misr va usmonli turk davlatlari o‘rtasidagi munosabatlarning keskinlashuvi maqola

DOCX 9 pages 23.9 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.9 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

misr va usmonli turk davlatlari o‘rtasidagi munosabatlarning keskinlashuvi annotatsiya o‘zbek tilida: ushbu maqola xix asr boshlarida misr va usmonli imperiyasi o‘rtasidagi munosabatlarning keskinlashuvini, xususan muhammad ali poshshoning suriya va anatoliyaga qarshi harbiy kampaniyalarini tahlil qiladi. maqolada keskinlashuvning sabablari, harbiy voqealar, yevropa davlatlarining aralashuvi va bu jarayonning iqtisodiy-siyosiy oqibatlari batafsil yoritilgan. tahlil amaliy materiallar (janglar, shartnomalar) va nazariy yondashuvlarga asoslangan bo‘lib, usmonli imperiyasining zaiflashuvi va misrning mustaqillashuviga ta’sirini ko‘rsatadi. русском языке: эта статья анализирует обострение отношений между египтом и османской империей в начале xix века, в частности, военные кампании мухаммеда али против сирии и анатолии. в статье подробно освещены причины обострения, военные события, вмешательство европейских держав и экономическо-политические последствия этого процесса. анализ основан на практических материалах (битвы, договоры) и теоретических подходах, демонстрируя влияние на ослабление османской империи и путь египта к независимости. in english: this article analyzes the escalation of relations between egypt and the ottoman empire in the early 19th …

2 / 9

an campaign, battle of nezib, oriental crisis, european intervention. kirish xix asr boshlari yaqin sharq va o‘rta sharq mintaqasidagi geosiyosiy o‘zgarishlar davri bo‘lib, bu davrda usmonli imperiyasining ichki va tashqi muammolari keskinlashgan edi. usmonli imperiyasi, bir vaqtlar “dunyo davlatlari” deb atalgan ulkan imperiya, endi yevropa mustamlakachilik siyosati, milliy ozodlik harakatlari va ichki islohotlarning og‘irligi ostida zaiflashmoqda edi. shu davrda misr viloyati, usmonli imperiyasining nominal qismiga aylangan bo‘lsa-da, muhammad ali poshshoning rahbarligi ostida de-fakto mustaqil siyosiy va harbiy kuchga aylandi. ushbu maqola aynan misr va usmonli turk davlatlari o‘rtasidagi munosabatlarning keskinlashuviga bag‘ishlangan bo‘lib, bu jarayonni har tomonlama tahlil qilishni maqsad qiladi. keskinlashuvning asosiy sababi muhammad ali (1769–1849) ning ambitsiyalari va usmonli sultonining markaziy hokimiyatini tiklashga urinishi edi. muhammad ali, asli alban bo‘lib, 1801 yilda misrga usmonli armiyasi tarkibidagi alban otryadi yordamchisi sifatida kelgan. fransuzlarning misrdan chiqib ketishi (1801 yil) dan keyin u siyosiy kurashlar orqali 1805 yilda misr valisi (vodi) lavozimiga …

3 / 9

sining kuchini ko‘rsatdi, ammo yunoniston mag‘lubiyati muhammad ali ga suriya viloyatini talab qilishga asos berdi. sultonning rad etishi 1831 yilda birinchi turkiya-misr urushiga olib keldi. ushbu urushda muhammad ali ning o‘g‘li ibrohim poshsho suriyani (shu jumladan falastin va livanni) bosib oldi, akka qal’asini 6 oylik muhasaradan keyin egalladi (1832 yil) va konya jangida (1832 yil dekabr) usmonli armiyasini mag‘lub etdi. bu voqea istanbulni to‘g‘ridan-to‘g‘ri tahdid qildi. ikkinchi bosqich – 1839–1841 yillar – usmonli imperiyasining qayta tiklanish urinishi bilan bog‘liq. mahmud ii ning vafotidan keyin sulton abdülmecid i (1839–1861) suriyani qaytarib olishga urinishi nezib jangida (1839 yil iyun) yana mag‘lubiyatga uchradi. usmonli flotining butunlay misrga o‘tib ketishi (1840 yil iyun) imperiyani qirg‘inga olib keldi. bu vaziyat yevropa davlatlarining aralashuviga sabab bo‘ldi: buyuk britaniya, rossiya, avstriya va prussiya 1840 yil iyulda london konventsiyasini imzoladi, bu misrga suriyadan chiqib ketishni talab qildi. fransiya dastlab muhammad ali ni qo‘llab-quvvatlagan bo‘lsa-da, keyinchalik izolyatsiyaga uchrab, ittifoqdan …

