tuproqni organik qismi

PPT 53 pages 4.7 MB Free download

53 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.7 MB

File type PPT

Pages 53

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 53

tuproqni organik qismi tuproqni organik qismi tuproqshunoslik kafedrasi prof.v.b. q.x.f.d. yu.ch.kenjayev o‘quv soatlari hajmi: 154 soat jumladan: ma’ruza -10 soat (9-semestr, 10 soat) amaliy - 16 soat (9-semestr, 16 soat) seminar - 12 soat (9-semestr, 12 soat) mustaqil ta’lim - 116 soat (9-semestr, 116 soat) adabiyotlar: asosiy adabiyotlar: alexandra bot, josé benites. the importance of soil organic matter: key to drought-resistant soil and sustained food production. fao soils bulletin 80, roma, 2005. орлов д.с., садовникова л.к., суханова н.и. химия почв. москва “высшая школа” 2005. с.557. александрова л.г. органическое вещество почвы и процессы его трансформации. л. наука, 1980. ziyomuxamedov e.a. tuproq organik moddasi va unumdorligi. toshkent. «o‘zbekiston milliy entsiklopediyasi» davlai ilmiy nashryoti. 2008. 216. yuldashev g., abdraxmanov t., jabbarov z. tuproq kimyosi. darslik toshkent, “mumtoz so‘z”, 2018. 211b. qo‘shimcha adabiyotlar: mirziyoev sh.m. buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz. toshkent, o‘zbekiston nashriyoti, 2017. mirziyoev sh.m. qonun ustuvorligi va inson …

2 / 53

adi: o‘zbekiston xududida tarqalgan tuproqlarning unumdorligini asosiy ko‘rsatkichi bo‘lgan gumus moddasi yo‘qolishi, ya’ni degumifikatsiya, unumdorlikning pasayishi va boshqa jarayonlarning rivojlanishi, uni qayta tiklash va unumdorligini oshirish masalalari muammosi o‘rganish; organik moddalarning kamayishi ta’sirida tuproq, unumdorligini pasayishi, xalq xo‘jaligiga yetkazadigan zarari tabiiy omillar hamda bu omillar ta’sirini u yoki bu tomonga o‘zgartiruvchi antropogen kuchlarni tadqiq qilish; degumifikatsiyaga qarshi kurash choralarini ishlab chiqishni o’rgatishdan iborat. fanning vazifasi: talabalar tuproqning organik moddalari bo‘yicha umumiy ma’lumotlarga ega bo‘lishlari; tuproqdagi organik modda unumdorlikni belgilovchi asosiy ko‘rsatkich ekannini to‘g‘risida bilimga ega bo‘lishi; tuproq organik moddalarining tuproq xossalariga ta’sirini bilishi; tuproqning gumusining oshirishga ta’sir etuvchi omillarni va tuproqda kechadigan kimyoviy holatini tahlil qilishini o’rgatishdir. o'zbekiston milliy universiteti, 2023 tuproqning organik moddalari - bu tirik organizmlar (o'simlik yoki hayvon) tomonidan dastlab hosil bo'lgan, tuproqqa qaytariladigan va parchalanish jarayonidan o'tadigan har qanday material (1-rasm). i.v.tyurinning aniqlashicha,1 ga maydondagi tuproqqa yil davomida 5-8 t o‘simlik qoldiqlari tushib, shundan 1-10% i …

3 / 53

di. quruq moddalarning qolgan qismi uglerod (c), kislorod, vodorod (h) va oz miqdorda oltingugurt (s), azot (n), fosfor (p), kaliy (k), kaltsiy (ca) va magniy (mg) dan iborat. tuproqning organik moddalari turli komponentlardan iborat. ularga mikroorganizmlar (10-40%) va doimiy yoki barqaror organik moddalar (40-60%) kiradi va gumus deb ham ataladi. o'zbekiston milliy universiteti, 2023 1 - ma’ruza: organik moddalarning parchalanishi va tuproq oziq zanjiri reja: kirish. tuproq organic qismi tuproqda organic moddalarning guruhlanishi tuproqdagi nospesifik organic birikmala. tuproq gumusi – spesifik organic moddalar kompleksi mikroorganizmlar ishtirokida organic qoldiqning o’zgarishi tuproqning organik qismi. tuproqning organik qismi uning sifatini, unumdorligini belgilovchi asosiy omil. tuproqning fizikaviy va kimyoviy xossalari, qishloq xo’jalik ekinlarining hosildorlik darajasi, asosan tuproq organik qismining miqdori va sifati bilan chambar - chas bog’liq. shuning uchun tuproqdagi organik moddalar balansi, uning kengaytirilgan holda qayta tiklanishi - agronomlaming alohida g’amxo’rligi va diqqat e’tiborida bo’lishi lozim. tuproqning organik qismi turli xildagi va tarkibdagi …

