powerpoint x 4

PPTX 29 pages 2.2 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.2 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

слайд 1 xudoynazarova mavluda abduvohid qizi o`zbekiston hududini tabiiy-geografik rayonlashtirish o`bekistonda atrof-muhit va tabiiy boyliklarni muhofaza qilish. o`zbekiston toponimlari. mavzu 4 regional geografiya (ma’ruza) fan “tiqxmmi” mtuning qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti 1 reja: rayonlashtirish masalalari. oʻzbekiston hududini tabiiy-geografik rayonlashtirish. rayonlashtirish tabiiy geografik rayonlashtirish geografik izlanish metodlari dan biridir. tabiiy geografik rayonlashtirish deganda hududlarni ularning o‘xshash tabiiy xususiyatlariga qarab, muayyan tizimdagi regional tabiiy geografik birliklarga ajratish tushuniladi. rayonlashtirish rayonlashtirish geografik qobiq yoki uning ayrim qismlarining hududiy tabaqalanishini, tabiat va jamiyat oʻrtasidagi taʼsirning tabiiy va ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlarini aniqlab beradi. rayonlashtirishning iqtisodiy, iqtisodiy-geografik, tabiiy geografik hamda xususiy tabiiy geografik (geomorfologik, iqlimiy, gidrologik, geobotanik, zoogeografik va b.) kabi turlari mavjud. rayonlashtirish masshtabiga koʻra, mayda, oʻrta va yirik masshtabli boʻlishi mumkin. obyekti vazifasi shu komplekslarni aniklash, xaritaga tushirish va maʼlum tartib bilan tavsiflab berishdan iborat turli taksonomik qiymatga ega boʻlgan tabiiy hududiy komplekslar rayonlashtirish tabiiy muhitning barcha yoki deyarli barcha komponentlarini kamrab oluvchi belgilar …

2 / 29

, azonal belgilarga ko`ra tabiiy geografik oʻlkalar va tabiiy geografik oblastlar ajratiladi. rayonlashtirishning soʻnggi bosqichi — tabiiy geografik rayon boʻlib, u har ikki — zonal va azonal sharoitlarga mos boʻlishi kerak. tabiiy geografik prinsip va metodlari genetik birlilik hududiy umumiylik prinsiplari bosh omil metodi va boshqalar komplekslilik prinsipi l.n.babushkin va n.a.kogay rayonlashtirish sxemasi materik o`lka provinsiya kichik provinsiya okrug rayon oʻzbekiston hududini tabiiy-geografik rayonlashtirish. ko‘p olimlar o‘rta osiyoni shu jumladan, o‘zbekistonni rayonlashtirish regional tamoyiliga asoslanib tabiiy geografik rayonlashtirganlar. ana shunday ishlardan eng keyingi va asosiylaridan biri l.n.babushkin va n.a.kogayning izlanishlari bo‘ldi. ular (1964- 1965) ko‘pgina mualliflar ishlarini o‘rganib va ulardan foydalanib hamda o‘rta osiyo tabiatini uzoq vaqt davomida tekshirish asosida regionning yangi tabiiy geografik rayonlashtirish sxemasini ishlab chiqdilar. mazkur rayonlashtirish sxemasiga ko‘ra o‘rta osiyo yevrosiyo materigining bir qismi, uni alohida tabiiy geografik o‘lkasi deb olinadi. har bir tabiiy geografik birlik – o‘lka, provinsiya, kichik provinsiya, okrug, tabiiy rayon turli xil …

3 / 29

tlarga ega bo‘lishi lozim: 1. yer yuzasining tabiiy sistemalarga bo‘linishida va tabiiy geografik o‘lkalar orasida geografik o‘rni, orografiyasi va makrorelefining o‘ziga xos belgilari bo‘lishi kerak; 2. o‘ziga xos iqlim rejimiga (yog‘in-sochinning yil davomida taqsimlanishida), termik sharoitga ega va ular asosida nurash hamda tuproq hosil bo‘lish jarayonlarining o‘ziga xos bo‘lishi kerak. o‘zbekiston hududining qoraqalpog‘iston ustyurtidan tashqari hamma qismi turon tabiiy geografik provinsiyasi tarkibiga kiradi. qoraqalpoq ustyurti esa markaziy qozog‘iston provinsiyasiga kiradi. yevrosiyo o`rta osiyo turon jung`oriya-tyanshan markaziy qozog`iston pomir-tibet kichik provinsiya hududining morfostrukturasiga ko‘ra umumiyligi, vujudga kelishi va rivojlanish tarixining birligi, ayniqsa neogen va antropogen davrlarda umumiyligi hamda hududining o‘ziga xos zonal tipga ega ekanligi bilan ajralib turadi turon provinsiyasi tekislik tog` oldi – tog` okrug tabiiy geografik rayonlashtirishda taksonomik birlikning beshinchi pog‘onasi okrug. tekislik va tog‘ oldi-tog‘ kichik provinsiyalari doirasida bir-biridan yer usti yotqiziqlarining xarakteri, litologik tuzilishi, tog‘ tizmalarining umumiy yo‘nalishi, tog‘ yonbag‘irlarining quyosh nuriga nisbatan joylashishi (ekspozitsiyasi), chetdan keladigan …

