buxoro viloyati geografik tavsifi

DOC 5 pages 53.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 53.0 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

зарафшон райони buxoro buxoro viloyatining geografik tavsifi. buxoro viloyati geografik tavsif buyicha zarafshon tabiiy geografik rayonida joylashgan bulib, u uzbekistonning markazida joylashib, shimoldan va garbdan kizilkum, sharkdan turkmaniston, janubdan kashkadaryo rayoni bilan tutashgan. bu rayon zarafshon vodiysi va uning atrofidagi yerlarni uz ichiga oladi. zarafshon rayonini shimol tomondan nurota, oktog, koratog, gubdun toglar, janub tomondan koratepa, zuyovuddin, zirabulok toglari, sharkdan turkiston, zarafshon toglarining garbiy tarmoklari, janubi-garbidan sandikli kum chuli urab turadi. vodiyning sharkiy va garbiy kismlari relefi, iklimi, tuprok va usimliklari bir-biridan anchagina fark kiladi. sharkiy kismida tog tizmalari, ular orasidagi vodiylar, tog oldi tekisliklari obod voxalardan iborat bulib, uning garbiy kismi uchun keng tekislik va kumli chullar, past kirlar, daryo yokasi buylab chuzilgan voxalar xos. relefi va foydali kazilmalari buxoro viloyati zarafshon tabiiy geografik rayonining janubiy garb tomonidan joylashib, yer yuzasi sharkdan garbga tomon pasayib boradi. vodiyning zarafshon daryosi okib utadigan markaziy kismi ancha past va tekis yerlardan iborat. …

2 / 5

lari, slanets, granit, gneys jinslaridan tarkib topgan.bu tizmaning janubidagioktog, koratog, gubdun toglari xam paleozoy oxaktoshlari va slanetslaridan tuzilgan. bu toglar orasidagi nurota va orasoy chullaridir. ularda bir necha korizlar va buloklar bor. zarafshon rayonini sharkda chakilkalon, koratepa toglari uragan. bu toglarni bir-biridan taxtakoracha dovoni ajratib turadi. katta uzbek avtomobil yuli shu dovon orkali utadi. zarafshonning kuyi kismida katta maydonlar kum bilan koplangan. voxaning janubiy garbiy etagida zarafshon daryosining eski uzanlari, kurib kolgan kul chukurliklar bor. shulardan biri moxonkuldir. bu kul kuklamda suvga tulib, yozda kurib koladi. korakul voxasining shimoli-garbidagi kumlar kampirakkum deb ataladi. bu yerda kadimgi binolar xarobalari kumdan kutarilib turadi. kuruk iklim sharoitida yemirilib pasayib kolgan zuyovuddin, zirabulok va jarkok toglarining etaklari urli-kirli bulib, zarafshon vodiysiga ancha tik tushadi. bularning janubida jom, karnob, karshi dashtlari bor. butun zarafshon rayonining yer yuzasi zarafshon daryosi keltirgan chukindi jinslar bilan koplangan. lyoss, shagal, kongomerat jinslari eng kup uchraydi. korakul deltasining katta kismida …

3 / 5

turadigan baland toglar yukligi uchun bu yerda iklim sharoiti keskinligi bilan ajratilib turadi. kishda arktika va sharkiy sibirdan keladigan sovuk xavo massalari tufayli bu yerlar juda sovib ketadi. vodiyda garbdan sharkka va pastdan yukoriga tomon xavo temperaturasi pasayib yoginlar mikdori ortib boradi. yanvarning urtacha temperaturasi 0-20. arktika xavosi kirib kelganda temperatura –240, -290 gacha tushishi mumkin.yozda xavo juda isiydi. iyul oyining urtacha temperaturasi 26-290 ga teng. maksimal temperatura +410, +450 gacha chikadi. zarafshon vodiysida yoz uzok davom etadi. yozda yogingarchilik bulmaydi. bulutsiz kunlar kup buladi. yozda tuprokdan nam kochadi, efemer usimliklarbutunlay kovjirab koladi. ayrim kurgokchilikka chidamli usimliklargina usishda davom etadi. baxoroxiri va yoz boshlarida, ayniksa tog yonbagirlarida, ba’zan jala kuyib, sel paydo buladi. buxoro voxasida mart, ba’zan aprel oylarida baxorgi kora sovuklar paydo buladi. bunday sovuklar gullab turgan mevalarga, yosh nixollarga zarar yetkazadi. kuz faslida xavo umuman ilik buladi. kupincha yoz oylaridagi kabi issik buladi. sharkidagi va janubi-sharkidagi toglarda kuz …

