yong’in xavfsizligi xizmati

DOCX 31 стр. 60,8 КБ Бесплатная загрузка

31 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 60,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 31

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 31

12-amaliy mashg`ulot: davlat yong’in xavfsizligi xizmati. yong’indan himoyalanishning zamonaviy texnik vositalari. reja;. 1. yonishning fizik-kimyoviy asoslari. 2. yonish fazalari va portlash chegaralari. 3. o`zbekiston respublikasining “yong’in xavfsizligi to`g’risida”gi qonuni. 4. yong`inga qarshi ishlarni tashkil qilish. tayanch iboralar: yonish, yong`in muhofazasi, yong`in xavfsizligi qoidalari, oksidlovchi, energiya impulsi, chaqnash, chaqnash harorati, alangalanish, o`z-o`zidan alangalanish, o`z-o`zidan yonib ketish, engil alangalanuvchi suyuqliklar, yonuvchan suyuqliklar, portlash kontsentratsiyasi, portlashning yuqorigi va pastki chegaralari, alanga olish manbalari mashg’ulotning maqsadi seminar mavzusi yonish, yong`in muhofazasi, yong`in xavfsizligi qoidalari, oksidlovchi, energiya impulsi, chaqnash, chaqnash harorati, alangalanish, o`z-o`zidan alangalanish, o`z-o`zidan yonib ketish, engil alangalanuvchi suyuqliklar, yonuvchan suyuqliklar, portlash kontsentratsiyasi, portlashning yuqorigi va pastki chegaralari, alanga olish manbalari haqida pedagogik texnologiyalardan, grafik organayzerlardan va keys-stadi usullaridan foydalanish orqali talabalarda o’zlashtirilgan bilimlarni amaliy qo’llash ko’nikmalarini shakllantirishga, aniq vaziyatlarni tahlil qilish, farazlarini ilgari surish, avval o’zlashtirgan bilim, ko’nikma va malakalarini yangi vaziyatlarda qo’llab, yangi bilim, ko’nikma va malakalarni egallash, o’z fikrlarini bayon etishlariga …

2 / 31

ateriallar. mashg’ulotning qisqacha nazariy qism 1. yonishning fizik-kimyoviy asoslari yonish deb, yonuvchi modda bilan havodagi kislorodning o`zaro ta`siri natijasida juda tez kechuvchi va ko`p miqdorda issiqlik ajralib chiquvchi kimyoviy reaktsiyaga aytiladi. ko`p hollarda yonish yonuvchi modda zarrachalarining nurlanishi bilan birga kechadi. yonish hosil bo`lishi va u davom etishi uchun yonuvchi modda (qattiq, suyuq yoki gazsimon), oksidlovchi modda (oddiy sharoitda oksidlovchi modda vazifasini havoda kislorod o`tashi mumkin) va yondiruvchi manba (uchqun, ochiq alanga va cho`g`langan narsa) mavjud bo`lishi kerak. shuni aytish kerakki, havodagi kislorod miqdori 15% dan yuqori bo`lgandagina oksidlovchi vazifasini bajara oladi. undan past konsentratsiyada esa yonish mavjud bo`la olmaydi. bundan tashqari oksidlovchi modda vazifasini tegishli sharoitlarda xlor, brom, kaliy va boshqa moddalar ham o`tashi mumkin. xavfliligi bo`yicha barcha modda va ashyolarni quyidagi turlarga bo`lish mumkin: yonmaydigan moddalar, yonish xavfi mavjud moddalar. yonish va portlash xavfi mavjud hamda portlash xavfi mavjud moddalar. yonmaydigan modda va ashyolar - yonish yoki yong`inni …

3 / 31

hosil qiluvchi changlar ham mansubdir. masalan, lub va kenaf tolalari changlari. yonish va portlash xavfi mavjud moddalarga o`zlari yonmaydigan, lekin suv bilan aralashganda parchalanib, gaz ajralib chiqaruvchi va bi gaz havo bilan birikkanda portlovchi birikma hosil qiluvchi moddalar ham kiradi (kaltsiy karbid).[footnoteref:1] [1: yormatov g‘.yo. va boshqalar. hayot faoliyati xavfsizligi. –t.: “aloqachi”, 2009 yil. – 348 b. ] portlovchi narsa va moddalar havo bilan aralashib, portlovchi birikmalar (yonuvchi gaz, vodorod, atsetilen) hosil qiladilar. portlash xavfi mavjud moddalarga yonuvchi gazlar bilan aralashganda portlash xavfini vujudga keltiradigan yonmaydigan gazlar ham kiradi (kislorod yonuvchi gaz bilan aralashganda portlashga olib keladi). ayrim holda yonmaydigan va yonishni ta`minlay olmaydigan portlovchi gazlar ham bo`lishi mumkin. masalan, balonlarda siqilgan holda saqlanuvchi karbonat angidrid gazi. portlovchi moddalarga, shuningdek havo bilan aralashgan holdagi neorganik moddalar ham (alyuminiy, magniy va boshqa moddalar kukunlari) kiradi. 2. yonish fazalari va portlash chegaralari yonish faqat ma`lum harorat sharoitidagina mavjud bo`lishi mumkin. barcha yonuvchi …

