operatsion tizimlar

DOC 20 pages 914.5 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 914.5 KB

File type DOC

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

4-mavzu. kompyuterning dasturiy ta’minoti. operatsion tizim. reja: 1. sohada qo‘llaniladigan dasturiy vositalar tasnifi (ms office) 2. operatsion tizimlar va ularning umumiy tavsiflari. 3. mobil operatsion tizimlar va ularning xususiyatlari. 4. dasturiy vositalarning rivojlanish tendensiyalari. foydalanuvchilar to‘g‘ridan to‘g‘ri kompyuter bilan operatsion tizim orqali muloqot qiladilar. bu asosiy dastur bo‘lib, qolgan barcha dasturlarni boshqaradi va o‘zaro mutanosiblikdagi faoliyatini ta’minlaydi. foydalanuvchilar oxir- oqibatda kompyuter bilan ta’sir o‘tkazishning bir yo‘li operatsion tizim (ot ) dasturi barcha amallar ijrosining nazorati va boshqa dasturlar ishlashini yo‘naltiradigan apparat buni nazorat qiladi. bunday ot dasturi odatda kompyuter tizimi bilan kiritilgan va u foydalanuvchi uchun vositalani boshqaradi, saqlash resursilari, tarmoq tizimlari, kernelning ot har doim xotirada mavjud va ishlaydi. buning uchun cpu vazifalari, ishlaydigan boshqa dasturlar ustidan nazoratni kompyuter, apparat o‘rtasida muloqot nazorat qismlariga, ma’lumotlar uzatishni boshqarad, kiritish- chiqarish qurilmalari uchun vositalar va qo‘llash tafsilotlari, boshqarish, ma’lumotlarni ochilishi, o‘qish, yozish va yopilish tizimlarida ishlaydi u resurslardan foydalanadi. shunday qilib, …

2 / 20

dasturiy yoki elеktron hisoblash mashinalari bilan o‘zaro ta’siridagi dasturiy va apparat vositalaridir. har bir kompyutеr, albatta, opеratsion tizim turkumiga ega bo‘ladi, ularning har biri uchun amaliy dasturlarning o‘z turkumi yaratiladi. opеratsion tizimlar quyidagi omillar bo‘yicha tavsiflanadi: · bir vaqtda ishlaydigan foydalanuvchilar: bir (kishi) foydalanuvchi, ko‘p (kishi) foydalanuvchilar soniga ko‘ra; · tizim boshqaruvi ostida bir vaqtda foydalaniluvchi jarayonlar: bir vazifali, ko‘p vazifalilar soniga ko‘ra; · qo‘llab-quvvatlovchi jarayonlar: bir protsеssorli, ko‘p protsеssorlilar soniga ko‘ra; · ot kodi razryadliligi: 8 razrayadli, 16 razrayadli, 32 razrayadli, 64 razrayadliligiga ko‘ra; · intеrfеys turi: buyruq (matnli) va obеktli-yo‘naltirilgan (grafik)ligiga ko‘ra; · foydalaniluvchining ehmga kirishi turi: pakеtli qayta ishlash, vaqt bilan bo‘linishi, rеal vaqtga ko‘ra; · zahiralardan foydalanish turi: tarmoqli, lokalliligiga ko‘ra. hozirgi kunda opеratsion tizimlarning dos; os/2;unix; windows oilalari kеng tarqalgan. dos oilasining opеratsion tizimlari bir vazifali bo‘lib, quyidagi o‘ziga xos xususiyatlarga ega: · ehmli intеrfеys foydalanuvchi kiritadigan buyruq yordamida amalga oshiriladi; · tizimning ehmning boshqa …

3 / 20

ta’lim olish jarayonida ma’lumotlarni saqlanish holatini kuzatib borish, barcha vazifalarni bajarish uchun tibbiy hisoblash tizimlari tomonidan taqdim etilgan. bu dasturlar ot boshchiligida foydalanuvchilar uchun mavjud. ish faoliyati kompyuterlar odatda yakka foydalanuvchi tizimlari, serverlari esa qo‘llanıshı tizimlaridir. ot lardan quyidagi xususiyatlarga ega bo‘lishi talab qilinadi: 1. ishonchlilik. ot o‘zi ishlayotgan qurilmalar bilan birga ishonchli bo‘lishi kerak. ot foydalanuvchining aybi bilan vujudga kelgan xatoni aniqlashi, uni tahlil qilishi va tiklash imkoniyatiga ega bo‘lishi kerak. ot foydalanuvchining o‘zi tomonidan qilingan xatodan himoyalashi, hech bo‘lmaganda dasturiy muhitga keltiriladigan zararni minimumga olib kelishi kerak. 2. himoya. ot bajarilayotgan masalalarning o‘zaro bir- biriga beradigan tasiridan himoyalash kerak. 3. bashorat. ot foydalanuvchi so‘roviga bashoratchilik bilan javob berishi kerak. foydalanuvchi buyruqlari sistemada qabul qilingan qoidalar asosida yozilgan bo‘lsa, ularning ketma- ketligi qanday bo‘lishidan qat'iy nazar natija bir xil bo‘lishi kerak. 4. qulaylik. foydalanuvchiga ot ni taklif qilishdan maqsad resurslarni aniqlash va bu resurslarni boshqarish masalalarini yechishdan ozod qilishdir. …

