toshkent irrigatsiya va qishloq xo'aligini mexanizatsiyalash muhandislari institut

PPTX 24 pages 1.8 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

reja: xudoynazarova mavluda abduvohid qizi o’zbekiston iqlimiga tavsif. o`zbekiston ichki suvlari va suv resurslaridan samarali foydalanish. ichimlik suvi manbalarini muhofaza qilish. tuproqlari, faunasi va florasi mavzu 03 regional geografiya (ma’ruza) fan “tiqxmmi” mtuning qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti 1 reja: o`zbekiston iqlimining asosiy xususiyatlari iqlim hosil qiluvchi omillar hororatning taqsimlanishi yog`inlarning taqsimlanishi shamollar o`zbekiston iqlimi haqida o‘zbekiston okean va dengizlardan uzoqda, yevrosiyo materigining ichki qismida joylashganligi tufayli keskin (o`zgaruvchan) kontinental iqlimga ega. o‘zbekiston iqlimining xususiyatlari, eng avvalo iqlim hosil qiluvchi omillarga bog‘liq kontinental iqlimning o`ziga xos xususiyatlari osmon nihoyatda ochiq va quyoshli harorat nihoyatda yuqori yillik yog`in miqdori kam mumkin bo`lgan bug`lanish yuqori yoz uzoq vaqt davom etib, jazirama issiq qish shu geografik kenglik uchun birmuncha sovuq yillik va sutkalik haroratning farqi katta iqlim hosil qiluvchi omillar geografik o`rni quyosh radiatsiyasi relyefi atmosera sirkulatsiyasi antropogen ta’sir o`zbekiston geografik o`rniga ko`ra ancha janubiy kengliklarda joylashgan. shu sababli quyosh uni uzoq vaqt …

2 / 24

irkulatsiyasining ahamiyati katta. qishda o`zbekiston hududiga shimoli-sharqdan sibir antisiklon havo massalari, shimoldan arktika havo massalari kirib kelib, uning janubiy qismlarigacha yetib boradi. natijada havo ochiq bo`ladi, lekin harorat pasayib, sovib ketadi. shimoliy sovuq havo massalaridan tog`lar bilan to`silgan. surxonsherobod vodiysida qish nisbatan iliq bo‘ladi. qishda o`zbekiston hududiga o`rtacha kengliklardagi havo massalari ham kirib kela oladi, tropik oqimlari bilan to‘qnashishi oqibatida ob-havo o`zgarib, havo biroz ilib, yomg`ir yoki qor yog`ishi kuzatiladi. yozda o`zbekiston hududi, xususan, uning tekislik qismi juda isib ketishi oqibatida termik o`choq vujudga keladi. natijada havo ota qizib, siyraklashib, mahalliy kontinental turon tropik havosi shakllanadi. bu bo`shliqni (past bosimni) to`ldirish uchun shimoli-g‘arbdan va g`arbdan salqin havo massasi esadi. lekin havo qizib ketganligi tufayli bu havo massalari yog`in keltirmaydi. bu havo oqimi o`zbekiston tog‘larida nisbatan salqin bo`lganligi tufayli yomg`ir yoki qor tariqasida yog`adi. o`zbekiston iqlimining tarkib topishida relyef ham ta‘sir etadi. respublikaning shimoli, shimoli-g`arbiy qismi ochiq. natijada shimoldan, shimoli-g`arbdan esuvchi …

3 / 24

g‘inlar asosiy suv manbayi hisoblanib, hudud va yil fasllari bo‘yicha notekis taqsimlangan. bu, asosan, havo massalaring xususiyatiga, yerusti tuzilishiga, tog‘larning yo‘nalishiga va balandligiga bog‘liq. yog‘inlarni, asosan, atlantika okeanidan esuvchi nam havo massalari keltiradi. o‘zbekistonda eng kam yillik yog‘in miqdori ustyurt. quyi amudaryo va qizilqumga to‘g‘ri kelib, 100 mm atrofida. yog‘inlar miqdori sharq va janubisharqqa tomon relyefning balandlashishi tufayli ortib boradi. o‘zbekistonning adir va tog‘oldi qismiga o‘rtacha yiliga 300—550 mm, g‘arbiy tyanshan, hisorzarafshon tog‘larining janubi-g‘arbiy nam havoga ro‘para bo‘lgan yonbag‘irlariga 800—900 mm yog‘in tushadi. o‘zbekistonda eng ko‘p yillik yog‘in g‘arbiy tyanshanning nam havoga ro‘para bo‘lgan qismlariga to‘g‘ri kelib 2000 millimetrni tashkil etadi. yog‘inlarning asosiy qismi qishda (yillik yog‘inning 30 foizi) va bahorda (40 foizi) yog‘adi. o‘zbekistonning tekislik qismida bir yilda 35-40 kun yog‘inli bo‘lsa, bu ko‘rsatkich tog‘larda 70-90 kun bo‘ladi. yog‘inning bir qismi qor holida tushadi. lekin hududning tekislik qismida qor qoplami turg‘un bo‘lmasdan, shimolig‘arbida 40-50 kun, janubi- sharqida 10-15 kun, …

