қоқшол

PPT 52 pages 2.1 MB Free download

52 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPT

Pages 52

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 52

работа выполнена на кафедре хирургических болезней стоматологического факультета 1 ташгосми «пути улучшения результатов хирургического лечения ущемленных грыж передней брюшной стенки у лиц пожилого и старческого возраста» научный руководитель д.м.н. проф. каюмов тахиржан хатамович «қоқшол, куйдирги, қутириш » қоқшол қоқшол – ўткир специфик инфекцион касаллик бўлиб, организмга қоқшол таёқчаси экзотоксинининг таъсири натижасида нерв системасининг зарарланиши билан кечади, кўндаланг тарғил мушакларнинг тоник ва клоник қисқариши билан намоён бўлади. бу касаллик гиппократ замонасидан маълум бўлиб, унинг ўғли хам шу касаллик қурбони бўлган. этиологияси ва патогенези одам ва ҳайвонларда қоқшолнинг қўзғатувчиси экзотоксин ишлаб чикарадиган, граммусбат, спороген таёкча clostridium tetani хисобланади. қоқшол таёкчаси ҳайвонлар (қўйлар, сигирлар ва бошқалар) ва одам ичагида сапрофит сифатида яшайди (парентерал йўл билан тушганида патоген ҳисобланади). ҳайвонларнинг чиқиндилари билан ерга тушганида қоқшол таёқчаси узоқ вақтгача шу муҳитда сақланиши мумкин. чанг билан клостридийлар одам терисига, кийимлари ва атроф буюмларига тушиши мумкин. шу сабабли инфицирланиш нуқтаи назаридан майда тирналишлар ва шилинган жарохатлар хавфли …

2 / 52

ечки қоқшолда касаллик нисбатан енгилроқ кечади. қоқшол таёқчаси организмга парентерал йўл билан тушганида кириш дарвозалари сохасида сақланиб қолади ва шу ерда зўр бериб кўпаяверади. cl. tetani нинг экзотоксини ўзида тетаноспазмин ва тетаногемолизин сақлайди ва улар сўрилганида касалликнинг манзараси ривожланади. тетаноспазмин нерв тизимига таъсир қилиб ўзига хос бўлган мушакларнинг тоник ва клоник қисқаришига сабаб бўлади. тетаногемолизин эса эритроцитларни парчалайди. токсинлар периневрал ва эндоневрал йўллар билан, лимфатик йўллар орқали марказий йўналишда, перифериядан орқа ва узунчоқ миянинг ҳаракатлантирувчи марказлари томон ҳаракатланади. бир вақтнинг ўзида ҳам марказий, ҳам периферик нерв тизимига заҳарли таъсир кўрсатади ва уларнинг рефлектор кўзгалишига олиб келади. баъзан эса заҳарлар гематоген йўл билан тарқалади. касалликнинг ривожланишига кириш дарвозалари соҳасидаги некротик тўқималар, ёт жисмлар ва йирингли чўнтакчалар туртки бўлади. қоқшолнинг таснифи: кириш дарвозаларига кўра 1. жарохатдан кейинги (раневой) 2. куйишдан кейинги (ожоговый) 3. инъекциядан кейинги 4. операциядан кейинги 5. туғуриқдан кейинги 6. чақалоқлар қоқшоли (новорожденных) тарқалиши ва жойлашувига кўра 1. умумий ёки …

3 / 52

зда чарчаб қолиши кузатилади. касалликнинг асосий симптоми скелет мушакларининг тоник ва клоник қисқаришлари ҳисобланади. тоник қисқаришлар узоқ вақт қисқаришлар билан намоён бўлса, клоник қисқаришлар эса мушаклар қисқариш ва бўшашишларининг алмашиниб туриши билан намоён бўлади. касаллик бирданига бошланади. чайнов ва юз мушакларининг тиришиши билан бошланиб, энса мушакларида ригидлик пайдо булади. жағ мушакларининг тоник қисқариши - тризм туфайли бемор оғзини оча олмайди. мимика мушакларининг спастик қисқариши натижасида ўзига хос сўлғин кулгу – сардоник кулгу пайдо бўлади. пешона ва лунжларида чуқур ажинлар – facies tetanica пайдо бўлади. сардоник кулгудаги беморнинг кўриниши: пешона, бурун қирраси ва оғиз бурчаги мушаклари таранглашган, юзи сўлғин азобланган кўринишда. бўйиннинг тўш-ўмров-сўрғич ва тери ости мушаклари ҳам таранглашган. бу қоқшолнинг оғир тури эканлигидан далолат беради. мушаклар қисқаришлари тезда бўйн, тана ва оёқ кўлларга ҳам тарқалади. тутқаноқ хуружлари бирин кетин такрорланади ва қасқарган мушакларда кескин оғриқлар билан намоён бўлади. мушакларнинг кескин кўзғалувчанлиги ошган бўлиб, арзимаган таъсиротлардан ҳам (овоз, ёруғлик нури, тегиниш) …

