emalning demineralizatsiyasi va remineralizatsiyas

DOC 11 pages 67.5 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 67.5 KB

File type DOC

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

emalning demineralizatsiyasi va remineralizatsiyas boshlang‘ich emal kariyesining rivojlanishida mineral almashinuvi dinamik muvozanatining buzilishi asosiy rol o‘ynaydi. bu demineralizatsiya jarayonining ustunlik qilishi va boshlang‘ich kariyes o‘choqlarining paydo bo‘lishiga olib keladi. emalning demineralizatsiyasi – bu tish yuzasida mahalliy va uzoq muddatli ph pasayishi natijasida emaldan minerallar (asosan kalsiy) chiqib ketish jarayonidir. kariyesli holat tish yuzasida uglevod va mikroorganizmlar to‘planishi natijasida yuzaga keladi. tish mikroorganizmlari uglevodlarni tezda kislotalarga aylantiradi.biologik apatitar – jumladan, emal tarkibidagi kristall panjarasida bo‘sh joylar va nuqsonlar (masalan, atom yoki atom ustunlarining yo‘qligi, ba’zan esa faqat bitta ustunning mavjudligi) uchraydi. ushbu kristall panjarasidagi nuqsonlar organik kislotalarning emalga tez kirib borishiga sabab bo‘ladi, bu jarayon tezligi 500 angstrom/soniya. boshlang‘ich kariyes patogenezining sxemasi tish yigindisi bakteriyalari + oziq-ovqat uglevodlari → organik kislotalar → emal kristallarining erishi → demineralizatsiya o‘choqlari gidroksiapatit (ca₁₀(po₄)₆(oh)₂) ph 5,5 va undan past bo‘lganda vodorod ionlariga juda sezgir bo‘ladi. h⁺ ionlari gidroksiapatitning fosfat guruhlari bilan reaksiyaga kirishib, gidratlangan qatlamda …

2 / 11

ning yuqori qatlami nisbatan saqlanib qoladi. ehtimol, bu sirt va ichki qatlamlarning kimyoviy tarkibi farq qilishi, mineral komponentlarning so‘lakdan kirib kelishi va ichki shikastlanishlar bilan bog‘liq. hozirgi vaqtda isbotlanganki, emalning yuzaki qatlami remineralizatsiya jarayoni uchun asosiy himoya to‘siq hisoblanadi. u kislotalarga nisbatan chidamliroq va chuqur qatlamlarga qaraganda kamroq yemiriladi. ushbu qatlamda turli mikroelementlar (ftor, rux, temir, alyuminiy, magniy, mis) to‘planadi, ularning kontsentratsiyasi kariyesli joylarda o‘zgaradi. yuzada esa kariyes zonasini qoplovchi amorf himoya qatlami shakllanadi.boshlang‘ich emal kariyesi og‘iz suyuqligida kalsiy ionlari kontsentratsiyasining ishonchli darajada kamayishi, ularning emalga kirish tezligining pasayishi va dinamik muvozanatning demineralizatsiya jarayoni tomon siljishi bilan xarakterlanadi.kariyesning boshqa ko‘rinishi – bu vestibulyar yuzaning bo‘yin qismi, ayniqsa yuqori markaziy old tishlarning kariyesi hisoblanadi. yuqori jag‘ tishlari pastki jag‘ tishlariga qaraganda ko‘proq zararlanadi.eng zaif joylar – bu milk ostidagi joy va fissuralardir, chunki ular mineralizatsiya darajasi pastroq va tozalash qiyin bo‘lgan proksimal yuzalardir. eng chidamli joylar – bu emalning yuqori mineralizatsiyalangan …

3 / 11

yidagilar sabab bo‘ladi:tish yuzasini breket o‘rnatishdan oldin yetarlicha tayyorlamaslik,sementning adeziv (yopishish) xususiyatlari yetarli emasligi,sementning og‘iz suyuqligida asta-sekin erishi.o‘choqli demineralizatsiya asosan breketlar yopishgan joylarda yuzaga keladi. bu zararlanish tezligi quyidagilarga bog‘liq:tish emalining individual tuzilishi,yuzaki qavatdagi mikroteshik va yoriqlar mavjudligi (organik kislotalarning mineral komponentlar bilan o‘zaro ta’sirini kuchaytiradi).tish oqartirish bugungi kunda juda ommalashgan bo‘lib, u ham emal demineralizatsiyasining sabablaridan biridir.oqartirish jarayonida kuchli oksidlovchilar va karbamid organik matritsaga, shuningdek, emaldagi noorganik kristallarga ta’sir qilib, ularning erishini tezlashtiradi.natijada emalning o‘choqli demineralizatsiyasi shakllanadi. emal remineralizatsiyasi zarar ko‘rgan emal zichligini qisman tiklash jarayoni remineralizatsiya deb ataladi.bu jarayon tishlarning mineralizatsiyasi va emalning "pishib yetilishi" bilan o‘xshashdir.remineralizatsiya vaqtida tish o‘rtasi yoki remineralizatsiyalovchi eritmadan ionlar mikrokanallar va kristallararo bo‘shliqlarga kirishi mumkin.biroq, emal ichidagi kanallar avvalgi kariyes ta’sirida minerallar bilan to‘lib qolgan bo‘lsa, bu ionlarning chuqur kirib borishini cheklaydi. boshlang‘ich bosqichda kariyes jarayonining qaytuvchanligi kariyesni qaytarish imkoniyati quyidagilarga bog‘liq: protein (oqsil) matritsasi saqlanganligi, bu yangi kristallarning shakllanishi uchun asos bo‘lib …

