mavzu: 7-sonli bhms "nomoddiy aktivlar"

DOC 11 pages 153.5 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 153.5 KB

File type DOC

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

ўзбекистон республикаси mavzu: 7-sonli bhms "nomoddiy aktivlar" reja: 1.7-sonli bhms "nomoddiy aktivlar"standartining maqsadi 2. nomoddiy aktivlarning kelib tushishi 3. nomoddiy aktivlarni dastlabki baholash tayanch so’z va iboralar: nomoddiy aktivlar, amortizatsiya,amortizatsiya qiymati,foydali xizmat muddati,boshlang’ich qiymat,joriy qiymat,qoldiq(balans)qiymati, mazkur buxgalteriya hisobining milliy standarti (bhms),"buxgalteriya xisobi to‘g’risida"gi o‘zbekiston respublikasi qonuniga asosan ishlab chiqilgan va o‘zbekiston respublikasida buxgalteriya hisobini me’yoriy tartibga solish tizimi elementi bo‘lib xisoblanadi. mazkur bhmsning maqsadi bo‘lib xo‘jalik turituvchi sub’yektga (keyingi o‘rinlarda - korxona) egalik qilish huquqi, xo‘jalikni yuritish yoki operativ boshqarish xuquqi tegishli bo‘lgan nomoddiy aktivlarning buxgalteriya hisobini yuritish va ularni moliyaviy xisobotda aks ettirish uslubiyotini belgilash hisoblanadi. nomoddiy aktivlar xisobini yuritishga tegishli asosiy qoidalari bo‘lib: tan olish vaqtni, balans qiymatini baholashni, foydali xizmat muddatini aniqlash, amortizatsiyani xisoblash usullarini, balans qiymatidagi boshqa o‘zgarishlarga baxolash va xisobini aniqlash, xamda ularning chiqib ketishidan moliyaviy natijalarni aniqlash, shuningdek ular haqidagi axborotlarni moliyaviy xisobotda yoritish tartibini belgilash hisoblanadi. mazkur bhsmning koidalari kuyidagilarni xisobini yuritish qoidalariga …

2 / 11

5-sonli buyrug’i bilan tasdiqlangan o‘zbekiston respublikasi buxgalteriya xisobining milliy standarti (6-sonli bxms) "ijara xisobi"ga muvofiq hisobga olinadigan ijara turlari; v) kelgusi davr xarajatlari. 4. mazkur bxmsda qo‘llanuvchi asosiy tushuncha va atamalar: a) nomoddiy aktivlar - korxona maxsulot ishlab chikarish, ishlarni bajarish, xizmatlar ko‘rsatish yoki maxsulotni realizatsiya qilish maqsadida yoki uzoq vaqt mobaynida ma’muriy yoki boshqa funksiyalarni amalga oshirish uchun saqlaydigan, moddiy-ashyoviy mazmunga ega bo‘lmagan indetifikatsiya qilinuvchi mol-mulk ob’ektlari; b) amortizatsiya - nomoddiy aktivling foydali xizmat davri moaynida uning nimaga mo‘ljallanganligiga qarab, nomoddiy aktivning eskirish qiymatini surunkali taksimlash va maxsulot (ish, xizmat)lar tannarxiga yoki xo‘jalik yurituvchi sub’ektning davr xarajatlariga kiritish; v) amortizatsiya qiymati - moliyaviy xisobotda aks ettirilgan aktiv boshlang’ich (qayta tiklash) qiymatining mo‘ljallangan (baxolangan) tugatish qiymati chiqarib tashlangan summasi; g) foydali xizmat muddati - aktivdan foydalanish mo‘ljallangandavr yoki korxona mazkur aktivdan foydalanishdan olishni mo‘ljallaganmaxsulot (ish va xizmat)lar miqdori (xajmi); d) boshlang’ich qiymat - nomoddiy aktivlarni yaratish (ishlab chiqish) yoki ularni …

3 / 11

anaga qadarbo‘lgan xolatga ko‘ra amaldagi bozor narxlaridagi kiymati yoki bitim tuzishnixoxlagan, xabardor, bir-biriga bog’lik bo‘lmagan tomonlar o‘rtasida bitimtuzilgan xolda aktivni egallash yoki majburiyatlarni bajarish uchun etarlibo‘lgan summa; z) qoldiq (balans) qiymati - boshlang’ich (qayta tiklash) qiymatbilan jamg’arilgan amortizatsiya summasi o‘rtasidagi fark sifatidaaniqlanadi nomoddiy aktiv moliyaviy xisobotda (buxgalteriya balansida) aksettiriladigan o‘lchovi; i) faol bozor - oldi-sotdi ob’ektlari turdosh (bir xil) bo‘lgan vabitim tuzish niyatidagi manfaatdor sotuvchilar va xaridorlar istalganvaqtda topiladigan, shuningdek narxlar haqida-axborot oshkora (hammabop)bo‘lgan bozor; k) mutlaq huquq - faqat huquq egasi tomonidan yoki uning roziligibilan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda uchinchi shaxsga o‘tkazilishimumkin bo‘lgan mulkiy huquq. 5.nomoddiy aktivlar ta’rifi, aktivdan xo‘jalik faoliyatidafoydalanilishini va u jismoniy mazmunga ega bo‘lmasligini talab qiladi.jismoniy mazmunga ega bo‘lmagan (pulsiz) aktivlar nomoddiy aktivlar ta’rifiga mos keladi, basharti ularni yuridik xuquqlar, shu jumladan mulk huquqi bilan taqqoslash mumkin bo‘lsa va ulardan uzoq vaqt foydalanilayotgan bo‘lsa. aktivlarni buxgalteriya xisobiga nomoddiy aktivlar sifatida qabul qilishda ular bir paytning o‘zida …

