buger-lamber-beer qonuni

DOCX 5 стр. 25,7 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 25,7 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 5

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

99.buger-lamber-beer qonuni. buger, yutuvchi modda orqali yorugʻlik oʻtganda yorugʻlikning intensivligi kamayishini ifodalaydigan qonun. b.—l.— buger qonunini 1729-yilda p. buger topgan, 1760-yilda nemis olimi i. lambert toʻla oʻrgangan va 1852-yilda nemis olimi a. ber tajribada tekshirgan. yorug’lik nuri yutilishining asosiy qonuni. (buger-lambert-ber qonuni). ma`lumki, modda atom yoki ionlar yorug’likni yutganda ularning energetik holati o’zgaradi, aniqrogi energiyasi kam e1 holatdan energiyasi yuqori e2 holatga o’tadi. shu paytda modda tarkibida “elektron o’tish” ro’y beradi, bu o’tish faqat aniq energiyali yorug’lik nuri (kvant) yutilganda ro’y beradi. bu yutilish faqatgina yutiladigan energiya kvantining miqdori shu elektron o’tishga to’g’ri keluvchi energiya farqi (∆e) ga teng bo’lganda amalga oshadi, ya`nie = e2 - e1 = hh - plank doimiysi 6,625 * 10-34 joul. sek;v - yutilgan yorug’likning tebranish chastotasi, gc.ko’rinib turibdiki, to’shayotgan yorug’likning bir qismi moddaga yutilib qoladi. natijada to’shayotgan nurning bir qismi "qatlam" ga yutilib o’z intensivligini kamaytiradi. moddadan o’tayotgan nur intensivligi (j) ning kamayishi (j/j0), …

2 / 5

adi: ogʻirlik k., atom k., hajmiy k., protsentli k., normal k., molyar k., mol nisbat, mol protsent. ogʻirlik k. — eritmadagi modda ogʻirlik miqdorining eritma umumiy ogʻirlik miqdoriga nisbatini, atom k. eritmadagi moddalar gramm-atomlar sonining eritmadagi umumiy gramm-atomlar soniga nisbatini, hajmiy k. eritmadagi modda hajmining eritma umumiy hajmiga nisbatini koʻrsatadi. protsentli k. 100 g eritmada erigan moddaning g hisobidagi miqdorini, normal k. 1 l eritmada erigan moddaning gramm-ekvivalentlar sonini, molyar k. 1 l eritmada erigan moddaning gramm-molyar sonini, molyal k. 1000 g erituvchida erigan moddaning molyar sonini koʻrsatadi. mol nisbatlar — agar eritmada birinchi moddadan p, mol, ikkinchi moddadan p2 mol boʻlsa, birinchi moddaning mol nisbati (konsentratsiyasi) n =■ moddaning mol nisbati ikkinchi v = “’ 2 n +"2 boʻladi. doimo n,+n2=l. agar mol nisbat 100 ga koʻpaytirilsa, mol protsent olinadi. eritmaning zichligi maʼlum boʻlsa, ogʻirlik ifodalanadigan konsentratsiya (% li k.) hajm bilan ifodalangan k.ga — normal, molyar k.ga oʻtishi …

3 / 5

da kamayishi. bunda, odatda, muxit isishi, ionlanishi yoki atom va molekulalari gʻalayonlanishi mumkin. yutilgan yoruglik kvanti yutuvchi muxit elektronlari bilan oʻzaro taʼsirlashib, energiyasini ularga uzatadi. demak, yorugʻlik yutilsa, uning intensivligi kamayadi; intensivlik kamayishi quyidagicha ifodalanadi: 1=10e~"x. buger—lambert—ber konunitz. asosan yorugʻlik intensivligi yutuvchi muhit qatlami qalinligi x ga bogʻliq holda eksponensial kamayadi. / — x qatlamdan oʻtgan yoruglik intensivligi; /0 — muhitga tushayotgan yorugʻlik intensivligi; s — muhit xossasiga bogʻliq yutish koeffitsiyenta. yutish koeffitsiyenta yutilgan yorugʻlik chastotasi v (toʻlqin uzunligi x) ga bogʻliq, lekin uning intensivligiga va demak, yutuvchi muhit qatlamining qalinligiga bogʻliq emas. formuladagi x= ^ deb olinsa, ///0=ye boʻladi, yaʼni bunday muhitda yorugʻlik intensivligi ye=2,72 marta kamayadi. yutish koeffitsiyenta yorugʻlik chastotasi (toʻlqin uzunligi)ga bogʻliq. atom yoki molekulalari oʻzaro taʼsirlashmaydigan muhit (past bosimda gaz yoki metall bugʻlari) uchun yutish koeffitsiyenti baʼzi toʻlqin uzunliklarda nolga teng boʻladi. metallda erkin elektronlar mavjudligi sababli, metallarning yutish koeffitsiyenti juda katta, yupqa qatlami ham yorugʻlikni …