4 / 53

ari kabilar) 5 foiz chamasida bo’ladi (10-rasm). tuproqning yuzasi va butun profilida to’planadigan barcha o’simlik va hayvon qoldiqlari organik moddalaming potensial manbai hisoblanadi hamda tuproq paydo bo’lish jarayonlarida aktiv qatnashadi. tuproqdagi biomassa zahirasi, uning strukturasi, dinamikasi va tarkibi turli tabiiy zonalarda bir xil emas. ayniqsa yashil o’simliklar eng ko’p biomassa to’plash imkoniyatiga ega. har yili to’planadigan organik modda (biomassasi) gektariga o’rtacha 4,2-13,7 tonnani, nam subtropik o’rmonlarida esa hatto 30-35 tonnani tashkil etadi. ulaming har yili to’playdigan biomassasi umurtqasiz hayvonlar va mikroorganizmlarga nisbatan o’nlab, yuzlab marotaba, umurtqali hayvonlarga nisbatan esa bir necha ming marotaba ko’p. shuning uchun ham tuproqdagi organik moddalaming asosiy qismi yashil o’simliklaming yer yuzasiga tushadigan qoldiqlari va ildizlari hisobiga bo’ladi (11-rasm). 2.tuproqda organic moddalarning guruhlanishi tuproqdagi organik moddalar o’zining tabiati va tuproq paydo bo’lish jarayonlaridagi roliga ko'ra ikki gruppaga bo’linadi. birinchi gruppaga tuproqdagi nospesifik (gumusga xos xususiyatga ega bo’lmagan) organik moddalar, ya’ni tuproqda hosil bo’lmagan moddalar, chunonchi fito-, …

5 / 53

entlar va fenollar ham muhim ahamiyatga ega. tuproq paydo bo’lish jarayonida tuproqqa tushadigan turli biologik obyektlar kimyoviy tarkibi bo’yicha bir - biridan keskin farq qiladi (12 - jadval). 12- jadval yuqori va tuban organizmlarning kimyoviy tarkibi quruq moddaga nisbatan foiz hisobida (a.ye.vozbuskaya) uglevodlar organizmlar kul oqsilli modda lar sellyu- loza gemisel- lyuloza va boshqa uglevodlar lignin lipidlar oshlovchi moddalar bakteriyalar 2-10 40-70 - bor - 1-40 suv o’tlari 20-30 10-15 5-10 50-60 - 1-3 lishayniklar 2-6 3-5 5-10 60-80 8-10 1-3 mox (yo’sunlar) 3-10 5-10 15-25 30-60 - 5-10 qirqquloq (papo- rotnik) simonlar 6-7 4-5 20-30 20-30 20-30 2-10 ninabarglilar: yog'och qismida ninabarglarida 0,1-1 2-5 0,5-1 3-8 45-50 15-20 15-25 15-20 25-30 20-30 2-12 15-20 yaproqlilar: yog’och qismida 0,1-1 0.5-1 40-50 20-30 20-25 5-15 yaproqlarida 3-8 4-10 15-25 10-20 20-30 5-15 ko’p yillik o’tlar: boshoqlilarda dukkaklilarda 5-10 5-10 5-12 10-20 25-40 25-30 25-35 15-25 15-20 15-20 2-10 2-10 12- rasm. …

Want to read more?

Download all 53 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tuproqni organik qismi"

tuproqni organik qismi tuproqni organik qismi tuproqshunoslik kafedrasi prof.v.b. q.x.f.d. yu.ch.kenjayev o‘quv soatlari hajmi: 154 soat jumladan: ma’ruza -10 soat (9-semestr, 10 soat) amaliy - 16 soat (9-semestr, 16 soat) seminar - 12 soat (9-semestr, 12 soat) mustaqil ta’lim - 116 soat (9-semestr, 116 soat) adabiyotlar: asosiy adabiyotlar: alexandra bot, josé benites. the importance of soil organic matter: key to drought-resistant soil and sustained food production. fao soils bulletin 80, roma, 2005. орлов д.с., садовникова л.к., суханова н.и. химия почв. москва “высшая школа” 2005. с.557. александрова л.г. органическое вещество почвы и процессы его трансформации. л. наука, 1980. ziyomuxamedov e.a. tuproq organik moddasi va unumdorligi. toshkent. «o‘zbekiston milliy entsiklopediyasi» dav...

This file contains 53 pages in PPT format (4.7 MB). To download "tuproqni organik qismi", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproqni organik qismi PPT 53 pages Free download Telegram