nazorat qilish va signal berish asboblari

DOCX 15 pages 27.1 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 27.1 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

6-mavzu: nazorat qilish va signal berish asboblari. 6.1. nazorat qilish asboblarining asosiy turlari. nazorat qilish asboblari turli texnologik jarayonlarni kuzatish, boshqarish va tahlil qilish uchun ishlatiladigan qurilmalardir. ular ishlab chiqarish jarayonlarini uzluksiz, xavfsiz va samarali boshqarish imkonini beradi. nazorat qilish asboblari yordamida bosim, harorat, oqim, daraja, tarkib va boshqa texnologik parametrlar o‘lchanadi, tahlil qilinadi va avtomatik boshqaruv tizimlariga uzatiladi. ushbu asboblar energetika, neft-gaz sanoati, kimyo, metallurgiya, oziq-ovqat sanoati va boshqa ko‘plab sohalarda qo‘llaniladi. nazorat qilish asboblarining asosiy vazifalari — texnologik jarayonlarni doimiy nazorat qilish, xavfsizlikni ta’minlash, ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish, texnik xizmat ko‘rsatish muddatlarini belgilash va energiya tejamkorligini oshirishdir. ushbu asboblar texnologik jarayonlarni real vaqt rejimida kuzatib, nosozliklarni oldindan aniqlash va favqulodda vaziyatlarning oldini olishga xizmat qiladi. nazorat qilish asboblari ishlash tamoyillari va o‘lchash funksiyalariga ko‘ra turli turlarga bo‘linadi. ularning har biri muayyan parametrlarni aniqlash uchun maxsus texnologiyalar asosida ishlaydi. quyida nazorat qilish asboblarining asosiy turlari va ularning ishlash tamoyillari …

2 / 15

lda uzatadi. bosim o‘lchash asboblari neft-gaz sanoati, kimyo sanoati, energetika va suv ta’minoti tizimlarida keng qo‘llaniladi. ikkinchi muhim tur — harorat o‘lchash asboblari (termometrlar) bo‘lib, ular texnologik jarayonlarda issiqlik rejimini nazorat qilish uchun ishlatiladi. haroratning oshishi yoki pasayishi ishlab chiqarish jarayonlari sifatiga va energiya sarfiga bevosita ta’sir qiladi. harorat o‘lchash uchun turli texnologiyalar qo‘llaniladi: simobli termometrlar oddiy o‘lchovlarda ishlatiladi, bimetall termometrlar esa ikki xil metallning harorat ta’sirida kengayishi tamoyili asosida ishlaydi. yuqori haroratlarni o‘lchashda termojuftlar qo‘llaniladi, ular ikkita turli metall simlarning issiqlik ta’sirida elektr yurituvchi kuch hosil qilish xususiyatiga asoslangan. yana bir zamonaviy texnologiya — pirotermometrlar, ular kontakt qilmasdan infraqizil nurlanish orqali haroratni o‘lchaydi. raqamli termometrlar esa avtomatlashtirilgan tizimlarga raqamli chiqish signali orqali ulanish imkonini beradi. harorat o‘lchash asboblari energetika, metallurgiya, oziq-ovqat sanoati va neft-gaz sanoatida keng qo‘llaniladi. texnologik jarayonlarni samarali boshqarish uchun muhim bo‘lgan yana bir tur — oqim o‘lchash asboblari (rashodomerlari). bu asboblar suyuqlik, gaz yoki bug‘ning oqim …

3 / 15

rqali suyuqlikning hajmini, zichligini va oqim tezligini aniqlaydi. ushbu asboblar neft-gaz sanoati, suv ta’minoti va issiqlik tizimlarida keng qo‘llaniladi. shuningdek, daraja (sath) o‘lchash asboblari ham texnologik jarayonlarda katta ahamiyatga ega. bu asboblar rezervuarlar, idishlar va sig‘imlardagi suyuqlik yoki gaz sathini aniqlash uchun ishlatiladi. daraja nazorati ishlab chiqarish jarayonlarining xavfsizligini ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi. daraja o‘lchashda turli texnologiyalar qo‘llaniladi: gidrostatik asboblar suyuqlik bosimi asosida ishlaydi, reed-sensorli asboblar elektromagnit tamoyil asosida sathni aniqlaydi. zamonaviy sanoatda esa ultratovushli va radar sath o‘lchagichlar keng qo‘llaniladi. bu asboblar kontakt qilmasdan to‘lqinlar yordamida darajani o‘lchaydi. neft rezervuarlari, kimyo zavodlari va suv omborlarida aynan shunday zamonaviy texnologiyalar ishlatiladi. nazorat qilishda mahsulot tarkibini tahlil qilish ham muhim ahamiyatga ega. buning uchun tarkib va sifat o‘lchash asboblari ishlatiladi. ushbu asboblar gaz, suyuqlik yoki qattiq moddalarning tarkibini aniqlash uchun mo‘ljallangan. gaz analizatorlari gaz tarkibidagi komponentlarni (kislorod, karbonat angidrid, metan va boshqalar) aniqlash uchun ishlatiladi. spektrometrlar moddalarning tarkibini yorug‘lik spektrini tahlil …

