tuproqqa ishlov berish

DOC 34 pages 923.0 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 923.0 KB

File type DOC

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

3.1-amaliy mashg‘ulot tuproqqa ishlov berish 1. mashg‘ulot maqsadi. yerga ishlov berish, yerning ishlash sifatiga ta’sir etuvchi tuproqning texnologik xususiyatlari, haydash usullari, yerni haydash muddati va chuqurligi, haydash sifatini baholash, yerni yuza yumshatish, yerning yuza yumshatish sifatini baholash, kuzgi shudgor va uni o‘tkazish muddati va chuqurligi hamda chuqurligini o‘lchashni o‘rganish. haydash sifat ko‘rsatkichlarini hisobga olish usuli. 2. mashg‘ulot mazmuni. yerga ishlov berish. yerga ishlov bermasdan turib undan yetarlicha hosil olib bo‘lmaydi. chunki o‘simlikning o‘sishi, rivojlanishi va ildiz tizimining yaxshi taraqqiy etishi uchun tuproq yumshoq bo‘lishi zarur. shunda tuproqning suv-fizik xususiyatlari va undagi mikroorganizmlarning faoliyati yaxshilanadi. yerni ishlashga uni shudgor qilish, tekislash, boronalash, kultivatsiyalash, chizellash, mola bostirish va boshqa tadbirlar kiradi. bular yetishtiriladigan ekinlar uchun qulay sharoit yaratishni ta’minlaydi va agrotexnik tadbirlar tizimida muhim bo‘g‘in hisoblanadi. bir-biri bilan bog‘liq holda o‘tkaziladigan yerga har xil mexanik ta’sir etishlarga yerni ishlash tizimi deyiladi. yer ishlanganda tuproqning suv, havo, issiqlik va boshqa rejimlarining mo‘tadil bo‘lishi …

2 / 34

egat olish hamda ekinni parvarish qilishda qator orasiga ishlov berish bajariladi; g) tuproq yuza qatlamida yoki o‘simlik qoldiqlarida yashaydigan zararkunanda va kasallik qo‘zg‘atuvchilar yo‘qotiladi. sinov savollari va topshiriqlar: 1. yerga ishlov berish deganda nimani tushunasiz va u tuproq unumdorligiga qanday ta’sir etadi? 2. tuproqning fizik-mexanik xossalari yerning ishlash sifatiga qanday ta’sir etadi? 3. yerni madaniy va ikki yarusli haydashlarning nima farqi bor? 4. yer qanday usulda haydaladi va dehqonchilikda qanday haydash usuli man etiladi? 5. begona o‘tlarni yo‘qotish va yerni yumshatishda kultivatsiyaning ahamiyati nimalardan iborat? 6. kuzgi shudgorning nima ahamiyati bor? kuzgi shudgor qaysi muddatlarda o‘tkaziladi? 7. almashlab ekish dalalarida nima uchun haydash chuqurligini o‘zgartirib turish zarur? 8. yerni haydash haqida ma’lumot bering! 9. yoppasiga kultivatsiya qilish sifatiga baho berish bo‘yicha ma’lumot bering! 3.2-amaliy mashg‘ulot tuproqqa ishlov berishdagi texnologik jarayonlar qatlamni ag‘darish yer qatlami ag‘darib haydalganda uning fizik xususiyatlari, donadorligi yaxshilanadi. donadorligi buzilgan qatlam tuproqning pastki qismiga tushadi, solingan o‘g‘itlar …

3 / 34

a suv o‘tkazuvchanligini yaxshilash uchun tuproqning yuza qatlami yumshatiladi. tuproqni zichlash tuproq zichlanganda, ya’ni mola bosilganda kapillyar g‘ovakligi ortadi, tuproq kesakchalarining bir-biriga tegib turish oraliqlari kamayadi. natijada umumiy g‘ovaklikka nisbatan kapillyar g‘ovaklik ko‘payadi, tuproq “o‘tiradi”, bu esa urug‘larni bir xil chuqurlikka ko‘mishga, ekish sifatini yaxshilashga imkon beradi. yer tekislash dehqonchilikda ekin ekish va uni parvarish qilish uchun yer tekislashning ahamiyati katta: dala notekis bo‘lsa, urug‘ bir xil chuqurlikka tushmaydi. natijada urug‘lar bir tekis unib chiqmaydi, sug‘orishda yer bir tekis namlanmaydi, notekis yerda nam tez bug‘lanadi. tekis yerda ekinlar sifatli parvarish qilinadi, qishloq xo‘jalik texnikasining ish unumi ancha yuqori boladi. yerni chimqirqarli plugda haydash yer p-5-35m, pn-4-35 rusumli tirkama yoki osma pluglar bilan haydalganda samaradorlik darajasi oshadi. bu pluglarning asosiy korpuslarining ishlash kengligi 35 sm, chimqirqarlariniki 24 sm, ya’ni chimqirqarning kengligi asosiy korpus kengligidan uchdan ikki marta kichik. chimqirqar 12-15 sm chuqurlikdagi qatlamni qirqib, egat tubiga ag‘darsa, asosiy ishchi organi undan …

4 / 34

o‘zg‘atuvchilar, begona o‘t urug‘larining asosiy qismi tuproqning ustki qatlamida bo‘ladi. yer chimqirqarli plugda haydalganda ular tuproqning ustki qismi bilan birga ag‘darilib, chuqur egat tubiga tushadi. bunda zararkunanda va kasallik qo‘zg‘atuvchilar kislorodning yetishmasligidan, begona o‘t urug‘lari va ildizlari esa unib chiqish uchun sharoit noqulayligidan nobud bo‘ladi. yerning ishlash sifatiga ta’sir etuvchi tuproqning texnologik xususiyatlari yerning sifatli ishlanishi dalaning o‘simlik qoldiqlari va begona o‘tlardan ifloslanganlik darajasiga, qo‘llanilayotgan qurollarning tuzilishiga, agregatning yurish tezligi va tuproqning texnologik xossalariga bog‘liq. bu uning namligi, mexanik tarkibi, qattiqligi, donadorligi bilan belgilanadi. sernam yer haydalganda yaxshi maydalanmaydi, uvoqlanmaydi, quruq haydalganda esa katta-katta palaxsalar ko‘chadi. og‘ir va yengil soz tuproqlar namligi to‘la nam sig‘imiga nisbatan 40-60% bo‘lganda haydalsa, yaxshi uvoqlanadi. tuproq namligi ortiq bo‘lsa, u ishchi organlariga yopishib, yer sifatsiz haydaladi. yerni ishlashning qulay muddati tuproqning fizik jihatdan yetilgan vaqtidir. tuproqning yetilganligini aniqlash uchun ishlanadigan chuqurlikdan bir siqim tuproq olinadi va uni o‘rtacha kuch bilan siqib, 1 metrcha balandlikdan …

5 / 34

a mablag‘ sarflanadi. natijada ekinning o‘sishi va rivojlanishiga salbiy ta’sir etadi, hosildorlikning kamayishiga olib keladi. haydash usullari yer ikki usulda - aylanma (shaklli) va taxta (zagon)larga bo‘lib haydaladi. aylanma haydash maydonning o‘rtasi yoki chekkasidan boshlanadi. bunda plug qayrilishlarda haydash chuqurligidan ko‘tarilmaydi, haydash esa maydonning o‘rtasi yoki chetida tugallanadi. bu usulda yer sifatli haydalmaydi, chunki haydash chuqurligi hamma yerda bir tekis bo‘lmaydi, ya’ni maydonning o‘rtasida chuqur, qayrilishlarda esa yuza bo‘ladi, hatto haydalmagan chala joylar qoladi. burilish joylarda past-balandliklar hosil bo‘ladi, uni tekislashga ko‘p mehnat sarflanadi. shuning uchun dehqonchilikda aylanma yoki shaklli haydash usuli samarasiz hisoblanadi. dala to‘g‘ri taxtalarga bo‘lib haydalganda sifatli ishlanadi. shuning uchun dala haydashdan oldin taxtalarga bo‘lib chiqiladi. plug taxtaning o‘rtasidan yurib, oxiriga kelganda ikkinchi yurishni o‘ng tomondan boshlasa, ag‘darilayotgan qatlam yonma-yon tushib, marza hosil bo‘ladi. keyingi haydashlar navbat bilan uning har tomonidan davom ettiriladi, bunda qatlamlar hamma vaqt marza tomonga ag‘dariladi. plug taxtaning chekkasidan yurib, oxiriga kelganda chap …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tuproqqa ishlov berish"

3.1-amaliy mashg‘ulot tuproqqa ishlov berish 1. mashg‘ulot maqsadi. yerga ishlov berish, yerning ishlash sifatiga ta’sir etuvchi tuproqning texnologik xususiyatlari, haydash usullari, yerni haydash muddati va chuqurligi, haydash sifatini baholash, yerni yuza yumshatish, yerning yuza yumshatish sifatini baholash, kuzgi shudgor va uni o‘tkazish muddati va chuqurligi hamda chuqurligini o‘lchashni o‘rganish. haydash sifat ko‘rsatkichlarini hisobga olish usuli. 2. mashg‘ulot mazmuni. yerga ishlov berish. yerga ishlov bermasdan turib undan yetarlicha hosil olib bo‘lmaydi. chunki o‘simlikning o‘sishi, rivojlanishi va ildiz tizimining yaxshi taraqqiy etishi uchun tuproq yumshoq bo‘lishi zarur. shunda tuproqning suv-fizik xususiyatlari va undagi mikroorganizmlarning faoliyati yaxshilanadi. yerni is...

This file contains 34 pages in DOC format (923.0 KB). To download "tuproqqa ishlov berish", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproqqa ishlov berish DOC 34 pages Free download Telegram