bozor iqtisodiyoti va uning rivojlanishi

DOCX 19 pages 69.5 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 69.5 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

ma’ruza №: 7. iqtisodiy islohotlar, xususiy mulkchilikning shakllanishi. o‘zbekistonda bozor munosabatlarining rivojlanishi. reja: 1. bozor iqtisodiga o‘tishning asosiy tamoyillari. o‘zbekistonning o‘ziga xos ijtimoiy-iqtisodiy yangilanish yo‘lini tanlashi. 2. bozor iqtisodiyotiga o‘tilishi, kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning rivojlantirilishi, mamlakatimizdagi iqtisodiy o’sish. 3. o‘zbekiston iqtisodiyotida qishloq xo‘jaligining o‘rni. agrar islohotlar. 4. o’zbekiston xalq xo’jaligining yangi istiqbollari mavzuga oid tayanch ushuncha va iboralar: ma'muriy-boshqaruv tizimi, “o‘zbek modeli”, rekonstruksiya va modernizatsiya, bozor iqtisodiyoti 1. bozor iqtisodiga o‘tishning asosiy tamoyillari. o‘zbekistonning o‘ziga xos ijtimoiy-iqtisodiy yangilanish yo‘lini tanlashi. bozor iqtisodiyoti tovar-pul munosabatlariga asoslangan va ularga xos iqtisodiy qonunlar asosida ishlaydigan iqtisoddir. bozor iqtisodiyoti qadim zamonlardan boshlab ming yillar davomida shakllanib, takomillashib kelmoqda. iqtisodiy taraqqiyotda bozor munosabatlari ikki xil shaklda namoyon bo‘ldi. birinchisi, tartibsiz, stixiyali faoliyat yurituvchi bozor iqtisodiyoti. bunda ishlab chiqaruvchilar va iste’molchilar tarqoq, o‘zibo‘larchilik asosida, maqsadi va harakati oldindan kelishilmagan holda faoliyat yuritadilar. ikkinchisi, davlat, iqtisodiy qonunlar va iqtisodiy vositalar bilan tartibga solinadigan, boshqariladigan bozor iqtisodiyoti. …

2 / 19

o‘z daromadiga ko‘ra tabaqalanadi. jahon tarixi tajribasi guvohlik beradiki, insoniyat birdaniga tartibga solinuvchi bozor iqtisodiyotini yaratolmagan, necha ming yillar davomida stixiyali bozor iqtisodiyoti sharoitida yashab, vaqt-vaqti bilan iqtisodiy larzalarni, chuqur iqtisodiy inqirozlarni boshidan kechirgan. xx asrda jahon sivilizatsiyasi insoniyat manfaatlari yo‘lida yanada jadal taraqqiy etdi. bu jarayon iqtisodiy tafakkurga ijobiy ta’sir etib, tartibga solinuvchi bozor iqtisodiyoti g‘oyasini keltirib chiqardi. unga amal qilgan davlatlarda iqtisodiyot jadal o‘sa boshladi, aholi turmushi, farovonligi yaxshilanib bordi. shu tariqa dunyoda tartibga solinadigan bozor munosabatlari iqtisodiyotning yetakchi shakliga aylanib bordi. sobiq ittifoqda esa hokimiyat tepasida turgan kommunistlar mulkni yoppasiga davlat ixtiyoriga olish, resurslarni markazlashtirilgan tarzda ma’muriy-buyruqbozlik, rejalashtirish asosida boshqarish va taqsimlash yo‘li bilan ijtimoiy adolatni qaror toptirish va xalq farovonligini oshirishga urinib ko‘rdi. 70 yil davom etgan bu sinov o‘zini oqlamadi, ijtimoiy adolat ham qaror topmadi, xalq uchun farovon turmush ham yaratilmadi. aksincha, millionlab odamlar qancha-qancha balo-qazolarga uchradi, bunday g‘ayritabiiy yo‘lga qarshi chiqqanlarning umri xazon bo‘ldi. …

3 / 19

ida qancha mahsulot ishlab chiqarilayotganini, ular qayerda realizatsiya qilinayotganini va qancha daromad keltirayotganidan bexabar edi. moliya-kredit, bank siyosati yuritishda qaram edi, o‘zining milliy valutasiga, valuta jamg‘armasiga ega emasdi. sobiq ittifoqdan mo‘rt, zaif xomashyo yetishtirishga yo‘naltirilgan, ya’ni arzon xomashyo va strategik mineral resurslar tayyorlanadigan iqtisodiyot meros bo‘lib qolgan edi. respublika iqtisodiyotida boy mineral xomashyo resurslaridan ayovsiz, nazoratsiz foydalanish hukmronlik qilardi. umri tugagan sovet tuzumidan iqtisodiy boshqaruvning ma’muriy-buyruqbozlik usuli, „qayta qurish“ davrida batamom barbod bo‘lgan iqtisodiyot, izdan chiqqan moliyaviy narx-navo tizimi, baqiriq-chaqiriq, o‘g‘rilik, buzuqlik avj olgan ijtimoiy-iqtisodiy muhit meros bo‘lib qolgan edi. respublika korxonalari sobiq ittifoq bo‘yicha boshqa korxonalar bilan bog‘langan bo‘lib, endi ular o‘rtasidagi aloqalar uzilib, xo‘jalik yuritish murakkablashib qolgan edi. mavjud korxonalar chetdan keltiriladigan texnologik asbob-uskunalar va butlovchi qismlarga butunlay qaram edi. o‘zbekiston yoqilg‘i va oziq-ovqat masalasida markazga qaram edi. ekin ekiladigan yerlarning paxta maydonlariga aylantirilishi, paxta yakka hokimligining o‘rnatilishi natijasida o‘zbekiston un, go‘sht, sut mahsulotlari va boshqa eng muhim …

4 / 19

imoiy, ekologik muammolar meros bo‘lib qolgan edi. aholi yerning nihoyat darajada sho‘rlanishi, havoning va suv zaxiralarining ifloslanganligi, radioaktiv ifloslanish, orol dengizining qurib borishi oqibatida juda katta ekologik xavfga duch kelib qolgan edi. mutaxassislarning ma’lumotlariga ko‘ra, birgina orolning qurib qolgan tubidan yiliga bo‘ron tufayli 15-75 million tonna chang-to‘zon ko‘tarilib, uzunligi 400 km va eni 40 km maydonni ifloslantirardi, aholini turli-tuman kasalliklarga mubtalo qilardi. „bugun o‘sha davr to‘g‘risidagi haqiqatni xolisona aytadigan bo‘lsak, u zamondagi hayotimizni jahon tarixi va amaliyoti bilan taqqoslaydigan bo‘lsak, shuni ochiq aytish kerakki, u paytda o‘zbekiston bir yoqlama iqtisodiyotga - markazga butunlay qaram, izdan chiqqan iqtisodiyotga ega bo‘lgan yarimmustamlaka mamlakat qatoriga aylangan edi“. (islom karimov. „o‘zbekiston xxi asrga intilmoqda“. t., „o‘zbekiston“, 1999, 6- bet.) iqtisodiy mustaqillik imkoniyatlari. iqtisodiy mustaqillik xalqimizni iqtisodiy zug‘um, mutelikdan ozod etdi, o‘z yeri, yer osti boyliklari, suv, o‘sim-lik va hayvonot dunyosi va boshqa ta-biiy zaxiralarga to‘la egalik qilish huquqini berdi. o‘z hududimizdagi barcha mulk, korxonalar …

5 / 19

asining katta yo‘liga tushib oldi. o‘zbekiston bozor munosabatlarini shakllantirish, milliy an’analarga asoslangan o‘z taraqqiyot yo‘lini tanlab oldi. chunki turli mamlakatlardagi bozor iqtisodiyoti, u xoh amerika yoki germaniyada bo‘lsin, xoh yaponiya yoki janubiy koreyada bo‘lsin, baribir umumiy qonunlar bo‘yicha rivojlanib borgan holda har biri o‘zining o‘ziga xos xususiyatlariga ham ega bo‘lgan. bu xususiyatlar xo‘jalikning tuzilishi va shart-sharoitlari, tabiati va iqlimi, milliy rasm-rusumlari, an’analari va milliy xarakteri orqali belgilanadi. o‘zbekistonda bozor munosabatlariga o‘tishning o‘ziga xos yo‘li ishlab chiqildi. bu yo‘lning asosiy qoidalari prezident islom karimovning „o‘zbekiston - bozor munosabatlariga o‘tishning o‘ziga xos yo‘li“ nomli asarida, respublika parlamentida qilgan ma’ruza va nutqlarida, mamlakat parlamenti qabul qilgan qonunlarda bayon etib berilgan. bu yo‘lga, birinchidan, xalqaro tajriba asos qilib olindi. ikkinchidan, respublikamiz xo‘jalik imkoniyatlari, shart-sharoitlari, eski tuzumdan meros bo‘lib qolgan muammolar hisobga olindi. davlat qurilishi dasturining va o‘zbekiston iqtisodini isloh etishning butun o‘zagini mamlakat prezidenti i. a. karimov tomonidan ishlab chiqilgan besh asosiy tamoyil tashkil …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bozor iqtisodiyoti va uning rivojlanishi"

ma’ruza №: 7. iqtisodiy islohotlar, xususiy mulkchilikning shakllanishi. o‘zbekistonda bozor munosabatlarining rivojlanishi. reja: 1. bozor iqtisodiga o‘tishning asosiy tamoyillari. o‘zbekistonning o‘ziga xos ijtimoiy-iqtisodiy yangilanish yo‘lini tanlashi. 2. bozor iqtisodiyotiga o‘tilishi, kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning rivojlantirilishi, mamlakatimizdagi iqtisodiy o’sish. 3. o‘zbekiston iqtisodiyotida qishloq xo‘jaligining o‘rni. agrar islohotlar. 4. o’zbekiston xalq xo’jaligining yangi istiqbollari mavzuga oid tayanch ushuncha va iboralar: ma'muriy-boshqaruv tizimi, “o‘zbek modeli”, rekonstruksiya va modernizatsiya, bozor iqtisodiyoti 1. bozor iqtisodiga o‘tishning asosiy tamoyillari. o‘zbekistonning o‘ziga xos ijtimoiy-iqtisodiy yangilanish yo‘lini tanlashi. bozor iqtisodiy...

This file contains 19 pages in DOCX format (69.5 KB). To download "bozor iqtisodiyoti va uning rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: bozor iqtisodiyoti va uning riv… DOCX 19 pages Free download Telegram