4 / 15

k kabi bir nechta parametrlarni bir vaqtning o‘zida o‘lchash imkonini beradi. energiya hisoblagichlari esa elektr energiyasi sarfini hisoblaydi. ushbu asboblar energetika tarmoqlari, elektr stansiyalari va uy xo‘jaliklarida keng qo‘llaniladi. bundan tashqari, mexanik jarayonlarni nazorat qilish uchun mexanik parametrlarni o‘lchash asboblari ishlatiladi. masalan, tachometrlar aylanishlar sonini, vibratsiya o‘lchagichlari esa uskunalarning titrash darajasini o‘lchaydi. dinamik kuch o‘lchagichlar mexanizmlarga ta’sir qilayotgan kuchlarni aniqlaydi, torkometrlar esa aylanish momentini o‘lchash uchun ishlatiladi. mexanik parametrlarni nazorat qilish asboblari metallurgiya, avtomobilsozlik va mashinasozlikda keng qo‘llaniladi. zamonaviy nazorat qilish asboblari zamonaviy texnologiyalar bilan uyg‘unlashib, yanada samarali ishlaydi. iot (internet of things) texnologiyasi yordamida barcha datchiklar yagona tarmoqqa ulanadi va real vaqt rejimida ma’lumotlarni yig‘ib, tahlil qiladi. bulutli texnologiyalar yig‘ilgan ma’lumotlarni saqlash va masofaviy boshqarish imkonini beradi. sun’iy intellekt va mashinalarni o‘rganish (ai/ml) texnologiyalari yig‘ilgan ma’lumotlarni tahlil qilib, jarayonlarni optimallashtiradi va nosozliklarni oldindan bashorat qiladi. 5g texnologiyasi esa datchiklar va nazorat asboblari o‘rtasida tezkor aloqa o‘rnatish imkonini beradi. nazorat …

5 / 15

tirish, nosozliklarni oldindan aniqlash va ishlab chiqarish samaradorligini oshirishda muhim rol o‘ynaydi. texnologiyaning rivojlanishi bilan nazorat qilish asboblari yanada intellektual va samarali bo‘lib bormoqda, bu esa sanoat korxonalarining raqobatbardoshligini oshirishga xizmat qiladi. 6.2. signal berish tizimlarining tuzilishi va ishlash tamoyillari. signal berish tizimlarining tuzilishi va ishlash tamoyillari signal berish tizimlari – turli jarayonlar, holatlar yoki xavfli vaziyatlar haqida ma’lumot uzatish va ogohlantirish uchun mo‘ljallangan texnologik komplekslardir. bu tizimlar sanoat, transport, energetika, qurilish, xavfsizlik va boshqa ko‘plab sohalarda qo‘llaniladi. ularning asosiy vazifasi – jarayonlarni nazorat qilish, xavfli holatlarni oldindan aniqlash va ularga tezkor javob berishdir. signal berish tizimlari inson omilini kamaytirib, avariyalar va nosozliklarning oldini olishda muhim rol o‘ynaydi. signal berish tizimlari bir-biri bilan uzviy bog‘langan bir necha komponentlardan iborat bo‘lib, ularning har biri o‘ziga xos funksiyani bajaradi. tizimning birinchi elementi – sensorlar va datchiklar hisoblanadi. sensorlar turli fizikaviy kattaliklarni o‘lchaydi va ularni elektr signaliga aylantiradi. masalan, harorat sensorlari gaz quvurlarida …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nazorat qilish va signal berish asboblari"

6-mavzu: nazorat qilish va signal berish asboblari. 6.1. nazorat qilish asboblarining asosiy turlari. nazorat qilish asboblari turli texnologik jarayonlarni kuzatish, boshqarish va tahlil qilish uchun ishlatiladigan qurilmalardir. ular ishlab chiqarish jarayonlarini uzluksiz, xavfsiz va samarali boshqarish imkonini beradi. nazorat qilish asboblari yordamida bosim, harorat, oqim, daraja, tarkib va boshqa texnologik parametrlar o‘lchanadi, tahlil qilinadi va avtomatik boshqaruv tizimlariga uzatiladi. ushbu asboblar energetika, neft-gaz sanoati, kimyo, metallurgiya, oziq-ovqat sanoati va boshqa ko‘plab sohalarda qo‘llaniladi. nazorat qilish asboblarining asosiy vazifalari — texnologik jarayonlarni doimiy nazorat qilish, xavfsizlikni ta’minlash, ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish...

This file contains 15 pages in DOCX format (27.1 KB). To download "nazorat qilish va signal berish asboblari", click the Telegram button on the left.

Tags: nazorat qilish va signal berish… DOCX 15 pages Free download Telegram