xesh algoritmlar va xesh funksiyalari

DOC 8 pages 51.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 51.5 KB

File type DOC

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

7-amaliy mashg’ulot mavzu: ma'lumotlarni xeshlash algoritmlari. xesh jadval va xesh funksiyalarini qurish va tadbiq qilish amaliyoti. ishdan maqsad: ma’lumotlarni samarali saqlash va tezkor qidirish usullarini tushunishdir. xesh algoritmlar katta hajmdagi ma’lumotlar bilan ishlashni osonlashtirib, izlash vaqtini qisqartirishga yordam beradi. ular ma’lumotlarni indekslash, ma’lumotlarni xavfsiz saqlash (kriptografiyada), va tezkor identifikatsiya qilish kabi muhim amaliy sohalarda qo‘llaniladi. qo’yilgan masala: talabalar topshiriqga mos malumotlarni heshlash yordamida masalani yechish va dastur yaratish ko’nikmasiga ega bo’lishlari kerak. ish tartibi: 1.tajriba ishi nazariy ma’lumotlarini o’rganish; 2.berilgan topshiriqning algoritmini ishlab chiqish; 3. python dasturlash muhitida dasturni yaratish; 4. natijalarni tekshirish; 5.hisobotni tayyorlash va topshirish. xesh funksiyalar – bu berilgan ma’lumotlarni aniqlangan hajmdagi indekslarga o‘zgartiruvchi maxsus algoritmlar bo‘lib, ular xesh jadval asosida tezkor izlash va ma’lumotlarni samarali saqlash uchun ishlatiladi. xesh jadval ma’lumotlarni saqlash uchun dinamik tuzilma bo‘lib, undagi har bir element xesh funksiyasi orqali hisoblangan indeksga joylashtiriladi. oddiy xesh funksiyasi sonni ma’lum bir jadval hajmiga bo‘lish orqali …

2 / 8

$e) table[index] = num xesh jadvaldan ma’lumot izlash juda tez amalga oshiriladi. agar ma’lumot bo‘lsa, uning indeksini qaytarish mumkin: if "banana" in hash_table: print(f"'banana' {hash_table.index('banana')}-indeksda mavjud.") agar elementni o‘chirish kerak bo‘lsa, uni none bilan almashtirish kifoya: index = hash_table.index("banana") hash_table[index] = none xesh algoritmlari katta hajmdagi ma’lumotlar bilan ishlashda muhim ahamiyatga ega bo‘lib, ularni tezkor izlash, shifrlash, ma’lumotlarni taqsimlash va identifikatsiya qilish kabi sohalarda keng qo‘llash mumkin. heshlashga doir misollar 1. kitob kutubxonasi va indeks raqami kutubxonaga borsangiz, kitoblar alifbo yoki mavzuga ko‘ra tartiblangan bo‘ladi. har bir kitobning katalogda o‘ziga xos indeks raqami bor. agar siz kitob nomini bilsangiz, uning indeks raqami orqali joylashgan joyini topishingiz mumkin. xesh funksiyasi ham shunday ishlaydi – katta hajmdagi ma’lumotlarni ixcham raqamga (xesh qiymatiga) o‘zgartiradi va qidiruv jarayonini tezlashtiradi. 2. do‘kondagi mahsulotlar va shtrix-kod har bir mahsulot shtrix-kodga ega. kassada mahsulot nomi yoki narxini emas, balki shtrix-kodni skaner qilinadi va tizim avtomatik ravishda to‘g‘ri …$

3 / 8

flaridan iborat qisqa nom yasaysiz: · "ali" → "123-456-7890" · "bek" → "987-654-3210" siz "ali" deb yozsangiz, telefon darhol "123-456-7890" raqamiga qo‘ng‘iroq qiladi. xesh jadval ham shunday ishlaydi – kalit ("ali") orqali tezda kerakli qiymat ("123-456-7890") topiladi. 5. o‘quvchilarning baholarini tez topish o‘qituvchi jurnalga har bir o‘quvchining baholarini yozadi. agar barcha o‘quvchilarning ismi bo‘yicha qidirish kerak bo‘lsa, bu juda uzoq vaqt oladi. agar har bir o‘quvchiga maxsus kod yoki tartib raqami berilsa, o‘qituvchi kod bo‘yicha tezroq baholarni topa oladi. xesh funksiyasi ham shunday ishlaydi – ma’lumotni shifrlab indekslaydi va tezroq topishga yordam beradi. 6. kasalxona tizimlarida bemor ma’lumotlarini topish katta kasalxona tizimida har bir bemor ismi, tug‘ilgan sanasi va boshqa ma’lumotlari bo‘yicha qidirish vaqt talab qilishi mumkin. lekin agar har bir bemorga maxsus shaxsiy id raqami berilsa, tizim bemorni tez topa oladi. topshiriqlar 1-topshiriq: xesh funksiyani yaratish tavsif: berilgan sonlar ro‘yxati uchun oddiy xesh funksiyani yozing. funksiya har bir sonni …