4 / 5

ning konsentratsiyasi, trasi va xossalariga bogʻliq boʻladi. jismlar tuzilishini oʻrganishda, geliotexnika va kimyo sanoatida yo. yu. hodisasidan foydalaniladi. 103.yoruģlik yutlishning yutuvchi qatlam qalinligiga boģliqligi. modda tomonidan yorug’lik yutilishini miqdoriy xarakterlash uchun faqatgina berilgan to’lqin uzunligi uchun yutilish koeffistenti darajasi ko’rsatgichi intensivligi emas, balki yutilishi ko’rsatgichini spektri o’lchanadi. yo’tilishi ko’rsatgichi spektrini o’lchash monoxrom fotometriyaning vazifasi, shuning uchun u nisbat sodda fotometriyaning ba’zi bir usullari bilan oshib boriladi. absorbsion o’lchovlar asosida yutilish qonuni yotadi. teng qalinlikdagi har bir qatlam o’tayotgan nurlanishni o’ziga teng hissasini yutadi. yutuvchi qatlamga monoxramatik yorug’liknng parallel dastasi tushayotgan bo’lsa, intensivlikni kamayishi qatlam qalinligi dx ga va yorug’lik intensivligi i ga proporsional bo’ladi –di=kidx bunda: -dx/i=k. dx bu ifodani i dan i0 gacha 0 dan d gacha (i0 – tushayotgan yorug’lik intensivligi d-qatlam qalinligi) integrallab olamiz. 104.mir-12 mikraskopida ishni bajarilish tartibi. 105.mikraskopning optik sxemasi. optik mikroskop biologik va tibbiy tadqiqotlar sohasidagi keng tarqalgan vosita bo'lib, u hujayra biologiyasi, gistologiya, …

5 / 5

tivli linzalarni, ko'z qopqog'ini va yorug'lik moslamasini (reflektor, kontsentrator va diafragmaning va h.k.) o'z ichiga oladi. ko'zgular: ob'ektiv optikasi tomonidan kattalashtirilgan ob'ektni yanada kengaytirish vazifasini bajaradigan linzalar trubasining yuqori qismiga o'rnatiladi. har bir mikroskop odatda ko'zoynak uchun 5x, 10x va 15x (kengaytirish uchun x) bilan kengaytiriladigan turli xil kattalikdagi $ raqamli ko'zoynak bilan turli xil ehtiyojlarga qarab tanlanishi mumkin, eng ko'p ishlatiladigan 10x ko'zoynak hisoblanadi. 106.mikraskopda lupaning kattalashtirishi. mikroskopiyaning asoslari. elementar optik qurilma – lupa, uncha katta bo‘lmagan (10-100 mm) fokus masofasida yig‘uvchi linza yoki linzalar tizimi. lupa 2 dan 50 martagacha kattalashtiradi.lupaning o‘ziga xos tomonlaridan biri (g).lupaning kattalashtirishi- ob’ektni lupa yordamida ko‘rgandagi vizual balandlikning oddiy ko‘z bilan eng yaxshi ko‘rish oralig‘ida (q = 25 sm) ko‘rgandagi vizual balandligiga nisbatiga tengdir:g = h '/h = q/p.kattalashtirish - ikkinchi xolatga nisbatan birinchi xolatda tasvirning ko‘z to‘rpardasidagi o‘lchami necha barobar kattalashganligini ko‘rsatadi.mikroskopning kattalashtirishi– okulyar kattalashtirishining ob’ektivning kattalashtirishiga ko‘paytmasidir. 107.mikraskopning ajrata olish qobilyati. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "buger-lamber-beer qonuni"

99.buger-lamber-beer qonuni. buger, yutuvchi modda orqali yorugʻlik oʻtganda yorugʻlikning intensivligi kamayishini ifodalaydigan qonun. b.—l.— buger qonunini 1729-yilda p. buger topgan, 1760-yilda nemis olimi i. lambert toʻla oʻrgangan va 1852-yilda nemis olimi a. ber tajribada tekshirgan. yorug’lik nuri yutilishining asosiy qonuni. (buger-lambert-ber qonuni). ma`lumki, modda atom yoki ionlar yorug’likni yutganda ularning energetik holati o’zgaradi, aniqrogi energiyasi kam e1 holatdan energiyasi yuqori e2 holatga o’tadi. shu paytda modda tarkibida “elektron o’tish” ro’y beradi, bu o’tish faqat aniq energiyali yorug’lik nuri (kvant) yutilganda ro’y beradi. bu yutilish faqatgina yutiladigan energiya kvantining miqdori shu elektron o’tishga to’g’ri keluvchi energiya farqi (∆e) ga teng bo’lga...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOCX (25,7 КБ). Чтобы скачать "buger-lamber-beer qonuni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: buger-lamber-beer qonuni DOCX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram