jarrohlik infeksiyasi

DOCX 14 pages 43.7 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 43.7 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

2-mavzu: aerob va anaerob xirurgik infeksiyalar. ochiq va yopiq mexanik shikastlanishlar mavzu: jarrohlik infeksiyasi. reja: 1. jarrohlik infeksiya to’g’risida tushuncha. 2. jarrohlik infeksiyaning rivojlanishida makro– va mikroorganizmlar roli. 3. jarrohlik infeksiyaning tasniflanishi va oldini olishning asosiy tamoyillari. 4. yiringli infeksiyaning asosiy shakllari: abssess, flegmona, ularning klinik belgilari va xususiyatlari. adabiyotlar: 1. 90 – 130; 3. 20 – 24 b. tayanch iboralar: jarrohlik infeksiya. mahalliy, birturli, ikkilamchi infeksiyalar, aerob va anaerob infeksiya. chirish infeksiyasi. maxsus infeksiya. qontaminasiya.mikroflora. infekt. abssess. flegmona. g’ilofli flegmona. jarrohlik infeksiya to’g’risida tushuncha. mikroblar, viruslarning organizimga tushishi natijasida rivojlanadigan mahalliy va umumiy kasallik bo’lib, uni jarrohlik (oddiy va murakkab operasiyalar) yuli, antibiotiklar, sulfanilamidlar bilan davolashda yaxshi natijaga erishadigan infeksion jarayonlarga jarrohlik infeksiya deb aytiladi (m.v. plaxotin.). umuman olganda, jarrohlik infeksiya o’zining kelib chikishi va rivojlanish qonuniyatlari bilan boshka infeksiyalardan prinsipial fark qilmaydi, ammo uning bazi – bir o’ziga xos xususiyatlari mavjud: 1.u ko’pincha mahalliy boshlanib, asosan yiringli, bezarar …

2 / 14

tashqari, bir turga mansub mikrob, virus yoki zamburug’ o’rnashsa – bir turli infeksiya va har – xil turlarga mansub mikroorganizmlar o’rnashsa aralash infeksiyalar tafovut qilinadi. agarda birlamchi bo’lib rivojlangan infeksiya qo’shimcha o’rnashib olgan boshqa turdagi mikroorganizmlar bilan murakkablashsa, ikkilamchi infeksiya hosil bo’ladi. undan tashqari, jarayon avvalgi mikroorganizmlar bilan yana bir bor ifloslansa qaytalagan infeksiya rivojlanadi. kechishi bo’yicha o’tkir va surunkali infeksiyalar tafovut qilinadi. 2. jarrohlik infeksiyaning rivojlanishida makro – vamikro organizmlar roli. zamonaviy tushunchalar bo’yicha infeksion jarayonning rivojlanishida mikrob va viruslarning ahamiyati quyidagicha: 1. mikroblar bilan ifloslanish (qontaminasiya). 2. mikroflora. 3. infeksiya. kontaminasiya– jarohat va boshka ochiq shikastlanishlarning tashqi muhitdan mikroblar bilan ifloslanishi. bu mikroblar asosan yuzada joylashib ko’payadi, ferment va toksinlarni ajratmaydi va boshqa to’qimalarga tasir qilmaydi. ularning bir qismi o’ladi, qolganlari esa sharoitga o’rganib ko’payadi, aktivlashadi va natijada jarohat mikroflorasiga aylanadi. mikroflora– jarrohat muhitiga o’rgangan, nisbatan uzgarmas mikroblarning assosiyasiyasi. jarohat mikroflorasi biologik aktiv bo’lib, mikroblar asosan yuzada va …

3 / 14

eksiya – infekt tasirida hosil bo’lgan morfologik va funksional buzilishlarga makroorganizmning javobi, yani murakkab potologik jarayon. organizmning bu reaksiyasi infektni to’liq bosish va yo’kotishga, immunitet ishlab chikarishga hamda tashki muhit bilan organizmning buzilgan birligini tiklashga qaratilgan. 3. jarrohlik infeksiyaning tasniflanishi va uni oldini olishning asosiy tamoyillari. qo’zg’atuvchining xususiyatlari va organizm reaksiyasiga ko’ra quyidagi turlari tafovut qilinadi: 1. aerob mikroblar (stafilokokk, streptokokk, diplokokk, ichak tayoqchasi, ko’k yiring tayoqcha va boshk.). chaqiradigan aerob yoki yiringli jarrohlik infeksiya. 2. to’qimalarni parchalab erituvchi anaeroblar, basillalar, (gazli gangrena, xatarli shish), toksik shishni chaqiradigan mikroblar qo’zg’atadigan anaerob jarrohlik infeksiya. 3. anaerob yoki fakultativ anaeroblar (vulgar protey, spora hosil qiluvchi basillalar, ichak tayoqchasi va boshk.) chirituvchi jarrohlik infeksiya. 4. spesifik jarrohlik infeksiya (qoqshol, brusellyoz, sil, aktinomikoz, nekrobakterioz, botriomikoz). jarrohlik infeksiyaning keltirilgan turlaridan tashqari, xirurgik patologiyaga ayrim invazion kasalliklar ham kiradi – senuroz, exinokokkoz, onxoserkoz, telyazioz, filyarioz, va boshq.. jarrohlik infeksiyaning oldini olish tamoyillari quyidagilardan tashkil topgan: 0. …