4 / 9

a xizmat qilgan, ikkinchi tomondan esa shaxsiy qudratni mustahkamlashga intilgan. 1801 yilda fransiya imperatori napoleon bonapartning misr ekspeditsiyasi (1798–1801) dan keyin, usmonli imperiyasi misrni qayta nazoratga olish uchun alban va turk otryadlarini yubordi. muhammad ali, kavala shahridan chiqqan alban askari, ushbu otryadlar tarkibida misrga keldi va tez orada mahalliy rahbarlar va aholining qo‘llab-quvvatlashi bilan 1805 yilda vali lavozimiga ko‘tarildi. bu jarayonda u usmonli sultonining tayinlovini oldi, ammo haqiqiy hokimiyatni qo‘lga kiritish uchun mahalliy elita – mamluklar bilan kurash olib bordi. 1811 yil 1 mart kuni qohiradagi sitta shohlar masjidida tashkillashtirilgan ziyofatda muhammad ali mamluk zodagonlarini chaqirdi va ularga qarshi qirg‘in uyushtirdi. taxminan 470 nafar mamluk rahbari o‘ldirildi, bu voqea misrda feodal sinfni tugatdi va yerlarni davlat tasarrufiga oldi. ushbu amaliy choralar muhammad ali ga moliyaviy mustaqillik berdi: yerlarni qarindoshlari va sodiqlariga taqsimlash orqali yangi elita sinfini shakllantirdi, shu bilan birga paxta va shakarqamish kabi eksport mahsulotlarini monopoliya qildi. natijada, misr …

5 / 9

qardi va misr armiyasini qora tanli askarlar bilan to‘ldirdi. yunoniston ozodlik urushi (1821–1829) keskinlashuvning dastlabki belgilarini ko‘rsatdi. 1824 yilda sultonning buyrug‘i bilan ibrohim poshsho 17 ming askar va 54 ta kema bilan peloponnesga jo‘nadi, ammo 1827 yil 20 oktyabrda navarino dengiz jangida britaniya, fransiya va rossiya flotlari tomonidan misr floti (89 ta kemadan 60 tasi) vayron qilindi. bu mag‘lubiyat muhammad ali ga suriya viloyatini talab qilishga asos berdi, chunki u kampaniya xarajatlarini qoplashni xohladi. sultonning rad etishi imperiya ichidagi ziddiyatni ochiq ko‘rsatdi. tahliliy jihatdan, bu voqealar usmonli imperiyasining harbiy zaifligini (yanicharlar korpusining 1826 yilda yo‘q qilinishi va yangi armiyaning tayyor emasligi) va misrning yevropa texnologiyalarini (fransuz mutaxassislar, masalan, kluzel va seve) o‘zlashtirgan ustunligini namoyish etdi. muhammad ali ning armiyasi 1820-yillarda 100 ming askarga yetdi, ularning ko‘pchiligi majburiy xizmatga jalb qilingan fellohlar edi, bu esa ijtimoiy norozilikni keltirib chiqardi. birinchi turkiya-misr urushi (1831–1833): suriya kampaniyasi 1831 yil noyabrda muhammad ali suriyani …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "misr va usmonli turk davlatlari o‘rtasidagi munosabatlarning keskinlashuvi maqola"

misr va usmonli turk davlatlari o‘rtasidagi munosabatlarning keskinlashuvi annotatsiya o‘zbek tilida: ushbu maqola xix asr boshlarida misr va usmonli imperiyasi o‘rtasidagi munosabatlarning keskinlashuvini, xususan muhammad ali poshshoning suriya va anatoliyaga qarshi harbiy kampaniyalarini tahlil qiladi. maqolada keskinlashuvning sabablari, harbiy voqealar, yevropa davlatlarining aralashuvi va bu jarayonning iqtisodiy-siyosiy oqibatlari batafsil yoritilgan. tahlil amaliy materiallar (janglar, shartnomalar) va nazariy yondashuvlarga asoslangan bo‘lib, usmonli imperiyasining zaiflashuvi va misrning mustaqillashuviga ta’sirini ko‘rsatadi. русском языке: эта статья анализирует обострение отношений между египтом и османской империей в начале xix века, в частности, военные кампании мухаммеда ал...

This file contains 9 pages in DOCX format (23.9 KB). To download "misr va usmonli turk davlatlari o‘rtasidagi munosabatlarning keskinlashuvi maqola", click the Telegram button on the left.

Tags: misr va usmonli turk davlatlari… DOCX 9 pages Free download Telegram