mustaqil o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati

DOCX 17 pages 46.2 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 46.2 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

ma’ruza №: 3. mustaqil o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati. darsning o‘quv maqsadi: talabalarga mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar haqida ma’lumot berish. tayanch iboralar: mustaqillik deklaratsiyasi, “mustaqil davlatlar ittifoqi to‘g‘risida shartnoma”, “9+1” , “o‘zbekiston respublikasining davlat mustaqilligi to‘g‘risida oliy kengash bayonoti”, islom karimov – mustaqil o‘zbekistonning birinchi prezidenti, o‘zbekistonning o‘z istiqlol va taraqqiyot yo‘li. reja: 1. mustaqillik arafasida respublikadagi ijtimoiy va siyosiy jarayonlar. 2. mustaqil o’zbekiston respublikasining e’lon qilinishi 3. islom karimov - o‘zbekiston respublikasining birinchi prezidenti 1. mustaqillik arafasida respublikadagi ijtimoiy va siyosiy jarayonlar. o‘zbekiston mustaqillikka erishgandan so‘ng, tarixiy qisqa vaqt ichida katta bunyodkorlik ishlari amalga oshirildi. tarixiy nuqtai nazardan qisqa vaqt ichida ulkan zafarlar qo‘lga kiritildi. erishilgan muvaffaqiyatlarning asosida nimalar yotishini tahlil qilish, xulosalar chiqarish kelajakdagi taraqqiyot uchun zamin bo‘ladi. bunday farahli kunlarda o‘tmishga yana bir bor nazar tashlash, ya’ni mustaqillikning qo‘lga kiritilishi arafasida respublikada hukm surgan ijtimoiy-siyosiy vaziyatni ko‘z oldimizga keltirib, eslashimiz zarur. mustaqillikka …

2 / 17

uz tutadi. sobiq sssr hukmronligini yodga olsak, 80-yillarning ikkinchi yarmi va 90-yillarning boshlarida mamlakatda umumiy inqirozning ko‘rinishlari yaqqol namoyon bo‘la bordi. shuningdek, o‘zbekistonda ham ishlab chiqarish asta-sekin so‘na bordi. masalan, 1987 yilda o‘zbekistonda milliy daromad kishi boshiga 1985 yildagiga nisbatan 94,5 % ni tashkil qildi. ijtimoiy mehnat unumdorligi 1986–1990 yillarda biron marta ham 1985 yildagi darajaga yetib bormadi. bu davrlarda sanoat va qishloq xo‘jaligining bir qancha sohalarining nafaqat kishi boshiga, balki mutlaq miqdori ham kamayib ketdi. po‘lat, traktor, paxta terish mashinalari, ekskavator, ko‘prikli kran, qog‘oz, paxta tolasi, shohi gazlama, go‘sht ishlab chiqarish miqdori ancha kamaydi. qishloq xo‘jaligida ham paxta va sabzavot turlarining hosildorligi pasaydi. aholiga maishiy xizmat ko‘rsatish, o‘rtacha ish haqi to‘lash va boshqa ijtimoiy ko‘rsatkichlar bo‘yicha o‘zbekiston rossiyadan deyarli ikki barobar orqada qola boshladi. ijtimoiy-madaniy sohalarga e’tibor tobora kamayib bordi. achinarlisi shundaki, maorif, fan, sog‘liqni saqlash oqsay boshladi. agar 1985 yilda maorif va fanga, umumiy ijtimoiy-madaniy tadbirlarga yo‘naltirilgan mablag‘ning …

3 / 17

aksariyat rahbar lavozimlarni rusiyzabon shaxslar egallashining davom etayotganligi oqibatida joylarda ruslarga nisbatan salbiy munosabatning kuchayganligi va jamiyatdagi ko‘p nuqsonlar rusiyzabonlarning faoliyati bilan bog‘liq degan asoslanmagan fikrning tug‘ilganligi; - teng huquqli ittifoqni shakllantiradigan yangi shartnomani ishlab chiqishda markaziy hokimiyatning sustkashlik qilishi, markazning ko‘proq o‘z mavqeini mustahkamlashga e’tibor berib kelganligi, joylarga haqiqiy mustaqillik berishdan qo‘rqish; - ilgari qatag‘on qilingan xalqlar: qrim tatarlari, koreyslar, mesxeti turklari, nemislar va boshqalarning rasmiy ravishda o‘z huquqlari va davlatchiligini tiklashi borasida deyarli hech qanday xayrli ish qilinmaganligi; - rasmiy hokimiyatning ittifoqqa kirgan o‘rta osiyo respublikalari o‘zlarini boqa olmasdan qarz hisobiga yashayotganligi haqidagi ta’nalari mahalliy millatlarning g‘ururiga tegdi va ularni kamsitdi. bunday salbiy munosabat ularda markazga nisbatan ishonchsizlik va qarshilikni kuchaytirdi. respublikada o‘sha davrda hukm surgan ijtimoiy tanglikning yana bir ko‘rinishi siyosiy manqurtlik bilan bog‘liq. bu nafaqat oddiy fuqarolar dunyoqarashiga aloqador, balki, birinchi navbatda, respublikada yuqori lavozimlarni egallab turgan rahbarlarga ham tegishlidir. ular respublikadagi inqirozni faqat chetdan yuborilgan …

4 / 17

chetlab o‘tmadi. natijada rahbar xodimlarning aksariyatida kelajakka ishonchsizlik, umidsizlik, vazifalariga nisbatan mas’uliyatsizlik tuyg‘usining kuchayishi sezilgan bo‘lsa, boshqa bir qismida mavjud vaziyatdan foydalanib, shaxsiy manfaatlarini qondirish uchun egallab turgan mansabini suiiste’mol qilish hollari kuzatildi. bunday sharoitning vujudga kelganligi esa, o‘z navbatida, boshqarish tizimini ham izdan chiqardi. [1: қаранг: абдунабиев а. обновление: уроки прошлого. –т., 1988. –с. 10-11. ] iqtisodiy muammolarning hal qilinmaganligi, turmush darajasining pasayishi, millatlararo munosabatlarning keskinlashuvi, boshqaruvning izdan chiqishi, qonuniylikning buzilishi va boshqalar jamiyat turli tabaqalarining o‘z manfaatlarini himoya qilish maqsadida norasmiy, mavjud qonunlarda ko‘rsatilmagan yoki man qilingan jamoalar va harakatlarga birlashishga majbur qildi. boshqacha aytganda, ijtimoiy hayotning siyosiylashuviga olib keldi. bu jarayon, ayniqsa, 1998 yildan boshlab avj oldi. o‘zbekistonda dastlab «birlik», keyinchalik «erk», «interdvijeniye» harakatlari, yoshlar hamda ayollarning turli jamiyatlari vujudga keldi. bunday ijtimoiy harakatlar va jamiyatlarning boshlang‘ich faoliyatida mehnatkashlar siyosiy ongini o‘stirish borasida ba’zi bir ijobiy natijalarga erishildi, desak xato bo‘lmaydi. ular o‘zbek tilining mavqei, tarixiy qadriyatlar …

5 / 17

nga o‘zgartirishga mutlaqo layoqatsiz ekanligiga ishonch hosil qildilar, shuning uchun ham respublikaning mustaqilligini ta’minlash yo‘llarini va choralarini izlab topa boshladilar. 1989 yilning iyunida o‘zbekiston kompartiyasi markaziy komitetining birinchi kotibi lavozimiga i. a. karimov saylanib, uning rahbarligida bunday ishlar tobora izchillik bilan amalga oshirila boshladi. bugungi kunda ba’zilarga mustaqillikka osonlikcha erishilgandek bo‘linib ko‘rinadi. aslida, sobiq kommunistik partiya hukmronlik qilib, butun repressiv apparatni o‘z qo‘lida ushlab turgan kezlarda respublikaning ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy mustaqillikka intilayotganining ba’zi bir ko‘rinishlari bilan bog‘liq tadbirlarni ochiqdan-ochiq amalga oshirish o‘ta mardlik, shijoat va qat’iyatni talab qilar edi. bu damlarni sanab va eslab o‘tishning o‘zi ham mustaqillikning ba’zilar o‘ylaganchalik oson qo‘lga kiritilmaganligidan dalolat beradi. masalan, 1989 yilning 21 oktabrida o‘zbek tiliga davlat tili maqomining berilishi to‘g‘risida qonun qabul qilindi. bu tarixiy voqeaning mohiyati shundaki, u faqat milliy ma’naviyatni tiklashga qaratilgan bo‘lib qolmay, o‘sha paytda mahalliy aholining asosiy qismini tashkil qilgan, mustaqillikka intilayotgan o‘zbeklarning siyosiy qarashlarini ham ifodalagan edi. …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mustaqil o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati"

ma’ruza №: 3. mustaqil o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati. darsning o‘quv maqsadi: talabalarga mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar haqida ma’lumot berish. tayanch iboralar: mustaqillik deklaratsiyasi, “mustaqil davlatlar ittifoqi to‘g‘risida shartnoma”, “9+1” , “o‘zbekiston respublikasining davlat mustaqilligi to‘g‘risida oliy kengash bayonoti”, islom karimov – mustaqil o‘zbekistonning birinchi prezidenti, o‘zbekistonning o‘z istiqlol va taraqqiyot yo‘li. reja: 1. mustaqillik arafasida respublikadagi ijtimoiy va siyosiy jarayonlar. 2. mustaqil o’zbekiston respublikasining e’lon qilinishi 3. islom karimov - o‘zbekiston respublikasining birinchi prezidenti 1. mustaqillik arafasida respublikadagi ijtimoiy va siyosiy...

This file contains 17 pages in DOCX format (46.2 KB). To download "mustaqil o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: mustaqil o‘zbekiston respublika… DOCX 17 pages Free download Telegram