antiseptika

DOCX 4 pages 16.9 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 16.9 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

10-amaliy mashg`ulot: sanitariya jihatidan ishlov va zararsizlantirish usullari reja: 1. mexanik antiseptika 2. fizikaviy antiseptika 3. kimyoviy antiseptika. 4. biologik antiseptika tayanch iboralar: antiseptika, anaerobla, mikrobiologiya, farmakologiya, fizika, kimyo, birlamchi jarrohlik, yorug‘lik, quruq issiq, ultratovush, ultrabinafsha nurlar. qadimgi dunyo hakimlarining qo‘lyozmalaridan ma’lumki, jarohatlar yiringlashining oldini olish maqsadida qizdirilgan temirlar, qizdirilgan yog‘lar, ohak va malhamlar qo‘llangan (gippokrat, sels, ibn sino va boshqalar). olmoniyalik akusher zemelveys 1847 yilda xlor ohagini qo‘llab, tug‘ayotgan ayol hayotini qutqarib qolgan. keyinchalik xlor ohagini akusherlar qo‘liga ishlov berish maqsadida qo‘llashgan. bu esa o‘z vaqtida onalar o‘limining qisqarishiga olib kelgan. rus jarrohi n. i. pirogov jarohatni tozalashda yod eritmasidan foydalangan. fransuz mikrobiologi lui paster 1863 yilda jarohatlarda yuzaga keladigan bijg‘ish va yiringlashga ularga tushgan va yashash qobiliyatiga ega mikroorganizmlar sabab bo‘lishini tajribalar yordamida ko‘rsatib bergan. l. paster tashabbusini jarrohlik sohasiga yoygan ingliz jarrohi jozef lister jarohatlar yiringlashining oldini olish hamda ularga qarshi kurashish majmuasini ishlab chiqib, jarrohlik olamida …

2 / 4

uolajalarida, yaralarni bog‘lashda va boshqa muolajalarda yaralarga, to‘qimalarga, a’zolarga hamda tana bo‘shliqlariga mikroorganizmlarning tushish xavfiga qarshi qaratilgan chora-tadbirlar majmuasi. atama a – inkor, inkor etuvchi, septicos – yiring chaqiruvchi kabi yunon so‘zlardan olingan. shunday qilib, har qanday jarohat kabi jarrohlik muolajalari tufayli, to‘qimalar butunligining buzilishi hisobiga paydo bo‘lgan jarohatlar ham infeksiya tushishidan va yiringlashdan holi emas. yiringli holatlarni chaqiruvchi bakteriyalar ikkiga bo‘linadi: aeroblar – atmosfera havosi hisobiga hayot kechiruvchi mikroblar; anaeroblar – atmosfera havosi ishtirokisiz hayot kechiruvchi mikroblar. aerob bakteriyalarga kiruvchi stafilokokklar (staphelococcus piogenes) tabiatda juda keng tarqalgan bo‘lib, har qanday jihozlar, kiyimlar, inson va jonzot tanalarida, teri va shilliq pardalarda, sochlarda uchraydi. uning oq va oltinsimon turlari mavjud. ular furunkul, karbunkul, absess va boshqa yiringli kasalliklarni keltirib chiqaradi; streptokokk (streptococcus piogenes) keng tarqalgan aerobdir. tabiatga juda yaxshi moslashgan. saramas, yiringli artrit va boshqa yiringli kasalliklarni keltirib chiqaradi; meningokokk bosh va orqa miyaning po‘stloq (parda) qavatiga juda yuqori moyillik namoyon …