4 / 11

riqlash xujjatlari, patentga, tovar belgisiga bo‘lgan huqukini o‘tkazish (egallash) shartnomasi va sh.k.) mavjudligi; d) korxona uni boshka aktivlardan farqlash (ajratish) imkoniyatiga egaligi, ya’ni undan ayni ishlab chikarishdan aloxida foydalanish mumkinligi.nomoddiy aktiv identifikatsiya qilingan xisoblanadi, agar u: a) ajraladigan bo‘lsa, ya’ni uni korxonadan ajratish va yakka holda yoki u bilan bog’liq aktiv, shartnoma yoki majburiyat bilan birga (gudvilldan tashqari) sotish, topshirish, ijaraga berish yoki ayirboshlash mumkin bo‘lsa.agar dasturiy ta’minot tegishli (shu jumladan o‘rnatilmagan) asosiy vositaning tarkibiy kismi bo‘lsa, u moddiy aktiv hisoblangan asosiy vosita bilan bir deb qaraladi. agar dasturiy ta’minot tegishli asosiy vositaning tarkibiy qismi bo‘lmasa, u nomoddiy aktiv xisoblanadi; b) shartnoma xukuqlaridan va boshqa yuridik xuquklardan - ular o‘tkaziladigan yoki korxonadan ajraladigan xuquqlar ekanligidan qat’iy nazar, t yoki boshqa xuquklar va majburiyatlardan kelib chiqqan bo‘lsa. 8. korxona nomoddiy aktivdan kelgusida iqtisodiy naf ko‘rishi ehtimoli fakat kuyidagi xollarda mavjud bo‘ladi: a) agar aktiv kelgusida korxonaning iqtisodiy saloxiyatini (daromadini) oshirishga kodirligi, …

5 / 11

qiladi. ikki yoki bir necha korxona mulkida bo‘lgan nomoddiy aktivlar ob’ektini xar bir korxona nomoddiy aktivlar tarkibida uning umumiy mo‘lkdagi ulushiga mutanosib ravishda aks ettiradi. 10. ushbu bxmsning 6-bandida keltirilgan barcha shartlarga javob beruvchi quyidagi ob’ektlar nomoddiy aktivlarga kiritilishi mumkin: a) patent egasining kashfiyot, sanoat namunasi, foydali modelga bo‘lgan mutlaq xuquqi; b) muallif yoki boshka xuquq egasining ehm uchun mo‘ljallangan dasturlar, ma’lumotlar bazalariga bo‘lgan mutlaq huquqi; v) muallif yoki boshqa huquq egasining integral mikrosxemalar topologiyalariga bo‘lgan mutlaq huquqi; g) huquq egasining maxsulot belgisi va xizmat ko‘rsatish belgisiga bo‘lgan mutlaq xuquqi, shuningdek maxsulot kelib chiqqan joy nomidan foydalanish huquqi; d) patent egasining seleksiya soxasidagi yutuqlarga bo‘lgan mutlaq huquqi; e) gudvill; j) tabiiy resurslardan foydalanish xukuqlari, ya’ni er osti boyliklaridan, tabiiy muhitdagi boshka resurslardan, geologiyaga oid ma’lumotlardan va tabiiy muxit xaqidagi boshqa axborotdan foydalanish huquqi; z) mol-mulkdan foydalanish xuquklari, ya’ni er uchastkasi, binodan foydalanish xukuki, binoni ijaraga berish xukuki va sh.k.; i) …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mavzu: 7-sonli bhms "nomoddiy aktivlar""

ўзбекистон республикаси mavzu: 7-sonli bhms "nomoddiy aktivlar" reja: 1.7-sonli bhms "nomoddiy aktivlar"standartining maqsadi 2. nomoddiy aktivlarning kelib tushishi 3. nomoddiy aktivlarni dastlabki baholash tayanch so’z va iboralar: nomoddiy aktivlar, amortizatsiya,amortizatsiya qiymati,foydali xizmat muddati,boshlang’ich qiymat,joriy qiymat,qoldiq(balans)qiymati, mazkur buxgalteriya hisobining milliy standarti (bhms),"buxgalteriya xisobi to‘g’risida"gi o‘zbekiston respublikasi qonuniga asosan ishlab chiqilgan va o‘zbekiston respublikasida buxgalteriya hisobini me’yoriy tartibga solish tizimi elementi bo‘lib xisoblanadi. mazkur bhmsning maqsadi bo‘lib xo‘jalik turituvchi sub’yektga (keyingi o‘rinlarda - korxona) egalik qilish huquqi, xo‘jalikni yuritish yoki operativ boshqarish xuquqi teg...

This file contains 11 pages in DOC format (153.5 KB). To download "mavzu: 7-sonli bhms "nomoddiy aktivlar"", click the Telegram button on the left.

Tags: mavzu: 7-sonli bhms "nomoddiy a… DOC 11 pages Free download Telegram