iste’mol, jamg‘arish va investitsiya funktsiyalari

DOC 11 стр. 175,0 КБ Бесплатная загрузка

11 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 175,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 11

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 11

iste’mol, jamg‘arish va investitsiya funksiyalari 1. iste’mol va jamg‘arish, ularning grafiklari va funksiyalari milliy mahsulot (yamm, yaim, md) iste’mol va jamg‘arma uchun ishlatiladi. iste’mol (c) - bu odamlarning moddiy va ma'naviy ehtiyojlarini qondirish uchun tovarlar va xizmatlardan individual va birgalikda foydalanish. qiymat nuqtai nazaridan aytganda, bu aholi hayotiy uchun muhim mahsulotlar va xizmatlarni sotib olishga sarflagan mablag‘lari miqdoridir. iste’mol ishlab chiqarish va shaxsiy iste’molga bo‘linadi. ishlab chiqarish iste’moli - bu ishlab chiqarish va ijtimoiy faoliyat jarayonida firmalar, tadbirkorlar, davlat tomonidan ishlab chiqarish omillari, tovarlar va xizmatlardan (uskunalar, dastgohlar, mashinalar va boshqalar) foydalanish. shaxsiy iste’mol - bu aholining oziq-ovqat mahsulotlari, kiyim-kechak buyumlari, poyabzal, uy-joy, transport vositalari va boshqalardagi iste’molidir. ushbu tovarlar va xizmatlar iste’molchilarning xulq-atvorini shakllantiradi. jamg‘arma (s) - bu kechiktirilgan iste’mol yoki hozirgi vaqtda iste’mol qilinmaydigan daromadning bir qismidir. jamg‘arma ham firmalar, ham uy xo‘jaliklari tomonidan amalga oshiriladi. firmalar ishlab chiqarishni kengaytirish va foydani ko‘paytirish uchun tejashadi. uy xo‘jaliklari bir …

2 / 11

s iste’mol qilish kontseptsiyasida mutlaq daromad gipotezasidan kelib chiqqan. u subyektlar o‘zlarining iste’mollarini hozirgi daromadlariga qarab shakllantirishlariga e’tibor qaratdi.uy xo‘jaliklari tasarrufidagi daromadning iste’mol qilinmasdan qolgan qismi ularning jamg‘armalarini tashkil etadi. klassik maktab vakillari jamg‘arish hajmi foz stavkasining funksiyasi deb qarashsa, j.m. keyns uy xo‘jaliklarining iste’mol xarajatlari va jamg‘arishlari hajmini belgilovchi asosiy omil ularning ishlab chiqarishda ishtirok etishdan olingan daromadlari deb hisoblaydi. yanada aniqlik kiritsak iste’mol va jamg‘arish hajmini belgilovchi asosiy omil uy xo‘jaliklarining ishlab topgan daromadlari, olgan transfert to‘lovlari va to‘lagan soliqlari bilan belgilanadigan tasarrufidagi daromadi (di – disposable income, yoki yd ) ko‘rsatkichidir. makroiqtisodiy nazariyada iste’mol va jamg‘armalar, milliy daromad yoki shaxsiy daromadlarning funksiyasi sifatida ham tadqiq qilinadi. iste’mol va jamg‘arish o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik har xil daromadga ega bo‘lgan shaxslarda bir xil emas: kam daromadga ega bo‘lganlar, odatda, uning ko‘proq qismini iste’mol qilib, kamroq qismini jamg‘aradi, lekin daromadlari oshib borishi bilan bu nisbat jamg‘arish foydasiga o‘sadi. 6.1-chizma. iste’mol grafigi …

3 / 11

ida ham ma’lum miqdorda iste’mol qilishlarini anglatadi. a – nuqta esa avtonom iste’mol hajmini bildiradi. 6.2-chizma. jamg‘arish grafigi s s 0 yd keltirilgan ma’lumotlar asosida jamg‘arish grafigini ham ko‘rib chiqamiz (6.2-chizma). jamg‘arish grafigi daromad bilan jamg‘arish o‘rtasidagi bog‘liqlikni ifodalaydi. vertikal o‘qdagi har bir nuqta jamg‘arma miqdorini bildiradi va daromad bilan unga muvofiq keladigan iste’mol hajmi o‘rtasidagi farq sifatida aniqlanadi (s= yd - s). boshlang‘ich daromad darajasida jamg‘arish nolga (0) teng bo‘lgan holda ixtiyordagi daromad hajmi o‘sib borishi bilan uning miqdori ham oshib boradi. 71 mavzuning birinchi savolida keltirilgan gepotetik ma’lumotlar va grafiklarga tayanib iste’mol funksiyasini yozamiz: c = a + b yd , bu yerda: a – avtonom xarajatlar; yd – tasarrufidagi daromad (yd =y-t), bu yerda: t – soliqlar; b – iste’mol hajmining tasarrufidagi daromadga bog‘liqligini ifodalovchi koeffisiyent, boshqacha aytganda iste’molga chegaralangan moyillik. s b = -------- 100 yd demak, iste’mol hajmi avtonom iste’molga, tasarrufidagi daromad hajmiga va iste’mol …

