o‘zbek tilining sohada qo‘llanilishi

DOCX 5 pages 22.2 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 22.2 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

1-amaliy mashg`ulot mavzu: “o‘zbek tilining sohada qo‘llanilishi ” fanini o`quv fani sifatida o`qitishning maqsad va vazifalari. reja: 1.tilning boshqa fanlar bilan aloqasi. 2.til va tafakkur. 3.til va ma‟naviyat. 4.davlat tili tushunchasi. o`zbek tili va davlat qonunlari. tayanch so‘zlar: ta’rifi, atama va termin, tarixiylik, atamalar shakllanishining xalq tarixi bilan bog’liqligi, “devonu lug’otit-turk”, sohaviylik, tor doira, jamiyat taraqqiyoti, atamalar va dunyo tillari, boyish yo’llari, o’zlashtirish, milliylashtirish, jadidlar, “davlat tili haqida”gi qonun qabul qilinadigan keyingi o’zgarishlar, dubletlar, paralellar, o’rin egallash, xalqaro atamalar, vaqt sinovi, vaziyat, so’z valentligi va atama yasalishi, me’yor. kasb-hunar atamalari,gilamchilik, kashtachilik, to’qimachilik, me’morchilik leksikasi, sohaviy me’yorlashgan atamalar, determinatsiya. mavzuning qisqacha bayoni ushbu fan talabalarni mamlakatimiz ijtimoiy hayotining barcha sohalarida davlat tilining imkoniyatlaridan to‘liq va to‘g‘ri foydalanishga oid masalalar, davlat tili haqidagi hujjatlar va ularning mazmun mohiyati; o‘zbek adabiy tili me’yorlari, oʻzbek-lotin alifbosining imlo qoidalari, sohaviy leksika va uning xususiyatlari, o‘zbek tilida soha terminlarining qo‘llanilishi, nutq uslublari, sohalarda rasmiy-idoraviy ish hujjatlarining …

2 / 5

i samarali qo‘llash ko‘nikmalarini shakllantirish, talabalarda o‘zbek tilida yozma va og‘zaki ravishda aniq, toʻgʻri va ravon nutq tuzish malakasini takomillashtirish; ularning o‘zbek tili bo‘yicha savodxonlik darajasini oshirish, sohada nutq uslublari imkoniyatlaridan samarali foydalanish, xususan, soha doirasida qo‘llaniladigan rasmiy-idoraviy ish hujjatlarini toʻgʻri rasmiylashtirishga o‘rgatishdan iborat. fanning vazifasi talabalarni fanga doir nazariy bilimlar bilan qurollantirish, ularda o‘zbek adabiy tili me’yorlarga mos tarzda nutq yaratish amaliy ko‘nikmalarini hosil qilish; talabalarni mamlakat ijtimoiy hayotining barcha sohalarida davlat tilining imkoniyatlaridan to‘liq va to‘g‘ri foydalanishga o‘rgatishdan iborat. mustaqillik tufayli xalqimiz dunyoga yuz tutdi va jahon bizni tanidi. biz tariximizga, madaniyatimizga yangicha nazar bilan qaray boshladik hamda o’z echimini kutayotgan muammolarni ijobiy hal qilishga kirishdik. barcha sohalar singari ona tilimiz va u bilan bog’liq muammolar ham asta-sekin echimini topmoqda.“o‘zbek tilining sohada qo‘llanilishi ”ga doir masalalarni hal qilishda tilshunos olimlarimizning mehnatlari, izlanishlari tahsinga loyiqdir. “o‘zbek tilining sohada qo‘llanilishi ” jamiyat madaniy taraqqiyoti, millat ma’naviy kamolotining muhim belgisidir. mamlakatimizda …

3 / 5

dor,u tilning turli sathlarini o‘rganuvchi fanning barcha tarmoqlari bilan uzviy aloqadordir. umumiy tarzda aytiladigan bo‘lsa, “o‘zbek tilining sohada qo‘llanilishi ” soxasi adabiy til doirasida fonetikadan tortib to uslubiyatgacha bo‘lgan barcha lingvistik sohalarni qamrab oladi. ilmiy jihatdan asoslangan nutqning o‘ziga xos jihatlari mavjudligi va u qaysi fan sohasida bo‘lishidan qat’i nazar ma’lum me’yorlarga bo‘ysunishi kerakligi, boshqa nolingvistik sohalar bilan aloqadorligini ko‘rsatuvchi omillardan sanaladi. tafakkur va til bir-biri bilan chambarchas bog‘liq bo‘igan ijtimoiy hodisalardir. inson nutqi bo‘lmasa, til vositalari boimasa, fikrlash ham bo‘lmaydi. tafakkur bo‘lmasa, til, nutqning ham bo‘lishi mumkin emas. tafakkur va til bir-birisiz mavjud bo‘lmasa ham, ular aynan bir xil hodisa emas. tafakkur botiniy olamning inson miyasida umumlashgan, til bilan ifodalanadigan in’ikosidir. til esa fikrni ifodalash usuli, uni qayd etisb va boshqa kishilarga, avlodlarga yetkazish vositasidir. boshqacha aytganda, til tafakkuming borliq shakli bo‘lsa, tafak kur tilning mazmunidir. til milliy madaniyatning shakli sifatida tafakkuming hara- kati, uning faoliyati natijasida yaratilgan ma’naviy …

