колорадо қўнғизи

PPTX 22 pages 1.7 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

слайд 1 колорадо қўнғизи- leptinotarsa decemlineata say. колорадо қўнғизи- leptinotarsa decemlineata say. қўнғизлар-coleoptera туркумининг, барг кемирувчилар chrysomelidae оиласига мансуб хавфли ички карантин ҳашарот. республикамизнинг хоразм вилояти ва қорақалпоғистон республикасидан ташқари барча вилоятларида тарқалган. бу тур зараркунанда картошка баргини кемириб зарар етказади, айрим йиллари ҳосилни 50 % гача нобуд қилиши мумкин. тарқалиши. америка қитъасининг ақш, канада, мексика ва гватемалада, европанинг барча мамлакатларида, осиёда туркия давлатида ҳамда ўрта осиёда тарқалган. бу зараркунанда биринчи бор ақш нинг колорадо штатида 1859 йили аниқланган. европага колорадо қўнғизи бир неча бор картошка маҳсулоти билан ўтган, аммо биринчи жаҳон урушининг охирларидагина франциянинг бордо тумани атрофида мустаҳкам ўрнашиб олишга муваффақ бўлган. бу ердан бошлаб ҳар йили 150-400 км га европа мамлакатлари сари силжиб,кенг ёйилиб кетган. ўзбекистонда колорадо қўнғизи биринчи бор 1974 йили тошкент вилоятининг “чорвоқ” ва “бўстонлиқ” хўжаликларида аниқланган. бу ерда зараркунанда белоруссиядан келтирилган картошка уруғи билан олиб келинган эди. фақат ўздавкарантин ходимларининг туман мутахассислари билан ҳамкорликда ўз …

2 / 22

-расм). 1-расм. колорадо қўнғизи. тухумининг узунлиги 1,2-1,8 мм бўлиб чўзиқ-овал, ялтироқ, олдин сариқ, сўнгра тўқ сариқ тусда (2-расм). личинкасининг узунлиги 15-16 мм, бўртган шакилда, тўқ сариқ-қизил (3-расм). танасининг ўрта қисми олд томонидан кенг, орқа қисми учлиланган. олд елкасида кўндалангига жойлашган қора доғи бор, ёнида эса икки қатор сегмент нуқталари мавжуд. ғумбаги очиқ типда, узунлиги 10-12 мм, ранги тўқ сариқдан қизғишгача (4расм). 2-расм. колорадо қўнғизининг тухумлари. 3-расм. колорадо қўнғизининг личинкалари. 4-расм. колорадо қўнғизининг ғумбаги. биологик хусусияти. қўнғизлар озиқланган дала шароитида 20-60 см чуқурликда қишлаб қолади. баҳорда ер сатҳи 14-150 с гача қизиши билан қўнғизлар учиб чиқа бошлайди. қўшимча озиқлангандан сўнг ҳашаротлар урчийди ва урғочи қўнғизлар итузум-гулдош ўсимликларнинг барг тагига тўп-тўп қилиб 12-80 тадан тухум қўяди. ўртача бир қўнғиз 400-700 та, кўпи билан 2400 тагача тухум қўйиши мумкин. тухуми 5-17 кун ривожлангандан кейин личинка чиқади ва ўсимлик билан озиқланиб 16-34 кун ичида тўрт марта пўст ташлайди. личинкалари ерга тушиб 5-15 см чуқурликда …