4 / 8

suli yordamida bitta bo‘sh joy topilib, element joylashtirilishi kerak. berilgan ma’lumotlar: · sonlar: [15, 25, 35, 45, 55] · xesh jadval hajmi: 5 · xesh funksiyasi: h(x) = x mod 5 vazifa: 1. har bir son uchun xesh indeksini hisoblang. 2. agar to‘qnashuv bo‘lsa, chiziqli zondlash orqali bo‘sh joy toping va elementni joylashtiring. 4-topshiriq: xesh jadvaldan elementni izlash tavsif: berilgan xesh jadvalda ma’lum bir element bor yoki yo‘qligini tekshiring. berilgan ma’lumotlar: · xesh jadval: [none, "apple", "banana", none, "cherry", none, "date"] · qidirilayotgan elementlar: ["banana", "grape", "cherry"] vazifa: 1. har bir element uchun uning jadvalda bor yoki yo‘qligini tekshiring. 2. agar mavjud bo‘lsa, indeksini qaytaring, aks holda "topilmadi" degan xabarni chiqaring. 5-topshiriq: xesh jadvaldan elementni o‘chirish tavsif: xesh jadvaldan elementlarni o‘chirish funksiyasini yozing. berilgan ma’lumotlar: · boshlang‘ich xesh jadval: [none, "apple", "banana", none, "cherry", none, "date"] · o‘chirilishi kerak bo‘lgan element: "banana" vazifa: 1. berilgan elementni xesh jadvaldan toping va …

5 / 8

$'] 3-topshiriq: xesh to‘qnashuvlarini hal qilish (chiziqli zondlash) yechim (python) def hash_function(x, table_size): return x % table_size def insert_with_linear_probing(table, numbers): for num in numbers: index = hash_function(num, len(table)) while table[index] is not none: index = (index + 1) % len(table) # chiziqli zondlash table[index] = num table_size = 5 numbers = [15, 25, 35, 45, 55] hash_table = [none] * table_size insert_with_linear_probing(hash_table, numbers) print("xesh jadval:", hash_table) natija: text xesh jadval: [35, 45, 55, 15, 25] 4-topshiriq: xesh jadvaldan elementni izlash yechim (python) hash_table = [none, "apple", "banana", none, "cherry", none, "date"] search_items = ["banana", "grape", "cherry"] for item in search_items: if item in hash_table: print(f"'{item}' elementi {hash_table.index(item)}-indeksda mavjud.") else: print(f"'{item}' topilmadi.") natija: text 'banana' elementi 2-indeksda mavjud. 'grape' topilmadi. 'cherry' elementi 4-indeksda mavjud. 5-topshiriq: xesh jadvaldan elementni o‘chirish yechim (python) hash_table = [none, "apple", "banana", none, "cherry", none, "date"] delete_item = "banana" if delete_item in hash_table: index = hash_table.index(delete_item) hash_table[index] …$

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xesh algoritmlar va xesh funksiyalari"

7-amaliy mashg’ulot mavzu: ma'lumotlarni xeshlash algoritmlari. xesh jadval va xesh funksiyalarini qurish va tadbiq qilish amaliyoti. ishdan maqsad: ma’lumotlarni samarali saqlash va tezkor qidirish usullarini tushunishdir. xesh algoritmlar katta hajmdagi ma’lumotlar bilan ishlashni osonlashtirib, izlash vaqtini qisqartirishga yordam beradi. ular ma’lumotlarni indekslash, ma’lumotlarni xavfsiz saqlash (kriptografiyada), va tezkor identifikatsiya qilish kabi muhim amaliy sohalarda qo‘llaniladi. qo’yilgan masala: talabalar topshiriqga mos malumotlarni heshlash yordamida masalani yechish va dastur yaratish ko’nikmasiga ega bo’lishlari kerak. ish tartibi: 1.tajriba ishi nazariy ma’lumotlarini o’rganish; 2.berilgan topshiriqning algoritmini ishlab chiqish; 3. python dasturlash muhitida dasturni...

This file contains 8 pages in DOC format (51.5 KB). To download "xesh algoritmlar va xesh funksiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: xesh algoritmlar va xesh funksi… DOC 8 pages Free download Telegram