4 / 5

lgan mehnat va nutq faoliyati bilan bog‘liq holda mavjuddir. inson tafakkuri nutq bilan bevosita bog‘langan holda yuzaga chiqadi va uning natijalari tilda qayd qilinadi. demak, tafakkur jarayonining natijasi hamisha biron-bir fikrdan iborat bo‘lib, bu fikr tushuncha, hukm, xulosa tarzida faqat til vositasida namoyon bo‘ladi. til tafakkur bilan chambar chas bog‘liq bo‘lib, fikrni reallashtiradigan, kishilarning fikr almashishlarini ta’minlab beruvchi quroldir. dunyoga kelgan har bir bola haqiqiy inson bo‘lib yetishi- shi uchun juda ko‘p narsalarni bilishi kerak. u o‘ziga kerakli bilimni ko‘rib, eshitib va o‘qib o‘rganadi. eshitib, o‘qib o‘rganish til vositasida amalga oshadi va uning imkoniyati cheksizdir. agar til bo‘lmay, har bir kishining tirikligi uning o‘z tajribasiga asoslangan bo‘lsa edi, inson shu kungacha hayvon qanday yashasa, shunday yashagan va bu- gungi moddiy-ma’naviy taraqqiyotga erishmagan bo‘lardi. tilning birligi, ma’rifiy ahamiyati shundan iboratki, til tufayli jamiyat a’zolarining har birida hosil bo‘lgan bilim ommalashib, uning ko'pchilik tomonidan rivojlantirilishiga imkon tug‘iladi. undan tashqari, til tufayli bilim …

5 / 5

tushunchalar mavjudotning umumiy xossalarini o'rganishga, hatto ularning haqiqatini idrok etishga imkoniyat tugldiradi. alibek rustamov, «so‘z xususida so‘z» kitobidan. oʻzbek tili tarixiga nazar o’zbek tili – turkiy tillarning qarluq guruhiga mansub tillardan; yangi uyg’ur tili bilan birgalikda qarluq-xorazm guruhchasini tashkil etadi.o’zbek tili asosan, o’zbekistonda shuningdek, afg’oniston, tojikiston, qirg’iziston,qozog’iston,turkmaniston,rossiya, turkiya,saudiya arabistoni, xitoy,aqsh, germaniya va boshqa mamlakatlarda tarqalgan. o’zbek tili qipchoq, o’g’uz, qarluq-chigil-uyg’ur kabi 3 ta til birligi sifatida shakllanib, murakkab dialektal tarkibi bilan ajralib turadi. unda 3 ta asosiy lahja bor, bular: 1) qarluq-chigil-uyg’ur lahjasi; 2) qipchoq lahjasi; 3) o’g’uz lahjasi. bu lahjalar tarkibidagi ko’plab shevalar fonetik,leksik va qisman morfologik jihatdan o’zaro farqlansa-da, ularning barchasi ham milliy o’zbek tilining, adabiy o’zbek tilining shakllanishida muayyan darajada ishtirok etgan. o’zbek tilining lahjalari orasida, odatda, qarluq-chigil lahjasi hamda uning tarkibiga kirivchi shevalar (toshkent, andijon, farg’ona,namangan, qo’qon, jizzax,samarqand, kattaqo’rg’on, buxoro, qarshi, o’sh, marg’ilon, jalolobod va boshqa shaharlarning shevalari) o’zbek adabiy tilining tayanch shevalari hisoblanadi. o’zbek adabiy …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbek tilining sohada qo‘llanilishi"

1-amaliy mashg`ulot mavzu: “o‘zbek tilining sohada qo‘llanilishi ” fanini o`quv fani sifatida o`qitishning maqsad va vazifalari. reja: 1.tilning boshqa fanlar bilan aloqasi. 2.til va tafakkur. 3.til va ma‟naviyat. 4.davlat tili tushunchasi. o`zbek tili va davlat qonunlari. tayanch so‘zlar: ta’rifi, atama va termin, tarixiylik, atamalar shakllanishining xalq tarixi bilan bog’liqligi, “devonu lug’otit-turk”, sohaviylik, tor doira, jamiyat taraqqiyoti, atamalar va dunyo tillari, boyish yo’llari, o’zlashtirish, milliylashtirish, jadidlar, “davlat tili haqida”gi qonun qabul qilinadigan keyingi o’zgarishlar, dubletlar, paralellar, o’rin egallash, xalqaro atamalar, vaqt sinovi, vaziyat, so’z valentligi va atama yasalishi, me’yor. kasb-hunar atamalari,gilamchilik, kashtachilik, to’qimachilik, me’m...

This file contains 5 pages in DOCX format (22.2 KB). To download "o‘zbek tilining sohada qo‘llanilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbek tilining sohada qo‘llani… DOCX 5 pages Free download Telegram