mexanika (mq, mmn, md) fanidan ma‘ruzalar kursi

DOC 137 pages 7.8 MB Free download

137 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.8 MB

File type DOC

Pages 137

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 137

o‘zbеkiston rеspublikasi oliy va o`rta maxsus ta‘lim vazirligi andijon mashinasozlik instituti «avtomobilsozlik» fakultеti «umumtexnika fanlari» kafеdrasi mexanika (mq, mmn, md) fanidan ma‘ruzalar kursi ta‘lim sohasi: 310 000 muhandislik ishi; 320000 - ishlab chiqarish texnologiyalari; 610000 - xizmat ko’rsatish sohasi. ta‘lim yo‘nalishlari 5110100 - xizmatlar sohasi; 60720800 -mashinasozlik texnologiyasi, mashinasozlik ishlab chiqarishini jihozlash va avtomatlashtirish; 60720700 -texnologik mashinalar va jixozlar (tarmoqlar bo‘yicha); 60720600 - materialshunoslik va yangi materiallar texnologiyasi. andijon – 2021 yil andijon mashinasozlik instituti o‘quv –uslubiy kengashida ko‘rib chiqilgan va ma‘qullangan. kеngash raisi _________________s.r.aliyev o‘quv-uslubiy kengashining -sonli bayonnomasi «____»___________________2021 y.) «ma‘qullangan» «mashinasozlik» fakultеti kеngashida muhokama qilingan va ma‘qullangan kеngash raisi____________a . axmedov fakultet kengashining -sonli bayonnomasi «____»___________________2021 y.) «tavsiya etilgan» «umumtexnika fanlari» kafеdrasi majlisida muhokama qilingan va tavsiya etilgan kafеdra mudiri ____________b.r.bekqulov kafеdra majlisining № ___-sonli bayonnomasi «____» _________________2021 y.) taqrizchilar: 1.s.maxmudov -“gidropevmoyuritmalar” kafedrasi mudiri, t.f.n. 2. x.a.sobirov - “ umumtexnika fanlari kafedrasi kafedrasi dotsenti, t.f.n. tuzuvchi: t.f.f.d. b.r. …

2 / 137

...... 16 5-mavzu shlitsali birikmalarning turlari va ularning qo‘llanishi………………………………………….………………… 20 6-mavzu parchin mixli birikmalar haqida umumiy ma‘lumotlar va ularning turlari………………..………. 24 7-mavzu payvand birikmalar……………………………………..……….. 28 8-mavzu ishqalanish va yeyilish……………………………..…………. 33 9-mavzu uzatmalarning asosiy parametrlari…………………… 35 10-mavzu tishli uzatmalar…………………………………………….……. 42 11-mavzu to⸲g⸲ri tishli silindrsimon uzatmalarni mustahkamlikka hisoblash……………………………….… 46 12-mavzu konussimon tishli uzatmalar………………………………. 59 13-mavzu planetar uzatmalar va ularni hisoblashdagi xususiyatlar………………………………………………………… 62 14-mavzu chervyakli uzatmalar……………………….………………… 67 15-mavzu chervyakli uzatmalarni mustahkamlikka hisoblash……………………………………….…………………….. 74 16-mavzu friksion uzatmalar va variatorlar……………….……. 80 17-mavzu tasmali uzatmalar……………………………………………… 85 18-mavzu zanjirli uzatmalar………………………………….…………… 101 19-mavzu vallar va o‘qlar………………………………………………….. 105 20-mavzu sirpanish podshipniklari………………………………….….... 112 21-mavzu dumalash podshipniklari to‘g‘risida umumiy ma‘lumotlar va ularning tasnifi…………………………. 116 22-mavzu muftalar……………………………………………………………… 121 23-mavzu boshqariladigan va avtomatik boshqariladigan muftalar…………………………………………………………...... 126 24-mavzu yuk ko‘tarish mashinalari haqida qisqacha ma‘lumotlar…………………………………….…………………. 133 adabiyotlar………………………………………………………… 136 kirish ma‘ruzalar kursi mexanika (mq, mmn, md) fanining namunaviy va ishchi-o‘quv dasturlariga binoan tuzilgan bo‘ilib, “mashina detallari” qismini qamrab oladi. ma‘ruzalar kursining asosiy mazmuni andijon mashinasozlik instittutining …

3 / 137

lishda katta ahamiyatga ega. shu bilan birga, bu fan umummuhandislik tayyorgarligini yakunlovchi qismiga kirib, avval o‘tilgan nazariy mexanika, materiallar qarshiligi, mexanizm va mashinalar nazariyasi, o‘zaro almashuvchanlik, standartlashtirish, texnik o‘lchashlar, konstruksion materiallar texnologiyasi, materialshunoslik asoslari, mashinasozlik chizmachiligi va shu kabi fanlarning asosiy holatlari va masalalariga tayanadi. ma‘ruzalar kursi 24 ta ma‘ruzadan iborat bo‘lib, ularda mashina detallarining asosiy holatlari, ularni hisoblashning asoslari, materiallari, ishchanlik qobiliyatlari me’yori va ularni ta‘minlash asoslari, mashina detallarining ajraladigan va ajralmaydigan birikmalari, mexanik uzatmalar – tasmali, friksion, tishli, chervyakli va zanjirli uzatmalar, o‘qlar bo‘yicha ma‘lumotlar, so‘ngra val va o‘qlarning tayanchlari – sirpanish va dumalash podshipniklarning tuzilishi, turlanishi, ularning belgilanishi, ishdan chiqish sabablari, muftalarning turlari, vazifasi, ular asosiy konstruksiyalarining tuzilishi bayon etilgan. mexanika (md) ma‘ruzalar kursi muallifi professor sh.a.shoobidovning “mashina dеtallari” nomli darsligi, professorlar m.m.kurganbekov va a.moydinovlarning “mashina dеtallari” nomli o‘quv qo‘llanmasini fanni o‘zlashtirishdagi o‘rnini yuksak baholaydi va ma‘ruzalar kursini tuzishda bu adabiyotlardan keng foydalanganligini ma‘lum qiladi. muallif mazkur …