4 / 31

rim moddalardan ajralib chiquvchi bug` va gazlar ko`p miqdorda yig`ilishi natijasida ochiq alanga bilan birikib kuchli portlash paydo qilishi mumkin. 2. alangalanish. suyuq, yonuvchi moddalarni qizdirish chaqnash haroratidan yuqorida ham davom ettirilsa, uning bug`lanishi jadallashadi va shunday bir vaqt keladiki, unga alanga yaqinlashtirilsa chiqayotgan bug`lar chaqnaydi va yonishda davom etadi. suyuqlikning shu holatdagi harorati alangalanish harorati deb ataladi. 3. o`z-o`zidan alangalanish. agar yonuvchi suyuqlikni alangalanish haroratidan yuqori bo`lgan holatda ham qizdirish davom ettirilsa-yu, lekin ochiq alanga yaqinlashtirilmasa, ma`lum bir vaqtda, ajralib chiqayotgan bug`lar o`zidan-o`zi alangalanib ketadi. yonuvchi suyuqlikning ana shu holatdagi harorati o`z-o`zidan alangalanish harorati deyiladi. 4. o`z-o`zidan yonib ketish. ayrim yonuvchi qattiq moddalarni saqlash noto`g`ri tashkil etilgan hollarda o`z-o`zidan yonib ketishi mumkin. masalan, nam holda g`aramlangan pohol, paxta, toshko`mir, moy artilgan latta va boshqalar. bu jarayon o`z-o`zidan yonish harorati ma`lum haroratdagina bo`lishi mumkin. qattiq moddalar yonayotganda, yonayotgan qismlariga yondosh qismlarning qizishi va ulardan o`z navbatida yonuvchi gazlar ajralib chiqishi …

5 / 31

nuvchi suyuqliklar deyiladi. bularga benzin, serouglerod, spirtlar va boshqalar misol bo`la oladi. chaqnash harorati 450ºs dan yuqori bo`lganlari esa yonuvchi suyuqliklar deyiladi. qurilish me`yorlr keltirilishi bo`yicha yong`indan muhofaza qilish ilmiy tekshirish institutining tavtsiyasiga binoan engil yonuvchi suyuqliklarga chaqnash harorati 610ºc ga teng va undan past bo`lganlari, yonuvchi suyuqliklarga esa 610ºc dan yuqorilarini kiritish belgilangan. gazlarda esa, gazning har bir molekulasi kislorodning molekulalari bilan bevosita kontaktda bo`lishi munkinligi va ular bir vaqtning o`zida oksidlanish jarayoniga tayyor bo`lganligi uchun, yonish jarayoni katta tezlikda kechadi. yonuvchi modda bo`ylab alanganing tarqalish tezligi sekundiga bir necha metrni tashkil etsa yonish, bir necha yuz metrni tashkil etsa portlash, bir necha kilometrni tashkil etsa detonatsiya deb ataladi. gaz va bug`larning havo bilan aralashmasining yonish va portlash xavfi, alanganing tarqalish haroratidan tashqari ularning havodagi kontsentratsiya chegarasi (bug`lar uchun) bilan xarakterlanadi. portlashning kontsentratsiya chegarasi deb yopiq tigel ichida yonuvchi gaz va bug`larning havodagi miqdori tashqi alanga ta`siri ostida alangalanib …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 31 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yong’in xavfsizligi xizmati"

12-amaliy mashg`ulot: davlat yong’in xavfsizligi xizmati. yong’indan himoyalanishning zamonaviy texnik vositalari. reja;. 1. yonishning fizik-kimyoviy asoslari. 2. yonish fazalari va portlash chegaralari. 3. o`zbekiston respublikasining “yong’in xavfsizligi to`g’risida”gi qonuni. 4. yong`inga qarshi ishlarni tashkil qilish. tayanch iboralar: yonish, yong`in muhofazasi, yong`in xavfsizligi qoidalari, oksidlovchi, energiya impulsi, chaqnash, chaqnash harorati, alangalanish, o`z-o`zidan alangalanish, o`z-o`zidan yonib ketish, engil alangalanuvchi suyuqliklar, yonuvchan suyuqliklar, portlash kontsentratsiyasi, portlashning yuqorigi va pastki chegaralari, alanga olish manbalari mashg’ulotning maqsadi seminar mavzusi yonish, yong`in muhofazasi, yong`in xavfsizligi qoidalari, oksidlovchi, energiy...

Этот файл содержит 31 стр. в формате DOCX (60,8 КБ). Чтобы скачать "yong’in xavfsizligi xizmati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yong’in xavfsizligi xizmati DOCX 31 стр. Бесплатная загрузка Telegram