3 / 4

hlik sohasidagi bilimlarning to‘rejaishiga asoslanishdan tashqari, mikrobiologiya, farmakologiya, fizika, kimyo va boshqa bir qator sohalarning o‘ziga yarasha ahamiyati bor. amaliyotda antiseptikaning bir nechta turlari mavjud: mexanik, fizikaviy, kimyoviy, biologik, aralash. mexanik antiseptika. mexanik antiseptika infeksiya tushgan va hayotga yaroqsiz to‘qimalarni mexanik yo‘l bilan kesib olib tashlash va shu yo‘l bilan jarohatlarga infeksiya tushishining oldini olish hamda ularni davolashning asosiy turlaridan biridir. mexanik antiseptika amaliyotda eng ko‘p qo‘llaniladigan, jarohatga birlamchi jarrohlik ishlovini berish usuli hisoblanadi. birlamchi jarrohlik ishlovi to‘g‘ri va o‘z vaqtida bajarilgandagina jarohatlarning infeksiyadan tozalanganligiga va jarohatning birlamchi bitishiga kafolat beriladi. ifloslangan jarohatlarni infeksiyalardan tozalash, yot jismlarni olib ashlash, hayot faoliyatiga ega bo‘lmagan to‘qimalarni kesib tashlash muolajalari mexanik antiseptikaning jarrohlik amaliyotida keng qo‘llaniladigan jarohatga birlamchi ishlov berish davo tadbirlaridan biri hisoblanib, mikroblarning hayot kechirishiga qarshi olib boriladigan choralardir. bu usulni birinchi bo‘lib rus jarrohi k. k. reyer 1877–1878 yillarda rus – turk urushida qo‘llagan. fizikaviy antiseptika. bu usul ham yaralarga …

4 / 4

va yuqori samara beradi. yorug‘lik, quruq issiq, ultratovush, ultrabinafsha nurlar va boshqa omillarni ham fizikaviy antiseptikaga kiritish mumkin. kimyoviy antiseptika. bakteriyalarning rivojlanishini to‘xtatuvchi (bakteriostatik) va bakteriyalarni o‘ldiruvchi (bakteriotsid) xususiyatga ega moddalarni qo‘llash kimyoviy antiseptika hisoblanadi. mikroblarga ta’siridan tashqari, kimyoviy moddalar to‘qima, jarohat va organizmga ham biologik ta’sir qiladi. shuning uchun ham antiseptikaning mazkur turi qo‘llanilayotgan davo muolajalari vaqtida ishlatilayotgan moddalarning dozalari (miqdorlari) ni qat’iyan me’yorlash shart. biologik antiseptika. biologik antiseptikada mikroblarning o‘sishi va rivojlanishini to‘xtatuvchi biologik vositalar yordamidagi ta’sirlar ko‘zda tutiladi. bular: antibiotiklar; bakteriofaglar; antitoksinlar (qoqsholga qarshi, difteriya (bo‘g‘ma)ga qarshi zardoblar). aralash antiseptika. mikroblarning hujayralari va makroorganizmlarga ta’sir doiralarini o‘rganayotganda antiseptika turlarining o‘rnini almashtirish mumkin emas. chunki ularning ta’sir kuchlari hamjihatlikda ortib boradi. mikroblarga qarshi ta’sirini oshirish uchun antiseptikaning bir nechta turini birgalikda qo‘llash maqsadga muvofiqdir. masalan, bugungi kunda jarohatlarni davolash maqsadida birlamchi jarrohlik yo‘li bilan ishlov berilayotganda (mexanik va kimyoviy antiseptika), u biologik (antibiotiklar va qoqsholga qarshi zardoblarni yuborish) …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "antiseptika"

10-amaliy mashg`ulot: sanitariya jihatidan ishlov va zararsizlantirish usullari reja: 1. mexanik antiseptika 2. fizikaviy antiseptika 3. kimyoviy antiseptika. 4. biologik antiseptika tayanch iboralar: antiseptika, anaerobla, mikrobiologiya, farmakologiya, fizika, kimyo, birlamchi jarrohlik, yorug‘lik, quruq issiq, ultratovush, ultrabinafsha nurlar. qadimgi dunyo hakimlarining qo‘lyozmalaridan ma’lumki, jarohatlar yiringlashining oldini olish maqsadida qizdirilgan temirlar, qizdirilgan yog‘lar, ohak va malhamlar qo‘llangan (gippokrat, sels, ibn sino va boshqalar). olmoniyalik akusher zemelveys 1847 yilda xlor ohagini qo‘llab, tug‘ayotgan ayol hayotini qutqarib qolgan. keyinchalik xlor ohagini akusherlar qo‘liga ishlov berish maqsadida qo‘llashgan. bu esa o‘z vaqtida onalar o‘limining qisqar...

This file contains 4 pages in DOCX format (16.9 KB). To download "antiseptika", click the Telegram button on the left.

Tags: antiseptika DOCX 4 pages Free download Telegram