4 / 52

ди. агар қисқаришлар нафас мушакларигача тарқалса, беморнинг нафаси бузилиб асфиксия рўй беради ва беморнинг ўлимига сабаб бўлиши мумкин. кўрсатиб ўтилган асоратлардан (асфиксия, мушакларнинг узилиши, суякларнинг синиши) ташқари ўпка ателектази ва аспирацион пневмония, йирингли трахеит ва трахеобронхитлар ривожланиши мумкин. одатда беморларнинг ҳуши сақланган бўлиб, тезда тана ҳарорати кўтарила бошлайди, тахикардия кучаяди. кескин терлаш, ичак ва сийдик тутилиши кузатилади. касалликнинг яшин тезлигидаги турларида эса касалликнинг 1-2 суткаларида мушаклар қисқаришининг чўққисида ўлим содир бўлади. баъзи ҳолларда қоқшолнинг кечки турлари рецидив кузатилади. бу ҳолатлар мудраб ётган инфекциянинг фаоллашуви туфайли юз беради. бунда секин асталик билан холсизлик ривожланади ва мушаклар таранглаша боради. беморларнинг тана харорати субфебрил ёки маъёрида бўлиши мумкин. одатда касаллик бир неча хафта ёки ойлаб давом этиши мумкин ва соғайиш билан тугайди. дифференциал ташхиси: типик ҳолатларда диагноз қўйиш қийинчиликлар туғдирмайди, шунга карамасдан 15% ҳолатларда диагностик хатолар кузатилади. биринчи навбатда малярия, менингит, энцефалитга ўхшаган касалликларни инкор қилиш зарур. касалликни бош мия шикастларидан, калла суяги …

5 / 52

и биланоқ катта дозада қоқшолга қарши зардоб (катталарга суткасига 100 000-150 000 ае, болаларга 20 000-80 000 ае, чақалоқларга эса 10 000 - 20 000 ае) юборилади. зардобни мушак орасига безредка усулида юборилади. оғир ҳолатларда эса қоқшолга қарши зардобни томир ичига натрий хлориднинг изотоник эритмасида 1:5 нисбатда эритилган ҳолда юборилади. қоқшолга қарши зардобни 2-3 сутка давомида, ҳар юборганда 50 000 ае га аста секинлик билан камайтириб борилади. қоқшолга қарши зардобнинг умумий дозаси катталар учун 200 000-350 000 ае гача етади. бу доза эса организмни антитоксин билан етарли даражада тўйинтиради ва даволаш жараёнида узоқ вақт давомида қонда эркин айланиб юрувчи токсинларни нейтраллаш учун зарур ҳимоя бўлиб хизмат қилади; кеч муддатларда эса зардоб юборишга ҳеч қандай зарурият қолмайди. қоқшолни даволашда касалликни қўзғатувчисига бактериостатик таъсир кўрсатувчи гбо алоҳида аҳамият касб этади. жарохатга хирургик ишлов беришдан олдин ва кейин р02 3 ат (294,2 кпа) режимда гбо ўтказиш мақсадга мувофиқ бўлади. мушакларнинг кучайиб борувчи клоник …

Want to read more?

Download all 52 pages for free via Telegram.

Download full file

About "қоқшол"

работа выполнена на кафедре хирургических болезней стоматологического факультета 1 ташгосми «пути улучшения результатов хирургического лечения ущемленных грыж передней брюшной стенки у лиц пожилого и старческого возраста» научный руководитель д.м.н. проф. каюмов тахиржан хатамович «қоқшол, куйдирги, қутириш » қоқшол қоқшол – ўткир специфик инфекцион касаллик бўлиб, организмга қоқшол таёқчаси экзотоксинининг таъсири натижасида нерв системасининг зарарланиши билан кечади, кўндаланг тарғил мушакларнинг тоник ва клоник қисқариши билан намоён бўлади. бу касаллик гиппократ замонасидан маълум бўлиб, унинг ўғли хам шу касаллик қурбони бўлган. этиологияси ва патогенези одам ва ҳайвонларда қоқшолнинг қўзғатувчиси экзотоксин ишлаб чикарадиган, граммусбат, спороген таёкча clostridium tetani хисобланад...

This file contains 52 pages in PPT format (2.1 MB). To download "қоқшол", click the Telegram button on the left.

Tags: қоқшол PPT 52 pages Free download Telegram