4 / 137

n ishlashini ta‘minlaydigan eng katta qiymati tushuniladi. kuchlanishning bu qiymatini topish uchun chegaraviy kuchlanish xamda mustaxkamlik zapasi qiymatlari aniqlangan bo‘lishi kerak . ma‘lum chegaraviy kuchlanishning qiymati materiallarning mexanikaviy xossalariga bogliq bo‘lib, laboratoriya sharoitida shu materiallarning namunalarini sinash usuli bilan aniqlanadi. masalan, plastik materiallarning statik cho‘zilishini sinash natijasida cho‘zilish diagrammasi xosil bo`ladi. bunda a nuqtaga to`g`ri kelgan kuchlanish proportsionallik chegarasi deb, b nuqtaga to`g`ri kelgan kuchlanish oquvchanlik chegarasi deb, d nuqtaga to`g`ri kelgan kuchlanish esa mustaxkamlik chegarasi deb ataladi. ruxsat etilgan kuchlanishning qiymatini aniqlashda detalga ta‘sir etuvchi kuchning va ishlatilgan materialning xiliga qarab, chegaraviy kuchlanish sifatida mustaxkamlik chegarasi (mo`rt materiallar uchun), oquvchanlik chegarasi (plastik materiallar uchun) yoki toliqish chegarasi (kucho‘zgaruvchan sikl bilan ta‘sir etadigan materiallar uchun) olinishi mumkin. plastik materiallar uchun ruxsat etilgan kuchlanish quyidagicha topiladi: bu erda, σo'q- oquvchanlik chegarasiga to‘g‘ri kelgan kuchlanish. uning qiymati cho‘ zilish diagrammasidan olinadi; n - mustaxkamlik zapasi koeffitsienti. mo‘rt materiallar uchun ruxsat etilgan kuchlanish …

5 / 137

amlik zapasining qiymatiga ta‘sir qiluvchi faktorlarning asosiylari bo‘lib, bundan tashqari, xisoblash yoki tajriba yo‘li bilan aniqlanishi juda qiyin bo‘lgan faktorlar xam bor. mustaxkamlik zapasi koeffitsientining qiymatini mumkin qadar aniq topish uchun differentsial usuldan foydalanish ma‘qul bo`ladi. bu usulga binoan, mustaxkamlik zapasi koeffitsienti uchta xususiy koeffitsientning ko`paytmasi sifatida topiladi. ya‘ni: bu erda, n1 - detalga ta‘sir qiluvchi kuch va momentlarning xaqiqiy qiymatlari bilan xisoblash uchun qabul qilingan qiymatlar orasidagi farqni xisobga oluvchi koeffitsient; n2 – materiallarning bir jinsliligini, detal tayyorlash texnologiyasi buzilgan taqdirda material mexanikaviy xossalarining normativda ko‘rsatilganidan farq qilinishini xisobiga oluvchi koeffitsient; n2 – koeffitsient juda mustaxkam bo‘lishni talab etiladigan muxim detallarning mustaxkamlik zapasini qo`shimcha ravishda oshirish maqsadida kiritiladi. mexanika (md) kursida quyidagi kuchlanishlar uchraydi: σ – normal kuchlanish, σs – siqilish kuchlanishi, σch - cho`zilish kuchlanishi, σe- egilish kuchlanishi; τ – urinma kuchlanish, τb – buralish kuchlanishi, τk- kesilish kuchlanishi. bundan tashqari kontakt yuzalarida paydo bo‘ladigan kuchlanishlar xam mavjud: …

Want to read more?

Download all 137 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mexanika (mq, mmn, md) fanidan ma‘ruzalar kursi"

o‘zbеkiston rеspublikasi oliy va o`rta maxsus ta‘lim vazirligi andijon mashinasozlik instituti «avtomobilsozlik» fakultеti «umumtexnika fanlari» kafеdrasi mexanika (mq, mmn, md) fanidan ma‘ruzalar kursi ta‘lim sohasi: 310 000 muhandislik ishi; 320000 - ishlab chiqarish texnologiyalari; 610000 - xizmat ko’rsatish sohasi. ta‘lim yo‘nalishlari 5110100 - xizmatlar sohasi; 60720800 -mashinasozlik texnologiyasi, mashinasozlik ishlab chiqarishini jihozlash va avtomatlashtirish; 60720700 -texnologik mashinalar va jixozlar (tarmoqlar bo‘yicha); 60720600 - materialshunoslik va yangi materiallar texnologiyasi. andijon – 2021 yil andijon mashinasozlik instituti o‘quv –uslubiy kengashida ko‘rib chiqilgan va ma‘qullangan. kеngash raisi _________________s.r.aliyev o‘quv-uslubiy kengashining -sonli bayonn...

This file contains 137 pages in DOC format (7.8 MB). To download "mexanika (mq, mmn, md) fanidan ma‘ruzalar kursi", click the Telegram button on the left.

Tags: mexanika (mq, mmn, md) fanidan … DOC 137 pages Free download Telegram