4 / 11

‘arish grafiklari bir tomonga qarab siljiydi. iste’mol funksiyasini shuningdek aholining daromadlari hajmi va to‘plagan mulki ko‘lamiga ko‘ra tabaqalanishi darajasi hamda aholining soni va yoshiga ko‘ra tarkibiga ham bog‘liqligini ko‘rsatdi. 72 2. iste’mol va jamg‘arishga o‘rtacha hamda chegaralangan moyillik makroiqtisodiy tahlil jarayonida iste’mol va jamg‘arish funksiyalarini yanada to‘laroq bilish uchun iste’mol va jamg‘arishga o‘rtacha moyillik va chegaralangan moyillik tushunchalarini mohiyatini anglab olishimiz lozim. iste’molga o‘rtacha moyillik deganda tasarrufidagi daromaddagi iste’mol xarajatlarining ulushi tushuniladi, ya’ni: c apc = ------ 100 yd bunda: apc – (average propensity to consume) iste’molga o‘rtacha moyillik. tasarrufidagi daromaddagi jamg‘arish ulushini jamg‘arishga o‘rtacha moyillik deb ataladi, ya’ni: s aps = ------ 100 yd bunda: aps (average propensity to saving) – jamg‘armaga o‘rtacha moyillik. soliqlar to‘langandan keyin qolgan daromadning bir qismi iste’mol qilinadi, ikkinchi qismi esa jamg‘ariladi, shu tufayli ham iste’molga va jamg‘arishga o‘rtacha moyillik yig‘indisi 100% ga yoki koeffitsient ko‘rinishda 1 ga teng: apc + aps = 100% …

5 / 11

shmagan, lekin ishlab chiqarish vositalariga qo‘yilgan kapitaldir. o‘zining moliyaviy shakliga ko‘ra, ular foyda olish maqsadida xo‘jalik faoliyatiga qo‘yilgan aktivlar hisoblansa, iqtisodiy mohiyatiga ko‘ra investitsiyalar yangi korxonalar qurish, uzoq muddat xizmat ko‘rsatuvchi mashina va asbob-uskunalarni yakuniy sotib olishga hamda shu bilan bog‘liq bo‘lgan aylanma kapitalning o‘zgarishiga ketgan xarajatlardir. shuningdek investitsiyalar tarkibiga uy-joy qurilishiga ketgan xarajatlar ham kiritiladi. 74 sarmoya kiritishda har xil vaqtda kelib chiqadigan xarajatlar va daromadlarni (foydalarni) taqqoslash zarur. investitsiya sub’ektlari: hukumat, firmalar, banklar, uy xo‘jaliklari, jismoniy shaxslar, xorijiy tashkilotlar va davlatlar. ular investorlar deb nomlanadi va ichki va tashqi deb tasniflanadi. investitsiya ob’ektlariga pul qo‘yiladigan joylar kiradi: moddiy ishlab chiqarish, ijtimoiy va madaniy ob’ektlar, ishlab chiqarish va ijtimoiy infratuzilma va boshqalar. investitsiyalarning turli guruhlash mumkin. makroiqtisodiy tahlilda eng ko‘p duch kelinadigan guruhlashda investitsiyalar investitsiyalash obyektiga ko‘ra uch turga bo‘linadi. 1. ishlab chiqarish investitsiyalari (yangi bino va inshootlarni qurish, yangi uskunalar, texnika va texnologiyalarni sotib olish); 2. tovar-moddiy zahiralariga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "iste’mol, jamg‘arish va investitsiya funktsiyalari"

iste’mol, jamg‘arish va investitsiya funksiyalari 1. iste’mol va jamg‘arish, ularning grafiklari va funksiyalari milliy mahsulot (yamm, yaim, md) iste’mol va jamg‘arma uchun ishlatiladi. iste’mol (c) - bu odamlarning moddiy va ma'naviy ehtiyojlarini qondirish uchun tovarlar va xizmatlardan individual va birgalikda foydalanish. qiymat nuqtai nazaridan aytganda, bu aholi hayotiy uchun muhim mahsulotlar va xizmatlarni sotib olishga sarflagan mablag‘lari miqdoridir. iste’mol ishlab chiqarish va shaxsiy iste’molga bo‘linadi. ishlab chiqarish iste’moli - bu ishlab chiqarish va ijtimoiy faoliyat jarayonida firmalar, tadbirkorlar, davlat tomonidan ishlab chiqarish omillari, tovarlar va xizmatlardan (uskunalar, dastgohlar, mashinalar va boshqalar) foydalanish. shaxsiy iste’mol - bu aholining oziq-o...

Этот файл содержит 11 стр. в формате DOC (175,0 КБ). Чтобы скачать "iste’mol, jamg‘arish va investitsiya funktsiyalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: iste’mol, jamg‘arish va investi… DOC 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram

iste’mol, jamg‘arish va investitsiya funktsiyalari

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "iste’mol, jamg‘arish va investitsiya funktsiyalari"

Похожие файлы