4 / 24

liy va g‘arbiy tomondan esib turadi. qishda shamollarning yo‘nalishi sibir antisikloni va turon tekisligining janubidagi siklonlar ta‘sirida sodir bo‘ladi. shu sababli o‘zbekiston shimoliy qismida shamollar shimoli-g‘arbiy, shimoliy va shimoli-sharqiy yo‘nalishda esadi. janubiy qismida esa ko‘proq janubi-g‘arbiy yo‘nalishda siklonlar harakat qiladi. yozda o‘zbekistonga shimoli-g‘arbdan, shimoldan va g‘arbdan shamollar esadi. ammo tekislik qizib ketganligi tufayli yog‘in vujudga kelmaydi, aksincha, tog‘ tomon ko‘tarilgan sari havo sovib borishi oqibatida, bulutlar hosil bo‘lib, yog‘in yog‘adi.o‘zbekistonda yana mahalliy tog‘-vodiy, bekobod (havos), qo‘qon, afg‘on shamollari esib turadi. tog‘-vodiy shamollari o‘zbekistonning barcha vodiylarida kuzatiladi. bunda kunduzi vodiydan tog‘ga, kechasi tog‘dan vodiyga tomon esadi bekobod shamoli qishda farg‘ona vodiysida bosim yuqori. g‘arb tomonda bosim past bo‘lganda «xo‘jand» darvozasi orqali mirzacho‘l tomonga esadi. tezligi sckundiga 30 — 40 m ga yetadi. undan xalq xo‘jaligiga zarar yetmoqda. qo’qon shamoli bahor va kuzda farg‘ona vodiysida bosim past bo‘lganda g‘arbdan vodiy tomonga esib. tezligi sckundiga 15 —25 m ga yetadi. surxon-sherobod vodiysiga janubi-g‘arbdan …

5 / 24

relyefiga,iqlimiy xususiyatlariga bog`liq. shu sababli relyefi baland, sernam, yog`inga nisbatan (haroratning pastligi tufayli) bug`lanish kam bo’lgan (pasensial bug`lanish) tog`li qismida yoqqan yog`inning ko`p qismi oqimiga aylanib, soy va daryolarni hosil qiladi. ma’lumotlarga ko`ra mamlakatimizdagi tog`larning g`arbiy qismida yog`inlar ko`p yog`gani uchun ushbu hududlardan boshlanuvchi daryo va ularning irmoqlari sersuv bo`ladi. tekislikda esa aksincha yoz issiq, quruq, seroftob bo’lib, yillik yog`in miqdori 80-100 mm atrofida, lekin mumkin bo’lgan bug’lanish esa 1500-2000 mm ga yetadi. bu holatda oqimning vujudga kelishi juda qiyin. shu sababli faqatgina tranzit daryolargina oqib o’tadi tekislik qismimizdan. demak mamlakatimizning tog`li qismi bu qor-muz, yomg`ir suvi yig`iladigan, yer usti va yer osti suvlari vujudga keladigan mintaqa bo`lsa, aksincha, uning tekislik qismi esa o’sha tog’lardan oqib kelayotgan suvlarni sarflaydigan mintaqadir. ko’llar tekislikda 56.5% tog’li hududda 43.5% e’tiboringiz uchun raxmat!!! image5.png image6.png image7.png image8.jpeg image9.png image10.png image11.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "toshkent irrigatsiya va qishloq xo'aligini mexanizatsiyalash muhandislari institut"

reja: xudoynazarova mavluda abduvohid qizi o’zbekiston iqlimiga tavsif. o`zbekiston ichki suvlari va suv resurslaridan samarali foydalanish. ichimlik suvi manbalarini muhofaza qilish. tuproqlari, faunasi va florasi mavzu 03 regional geografiya (ma’ruza) fan “tiqxmmi” mtuning qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti 1 reja: o`zbekiston iqlimining asosiy xususiyatlari iqlim hosil qiluvchi omillar hororatning taqsimlanishi yog`inlarning taqsimlanishi shamollar o`zbekiston iqlimi haqida o‘zbekiston okean va dengizlardan uzoqda, yevrosiyo materigining ichki qismida joylashganligi tufayli keskin (o`zgaruvchan) kontinental iqlimga ega. o‘zbekiston iqlimining xususiyatlari, eng avvalo iqlim hosil qiluvchi omillarga bog‘liq kontinental iqlimning o`ziga xos xususiyatlari osmon nihoyatda oc...

This file contains 24 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "toshkent irrigatsiya va qishloq xo'aligini mexanizatsiyalash muhandislari institut", click the Telegram button on the left.

Tags: toshkent irrigatsiya va qishloq… PPTX 24 pages Free download Telegram