиган сўзлари аслида уларнинг ўзлари учун умуман маъносини йўқотган (“бахтингдан очайми, тахтингдан очайми?” ва хакозо шунга ўхшаш сўзлар). ҳар қандай ҳаракат хадеб қайтарилаверса, “психологик тўйиниш” ҳодисаси рўй беради ва ҳаракатлар автоматлашиб, унинг айрим деталлари умуман онг назоратидан чиқади. масалан, маҳоратли раққоса ҳар қандай рақсга ҳам чиройли, жозибали ҳаракатлар билан ўйин тушиб кетаверади. д. англанганлик қонуни. идрок қилаётган шахс учун фигуранинг англанганлги, унинг зарурати ва маъноси катта аҳамиятга эга бўлади. агар биз кузатаётган предмет, эшитаётган нутқ ёки ҳис қилаётган нарсамиз маъносиз, тушунарсиз, ноаниқ …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 9 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "идрoк"

7.1. идрок тўғрисида тушунча. идрок тўғрисида тушунча. идрок – иш-ҳаракат тариқасида. 7.2. идрок образларни предметли, яққол мазмуни. идрок образларнинг предметли, яққол мазмуни. идрокнинг яхлитлиги ва структуралилиги. идрокнинг константлиги. идрокнинг турлари. рангларни идрок қилиш. фазони ва ҳаракатни идрок қилиши. вақтни идрок қилиш. предметли яққол образларни яратиш. ўрганиш ва идрок. 7.3. идрокни индивидуал хусусиятлари. идрокнинг индивидуал хусусиятлари. иллюзия ва галлюцинация. идрoк, прeдмeтлилик, яxлитлик, структурaлилик, бaрқaрoрлик. вақтни идрок қилиш. талабаларга идрок тўғрисида тушунча, идрок – иш-ҳаракат тариқасида эканлиги, идрокнинг яхлитлиги ва структуралилиги, идрокнинг константлигини, идрокнинг турларини, рангларни идрок қилишни, фазони ва ҳаракатни идрок қилишини, вақтн...

Этот файл содержит 9 стр. в формате DOC (1006,0 КБ). Чтобы скачать "идрoк", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: идрoк DOC 9 стр. Бесплатная загрузка Telegram