4 / 5

an sovuklar ba’zan sabzavot ekinlariga zarar yetkazadi. suvlari. rayonning asosiy daryosi zarfshon, tojikiston territoryasidagi zarfshon muzligidan boshlanadi. daryo garbga tomon okib, butun zarafshon vodiysini suv bilan ta’minlaydi va amudaryoga 20-25 km yetmasdan kumlarga singib tugaydi. daryo yukori kisimda juda tor joydan okadi. panjakent shaxridan boshlab, tekislikdan okadi. yukori kismida ung va chap tomonlardan unga sersuv irmoklar kelib kuyiladi, urta kismida esa irmoklari zarafshonga yetib kela olmaydi, ularning suvi sugorishga sarf bulib ketadi. zarafshon daryosi toglardagi kor va zarafshon muzligidan suv oladi. shuning uchun u yozda tulib okadi. samarkand yakinida daryo ikki tarmokka bulinadi, shimoliy tarmok okdaryo, janubiy tarmok koradaryo. xar ikkala tarmok xatirchi kishlogi yonida kushilib, yana zarafshon nomi bilan buxoro tomonga karab okadi. bu ikki daryo oraligida xosil bulgan «miyonkal’a» orolining maydoni 1200 kv km. bu yer samarkand voxasining eng serxosil joyidir. zarafshon daryosidan paxta dalalarini sugorish uchun bir necha unlab katta-kichikkanal, ariklar chikarilgan.bular ichida eng kattalari dargom, norpoy …

5 / 5

kancha mayda soylarning kushilishidan xosil buladi. gubdun togini kesib utib, zarafshon vodiysiga chikadi. tusunsoy okdaryoga kuyiladi. nurota va orasoy chullarida kadimgi vaktda juda kup korizlar kurilgan. nurota tekisligida katta-katta buloklar bor. nurota kishlogi utunlay bulokdan suv ichadi. shu bulok suvi bilan nurota chulidagi mevazor boglar, ekinlar xam sugoriladi. zarafshon rayonida kuduklarkup. lekin kup kuduklarning suvi shurdir. bular chorva mollarini suv bilan ta’minlashda katta axamiyatga ega. artezian kuduklar suvidan foydalanilmokda. suvsiz chullarda baxorgi yogin suvlarini saklash uchun kadim zamonlarda kurilgan sardobalarning ba’zilari xozirgacha saklanib kolgan. sardoba takirlarda xovuz kazib, ustiga pishik gishtdan gumbaz kurilgan gidrotexnik inshootdir. zarafshon rayonida amu-korakul va amu-buxoro kanallari kurilgan. bu kanallar suvi bilan buxoro bilan korakul voxalarining suv ta’minoti yaxshilanadi, yangi yerlarni uzlashtirishga imkon tugildi. bu kanallarga suv nasoslar yordamida amudaryodan chikariladi. 1.4. tuproklari. zarafshon rayonining relefi, iklimi xar xil bulgani uchun tuproklari xamma joyda bir xil emas. sugoriladigan past yerlarda botkok-utlok tuproklar tarkalgan. botkok tuproklar suv …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buxoro viloyati geografik tavsifi"

зарафшон райони buxoro buxoro viloyatining geografik tavsifi. buxoro viloyati geografik tavsif buyicha zarafshon tabiiy geografik rayonida joylashgan bulib, u uzbekistonning markazida joylashib, shimoldan va garbdan kizilkum, sharkdan turkmaniston, janubdan kashkadaryo rayoni bilan tutashgan. bu rayon zarafshon vodiysi va uning atrofidagi yerlarni uz ichiga oladi. zarafshon rayonini shimol tomondan nurota, oktog, koratog, gubdun toglar, janub tomondan koratepa, zuyovuddin, zirabulok toglari, sharkdan turkiston, zarafshon toglarining garbiy tarmoklari, janubi-garbidan sandikli kum chuli urab turadi. vodiyning sharkiy va garbiy kismlari relefi, iklimi, tuprok va usimliklari bir-biridan anchagina fark kiladi. sharkiy kismida tog tizmalari, ular orasidagi vodiylar, tog oldi tekisliklari obod v...

This file contains 5 pages in DOC format (53.0 KB). To download "buxoro viloyati geografik tavsifi", click the Telegram button on the left.

Tags: buxoro viloyati geografik tavsi… DOC 5 pages Free download Telegram