4 / 14

yalovchi terapiya vositalari (novokain qamallari, trankvilizatorlar va boshq.) yordamida organizm sensibilizasiyasini va asab tizimi periferik va markaziy bo’linmalarining haddan ziyod qo’zg’alishini yo’qotish. yuqorida keltirilgan muolajalar va chora – tadbirlar to’liq oqsilli, uglevodli, yog’ va vitamin – mineralli oziqlantirishda, hamda to’g’ri saqlash va ekspluatasiyasida o’tkazilishi lozim. 4. yiringli infeksiyaning asosiy shakllari. yiringli infeksiya– kasallikni chaqiruvchi mikroblarning asosiy xususiyatlaridan biri bo’lib, u kislorod mavjud bo’lgandagina rivojlana oladi. bu infeksiya asosan mahalliy o’zgarishlarni chaqirib, faqat ayrim hollardagina umumiy infeksiya holatiga o’tadi. yiringli infeksiyaning boshlanishiga asosan teri va shilliq pardalar jarohatlanishi natijasida yuqumli kasallikning chaqiruvchilari organizmiga tushishi sabab bo’ladi. aerob mikroblar tarkibiga stafilokokk, streptokokk, kriptokokklar, ko’k yiring tayoqchasi, ichak tayoqchasi va yiring hosil qiluvchi mikroblar kiradi. xususan shu mikroblarning eng ashaddiysi turli xildagi stafilokokklar (tilla rang, oq, sariq va hokazo) hisoblanadi. abssess (xuppoz)–klechatka yoki boshka to’qimalarning chegaralangan yiringli yallig’lanishi. bu jarayon atrofga tarqalmay, sog’ to’qimalardan aniq chegara bilan ajralib turadi va atrofi yiringli parda …

5 / 14

bezarar va yomon sifatli (xatarli); metastatik, sovuq va oqma abssesslar. rivojlanish bosqichiga qarab abssesslar bo’lishi mumkin – shakllanuvchi, yetiladigan va yetilgan. yetilgan yuzaki abssesslar – oson aniqlanib, yengil kechadi va o’z – o’zidan yorilib bitadi. teri abssesslari chuqur yiringli – nekrotik jarayonlarda (artrit, osteomiyelit) hosil bo’lishlari mumkin. chukur abssesslar –aniqlanishi qiyin bo’lib, og’ir kechadilar. ko’pincha yiring atrof to’qimalarga yoki anatomik bo’shliqlarga o’tishi natijasida asoratlar kuzatiladi. “uyqudagi” infeksiya o’choqlarini hosil qiladi. bezarar abssesslar – jarayon atrofida mustahkam granulasion to’siqning rivojlanishi va infeksiya bostirilishi bilan harakterlanadi. bunday abssesslar 5–7 kun ichida rivojlanadi. yiringning rangi sarg’ish bo’lib, spesifik xidga ega. yiringxona devorlari pushtirang yoki qizil tusda granulasion (piogen) to’qima bilan qoplangan bo’ladi. o’lgan to’qimalar bo’lmaydi. mikroblar o’lgan. qoramol va cho’chkada bunday abssesslar inkapsulyasiyaga uchraydi. zararli abssesslar– generalizasiyaga moyilligi bor jarayon. yallig’lanish shishi issiq, tarqalgan, og’riydi. bunday abssesslar tezda flegmonaga aylanishi mumkin. ular mikrobning virulentligi kuchli bo’lsa va giperergik yallig’lanishda hosil bo’ladi. yiring qo’ng’ir …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jarrohlik infeksiyasi"

2-mavzu: aerob va anaerob xirurgik infeksiyalar. ochiq va yopiq mexanik shikastlanishlar mavzu: jarrohlik infeksiyasi. reja: 1. jarrohlik infeksiya to’g’risida tushuncha. 2. jarrohlik infeksiyaning rivojlanishida makro– va mikroorganizmlar roli. 3. jarrohlik infeksiyaning tasniflanishi va oldini olishning asosiy tamoyillari. 4. yiringli infeksiyaning asosiy shakllari: abssess, flegmona, ularning klinik belgilari va xususiyatlari. adabiyotlar: 1. 90 – 130; 3. 20 – 24 b. tayanch iboralar: jarrohlik infeksiya. mahalliy, birturli, ikkilamchi infeksiyalar, aerob va anaerob infeksiya. chirish infeksiyasi. maxsus infeksiya. qontaminasiya.mikroflora. infekt. abssess. flegmona. g’ilofli flegmona. jarrohlik infeksiya to’g’risida tushuncha. mikroblar, viruslarning organizimga tushishi natijasida rivo...

This file contains 14 pages in DOCX format (43.7 KB). To download "jarrohlik infeksiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: jarrohlik infeksiyasi DOCX 14 pages Free download Telegram