4 / 20

tda sodir bo‘ladigan jarayondan bexabar qolishi mumkin. shu bilan birga foydalanuvchi sistema haqida qancha bilgisi kelsa shuncha bilish imkoniyatiga ega bo‘lishi kerak. bu holatda interfeys sistemasida qabul qilingan qoida va fizik qurilmalar ulanishi va o‘zaro bog‘liqligining funksional xarakteristikasi asosida amalga oshiriladi. avval qayd etganimizdek-ot ning asosiy vazifasi bu resurslar taqsimoti va boshqarishdan iborat. ot foydalanuvchini resurslar taqsimotidan ozod qilib kompyuterni uch xil rejimda ishlashini ta’minlashi mumkin: bir dasturli; ko‘p dasturli; ko‘p masalali. bir dasturli rejim – kompyuterning barcha resurslari faqat bir dasturga xizmat qiladi. ko‘p dasturli rejim (multidastur) – ot bir vaqtning o‘zida bir biriga bog‘liq bo‘lmagan bir necha dasturlarga xizmat qiladi. bunda resurslar dasturlar o‘rtasida o‘zaro taqsimlanadi. multidastur rejimi markaziy protsessor ish vaqti bilan «periferiya» qurilmalari ishini ta’minlashdan iborat. bu usulning bir dasturli rejimdan afzalligi resurslardan effektiv foydalanish va berilgan masala yechilishini tezlatishdir. ko‘p masalali rejim – multimasala rejimida bir vaqtning o‘zida bir necha masalaning parallel ishlashini ta’minlash ko‘zda …

5 / 20

aqtni taqsimlash sistemasi; · real vaqt sistemasi; · dialog sistemasi. paket rejimi – bu masalalar majmuasiga ishlov beruvchi sistema, ya’ni bir yoki bir necha foydalanuvchi tomonidan tayyorlangan topshiriqlarni bajaruvchi sistema. masalalar majmuasi kompyuterga kiritilgandan so‘ng foydalanuvchi bilan uning masalasi o‘rtasida muloqat qilish taqiqlangan. bunday ot bir dasturli yoki ko‘p dasturli rejimlarda ishlashi mumkin. vaqtni taqsimlash – bir vaqtning o‘zida bir necha foydalanuvchiga xizmat qilish va foydalanuvchiga o‘z masalasi bilan muloqat qilish imkonini beradi. bir vaqtda ishlash effektiga protsessor vaqti va boshqa resurslarni turli foydalanuvchilar tomonidan berilgan hisoblash jarayonlariga taqsimlash bilan erishiladi. ot kompyuterga kiritilayotgan topshiriqlar uchun navbat tashkil qiladi va har biriga navbat asosida protsessordan foydalanish vaqtini aniqlaydi. birinchi topshiriqni bajargandan so‘ng ot uni navbatning oxiriga olib borib qo‘yadi va ikkinchi masalaga xizmat qiladi va h.z. har bir masalaga xizmat qilish vaqti ot parametrlarida aniqlanadi. professional dasturchi ot ni tashkil qilish jarayonida bu vaqt birligini o‘zgartirishi mumkin. real vaqt – …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "operatsion tizimlar"

4-mavzu. kompyuterning dasturiy ta’minoti. operatsion tizim. reja: 1. sohada qo‘llaniladigan dasturiy vositalar tasnifi (ms office) 2. operatsion tizimlar va ularning umumiy tavsiflari. 3. mobil operatsion tizimlar va ularning xususiyatlari. 4. dasturiy vositalarning rivojlanish tendensiyalari. foydalanuvchilar to‘g‘ridan to‘g‘ri kompyuter bilan operatsion tizim orqali muloqot qiladilar. bu asosiy dastur bo‘lib, qolgan barcha dasturlarni boshqaradi va o‘zaro mutanosiblikdagi faoliyatini ta’minlaydi. foydalanuvchilar oxir- oqibatda kompyuter bilan ta’sir o‘tkazishning bir yo‘li operatsion tizim (ot ) dasturi barcha amallar ijrosining nazorati va boshqa dasturlar ishlashini yo‘naltiradigan apparat buni nazorat qiladi. bunday ot dasturi odatda kompyuter tizimi bilan kiritilgan va u foydalanuv...

This file contains 20 pages in DOC format (914.5 KB). To download "operatsion tizimlar", click the Telegram button on the left.

Tags: operatsion tizimlar DOC 20 pages Free download Telegram