3 / 22

узага кетади. ёзнинг ўртасида қишлаб чиққан қўнғизларнинг деярли ярми ёзги уйқуга (1-10 кунга) кетади. бир ёки икки қишни ўтаб, шу билан бирга урчиб ривожланган қўнғизлар август-сентябрда учинчи марта қайта диапаузага кетиши мумкин. ва ниҳоят, бир қисм қўнғизлар тупроқда 2-3 йил мобайнида кўп йиллик диапаузани ўташи мумкин (супер пауза). диапаузага кетган қўнғизлар эгатларнинг ҳамма ерида бир текис жойлашавермайди. махсус тадқиқотлар шуни кўрсатдики, умумий сонининг 77% и ариқ ичида юмшоқ тупроқ остида 5-15 см чуқурликда жойлашар экан. буни кузда ҳосил йиғилган пайкалларда зарарканандани назорат қилишда инобатга олиш керак. зарари. колорадо қўнғизи – олигофаг, у фақат итузумгулдошлар оиласига мансуб ўсимлилар билан озиқланади. булар ичида картошка энг афзал озиқа ҳисобланади, кейинги ўринларда бақлажон ва помидор туради. шу билан бирга тамаки, бангидевона, мингдевона, итузум каби ўсимликларни ҳам еб ривожланади. личинка ва қўнғизи баргни еб шикастлайди. ҳар туп картошка ўсимлигида 20-40 дона личинка ва қўнғиз мавжудлигида барглар 50-100% нобуд бўлиши мумкин. бу эса хосилнинг 2-3 дан …

4 / 22

тил билан фумигация ўтказиш. агротехник тадбирлардан ўсимликка юқори даражада ишлов бериш, органо-минерал ўғитлар билан етарлича таъминлаб, унинг бардошлилигини ошириш, ҳосил йиғими олдидан пояни ўриб олиш, ҳосил йиғиб-териб олинганидан сўнг даладаги картошка қолдиқларини қолдирмай териш, ерни чуқур шудгорлаш. колорадо қўнғизининг 50 дан ортиқ кушандалари мавжуд. улар ичида айниқса полифаг олтинкўзлар, хон қизи, жужелицалар, қандалалар, чумоли ва ўргимчаклар алоҳида ўрин тутади. буларнинг фаолияти натижасида зараркунанда 23-78% нобуд бўлиши мумкин. истиқболли энтомофаглардан интродукция қилинган қандалалар – периллюс ҳамда подизус алоҳида аҳамиятга эга. кичик майдонларга экилган итузумгулдош ўсимликларни колорадо қўнғизидан ҳимоя қилиш учун унинг тухумини қўлда териб қириб ташласа ҳам бўлади. экинзорда кимёвий кураш ўтказилишига эҳтиёж борлигини аниқлаш учун ҳар 10 кунда бир назорат ўтказилади. бунда, заракунанда мустаҳкам ўрин эгаллаган туманларда, эртаги картошка (ўсиши тез бўлганлиги сабабли) 10 %, кечки картошка эса 5 % зарарланганда зудлик билан ҳимоя тадбирини ўтказиш лозим. ишлов беришнинг такрорланиши инсектициднинг хусусиятига ва метеорологик шароитга боғлиқ. узоқ муддат таъсир этадиган …

5 / 22

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "колорадо қўнғизи"

слайд 1 колорадо қўнғизи- leptinotarsa decemlineata say. колорадо қўнғизи- leptinotarsa decemlineata say. қўнғизлар-coleoptera туркумининг, барг кемирувчилар chrysomelidae оиласига мансуб хавфли ички карантин ҳашарот. республикамизнинг хоразм вилояти ва қорақалпоғистон республикасидан ташқари барча вилоятларида тарқалган. бу тур зараркунанда картошка баргини кемириб зарар етказади, айрим йиллари ҳосилни 50 % гача нобуд қилиши мумкин. тарқалиши. америка қитъасининг ақш, канада, мексика ва гватемалада, европанинг барча мамлакатларида, осиёда туркия давлатида ҳамда ўрта осиёда тарқалган. бу зараркунанда биринчи бор ақш нинг колорадо штатида 1859 йили аниқланган. европага колорадо қўнғизи бир неча бор картошка маҳсулоти билан ўтган, аммо биринчи жаҳон урушининг охирларидагина франциянинг бордо...

This file contains 22 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "колорадо қўнғизи", click the Telegram button on the left.

Tags: колорадо қўнғизи PPTX 22 pages Free download Telegram