4 / 11

so‘lakning himoya ta’siri yetarli bo‘lmaydi, shu sababli remineralizatsiya jarayoni boshlang‘ich kariyesning 50% holatlarida to‘liq amalga oshmaydi.boshlang‘ich kariyesni davolash uchun maxsus remineralizatsion vositalar qo‘llaniladi.bu vositalar kalsiy, fosfat, ftor va boshqa mineral komponentlarni o‘z ichiga oladi. remineralizatsiya qiluvchi vositalarning tarkibiy qismlari:kariyes hujumi davomida yuzaga kelgan o‘zgarishlarni tiklashi lozim.emal kristall panjarasida hosil bo‘lgan nuqsonlarni bartaraf etishi kerak.salbiy omillarning ta’sirini kamaytirishga yordam beradi. tadqiqotlarga ko‘ra, kalsiy konsentratsiyasi 1 mm bo‘lsa, bu asosan kristallarning o‘sishini rag‘batlantiradi.agar kalsiy konsentratsiyasi 3 mm ga yetib borsa, kristall o‘lchami kattalashib, mikrobo‘shliqlar to‘lib ketishi mumkin. bu esa chuqur qatlamlarda remineralizatsiya jarayoniga to‘sqinlik qiladi.emal remineralizatsiya jarayoni og‘iz suyuqligi tarkibiga bevosita bog‘liq. aynan og‘iz suyuqligi emal tuzilmasini tiklash uchun zarur bo‘lgan mineral ionlarining asosiy manbai hisoblanadi.so‘lakning bufer potentsiali kalsiy va fosfat ionlarining erishini oldini olishga yordam beradi.biroq, ko‘pincha so‘lakning himoya ta’siri yetarli bo‘lmaydi, shuning uchun remineralizatsiya jarayoni boshlang‘ich kariyesning 50% holatlarida to‘liq amalga oshmaydi.boshlang‘ich kariyesni davolash uchun maxsus remineralizatsion vositalar ishlatiladi.bular tarkibida …

5 / 11

a fosfat asosidagi remineralizatsiya qiluvchi vositalar haqida batafsil "tish kariyesining oldini olishda kalsiy saqlovchi vositalarni qo‘llash" bo‘limida keltirilgan.ftor ionlari mavjud bo‘lsa,deminiralizatsiya jarayoni sekinlashadi ,emal remineralizatsiyasi tezlashadi shuning uchun ftorid saqlovchi vositalar boshlang‘ich kariyesni davolashda samarali hisoblanadi.ftorning kariyesga qarshi ta’siri uning emal bilan aloqa joyidagi konsentratsiyasiga bog‘liq. bundan tashqari, ftorning bakteriyalar metabolizmiga ta’siri kislotalar ishlab chiqarilishini kamaytiradi va bu demineralizatsiya jarayonini susaytiradi.. kalsiy, fosfat va ftor ionlarining emalga kirib borishi ionlarning zaryadlari va konsentratsiya farqiga bog‘liq.masalan, musbat zaryadlangan ikki valentli kalsiy ionlari emalga manfiy zaryadlangan ftor ionlariga qaraganda qiyinroq kirib boradi. shu sababli, ayrim remineralizatsion terapiya usullari (masalan, borovskiy-leus usuli)birinchi bosqichda – kalsiy saqlovchi vositalarni uzoqroq vaqt qo‘llash keyingi bosqichda – qisqa muddatga ftor saqlovchi vositalar bilan ishlov berish remineralizatsiya qiluvchi vositalarning ta’sir:emal yuzasida turli darajadagi kristallangan kalsiy ftorid kristallari hosil bo‘ladi.ular emal matritsasiga mahkam bog‘lanadi va butun demineralizatsiya qilingan joyni qoplaydi.keyinchalik kalsiy ionlari remineralizatsiya qilingan emalning apatite kristall panjarasiga kiritilishi …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "emalning demineralizatsiyasi va remineralizatsiyas"

emalning demineralizatsiyasi va remineralizatsiyas boshlang‘ich emal kariyesining rivojlanishida mineral almashinuvi dinamik muvozanatining buzilishi asosiy rol o‘ynaydi. bu demineralizatsiya jarayonining ustunlik qilishi va boshlang‘ich kariyes o‘choqlarining paydo bo‘lishiga olib keladi. emalning demineralizatsiyasi – bu tish yuzasida mahalliy va uzoq muddatli ph pasayishi natijasida emaldan minerallar (asosan kalsiy) chiqib ketish jarayonidir. kariyesli holat tish yuzasida uglevod va mikroorganizmlar to‘planishi natijasida yuzaga keladi. tish mikroorganizmlari uglevodlarni tezda kislotalarga aylantiradi.biologik apatitar – jumladan, emal tarkibidagi kristall panjarasida bo‘sh joylar va nuqsonlar (masalan, atom yoki atom ustunlarining yo‘qligi, ba’zan esa faqat bitta ustunning mavjudligi...

This file contains 11 pages in DOC format (67.5 KB). To download "emalning demineralizatsiyasi va remineralizatsiyas", click the Telegram button on the left.

Tags: emalning demineralizatsiyasi va… DOC 11 pages Free download Telegram