4 / 29

qlarga (ularni o‘rab turgan tog‘ yonbag‘irlari bilan birga) yoki tog‘ daryosi vodiysiga (uni o‘rab turgan tog‘lari bilan birga) to‘g‘ri keladi. binobarin, tog‘ oldi-tog‘ okruglari yemirilish (eroziya) va akkumlyatsiyasi o‘zaro bog‘liq bo‘lgan tog‘lar, tog‘ oldi va tog‘ oralig‘idagi tekisliklardan iborat bo‘lib, o‘zlariga xos balandlik mintaqalari bilan ajralib turadi tekislik okruglari nisbatan yirik geomorflogik birliklarda joylashgan. ular bir-biridan relefining xarakteri, geologik tuzilishi va neogen-to‘rtlamchi davrlardagi geologik rivojlanishidagi o‘ziga xosligi bilan ajralib turadilar. har bir tekislik okrugida butun maydonda makroiqlim sharoiti ma’lum darajada o‘xshash, geologik tuzilishi va joy tarkib topish tarixi bir xil, tuproq-o‘simlik qoplami ozmi-ko‘pmi umumiy xususiyatga ega bo‘ladi birlamchi va ikkilamchi nomlar - birlamchi nomlar asl nomlar. ikkilamchi nomlar nom ko`chishidan hosil bo`ladi. masalan: chirchiq daryosi, chirchiq shahri. nom daryo nomidan shaharga ko`chgan. detoponimizatsiya - geografik nomlarning terminlarga, oddiy turdosh otlarga aylanishi: geyzer bulog`i nomidan geyzer termini, vulkan oroli nomidan vulqon termini, karst rayoni nomidan karst termini hosil bo`lgan va h.k. …

5 / 29

qismlari turli tildagi so`zlardan iborat bo`lgan murakkab geografik nomlar: ko`hitangtog`. gidronim - okean, dengiz, ko`l, daryo, soy, buloq, quduqlarning nomi: sirdaryo, uchquduq, qorako`l, g`ovasoy, volga, chirchiq va boshqalar.. indikator (toponimikada) - toponimlarni hosil qiluvchi mahalliy geografik terminlar: qum, tepa, qo`rg`on, daryo, suv , kent va boshqalar. makrotoponimlar - ko`pchilikka ma`lum bo`lgan, tez - tez tilga olinadigan yirik nomlar: yevropa, osiyo, tyanshan, tinch okean, sibir va boshqalar. memorial nomlar - buyuk kishilar nomi, yirik voqealar bilan bog`liq bo`lgan nomlar: navoiy, beruniy, vashington, pushkin, magellan, g`alaba cho`qqisi va boshqalar. metafora atamalar(terminlar): bo`g`iz, bo`yin, og`iz, etak, lab va boshqalar. ayrim adabiyotlarda anatomik terminlar deyiladi. image1.png image2.png image3.png image4.jpeg image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "powerpoint x 4"

слайд 1 xudoynazarova mavluda abduvohid qizi o`zbekiston hududini tabiiy-geografik rayonlashtirish o`bekistonda atrof-muhit va tabiiy boyliklarni muhofaza qilish. o`zbekiston toponimlari. mavzu 4 regional geografiya (ma’ruza) fan “tiqxmmi” mtuning qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti 1 reja: rayonlashtirish masalalari. oʻzbekiston hududini tabiiy-geografik rayonlashtirish. rayonlashtirish tabiiy geografik rayonlashtirish geografik izlanish metodlari dan biridir. tabiiy geografik rayonlashtirish deganda hududlarni ularning o‘xshash tabiiy xususiyatlariga qarab, muayyan tizimdagi regional tabiiy geografik birliklarga ajratish tushuniladi. rayonlashtirish rayonlashtirish geografik qobiq yoki uning ayrim qismlarining hududiy tabaqalanishini, tabiat va jamiyat oʻrtasidagi taʼsirni...

This file contains 29 pages in PPTX format (2.2 MB). To download "powerpoint x 4", click the Telegram button on the left.

Tags: powerpoint x 4 PPTX 29 pages Free download Telegram