pedagogik psixologiyada metodlar va ularning turlari

DOCX 7 pages 51.4 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 51.4 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

11- mavzu: pedagogik psixologiyaning metodlari reja: 1. metod haqida tushuncha. 2. umumiy va maxsus metodlar. 3. pedagogik psixologiyada eksperiment. 4. testlar va boshqa psixodiagnostik metodlarni qo`llash. 5. tadqiqot, konsultatsiya va psixologik- pedagogik korrektsiya metodlari. mustaqil ta’lim: turli yosh davrlarida o`zlashtirish xususiyatlari metod (yun. "metodos" — bilish yoki tadqiqot yoʻli, nazariya, taʼlimot) — vo-qelikni amaliy va nazariy egallash, oʻzlashtirish, oʻrganish, bilish uchun yoʻlyoʻriklar, usullar majmuasi, falsafiy bilimlarni yaratish va asoslash usuli. metodning kelib chiqish tarixi kishilarning amaliy faoliyatiga borib taqaladi. biror ishni bajarish metod.ini egallagan kishi shu ishni boshqalarga nisbatan oson, tez va soz bajara oladi. m.ni egallamagan inson esa bu ishni bajarish uchun koʻp vaqt va kuch sarflaydi. metod. oʻz mazmuni jihatidan amaliy yoki nazariy shaklda boʻlishi mumkin. insonning amaliy faoliyatiga oid metod.lar ham voqelikka xos boʻlgan qonuniyatlarni anglab yetish, bilib olishga borib taqaladi. metod.lar haqidagi taʼlimot fanda metodologiya deb ataladi. inson dastlab atrofdagi narsa va hodisalarni kuzatish, ularni bir-biriga …

2 / 7

nisbatan olimning biror yangilikni kashf qilishda qoʻllagan ilmiy m.i koʻproq ahamiyatga egadir, chunki boshqa kashfiyotchilar ham shu olim qoʻllagan ilmiy metod.ga tayanib koʻplab kashfiyotlarni ochishi mumkin. bilish metod.lari voqelikni qamrab olishi jihatidan 3 turga boʻlinadi: yalpi umumiy bilish metod.lari — hamma fanlarda va bilishning barcha bosqichlarida ham koʻllaniladigan umumiy va universal metod.lar — metodologiya; umumiy bilish metod.lari — bir qancha yoki barcha fanlarda qoʻllaniladigan va bilishning muayyan bosqichi (empirik, nazariy yoki empirik bosqichdan nazariy bosqichga oʻtish chegarasi)da qoʻllaniladigan bilish metod.lari; xususiy yoki maxsus metod.lar — ayrim fan doirasida qoʻllaniladigan bilish m.lari. oʻrta osiyo olimlaridan forobiy, xorazmiy, beruniy, ibn sino va boshqa fan m.larini rivojlantirganlar. xorazmiy olimlarni uchga boʻlib, ularning bir qismi ilmiy kashfiyotlarni ochishda qullaniladigan yoʻl-yoʻriq va usullarni ishlab chiqib boshqa olimlarning ilmiy izlanishlarini osonlashtiradi, deb yozganida, aynan shu m.larni ishlab chikuvchi olimlarni nazarda tutgan. yaqin davr yevropa faylasuf olimlari ham metod. taraqqiyotiga salmoqli hissa qoʻshishdi. f. bekon, g. galiley, …

3 / 7

navbatda shu metodlar yordamida to‘plangan ma’lumotlarning ishonchliligiga bog‘liqdir. psixologiyaning har bir tarmog‘i o‘z vazifalarini yechish, ma’lumotlarga ega bo‘lish uchun ko‘plab metodlarni sinovdan o‘tkazib, eng ishonchli va mukammallarini saqlab qol- gan. b.g. ananev psixikani o‘rganish metodlarini to‘rt guruhga ajratadi: · tashkiliy metod; · empirik (amaliy); · natijalarni qayta ishlash; · genetik va donalash metodlari. birinchi tashkiliy guruh o‘z ichiga qiyoslash, longityud (uzluksiz), kompleks (ko‘p qirrali) deb atalgan turlarini oladi. qiyoslash turi umumiy psixologiyada, sotsial psixologiyada, tibbiyot, sport, yuridik psixologiyada keng qo‘llaniladi. longi- tyud metodi bir holatni uzoq vaqt kuzatish, birdaniga bir necha sinaluvchini tekshirish, qiyoslash maqsadida qo‘llaniladi. nemis olimi v. shtern, fransuz olimi r. zazzo, rus olimlari n.a. menchinskaya, a.n. gvozdev, n.s. leytis, v.s. muxina va boshqalar bu usuldan keng foydalandilar. bu usulda kuza- tish «ona kundaligi» singari nomda ham atalishi mumkin. psixologik tadqiqotlar ilmiyligini oshirishda bir necha fan- lar hamkorligiga suyanib kompleks metodlar qo‘llaniladi. hozir muhandislik psixologiyasi, psixofiziologiya, kosmik psixologiya, …

4 / 7

uzilishlarga yo‘l qo‘ymaslik uchun yig‘ilgan materiallar maxsus bosqichlarga ajratib sharhlanadi. quyida psixologiyada eng ko‘p qo‘llaniladigan tadqiqot metodlarining empirik metodlar guruhini tahliliy ko‘rib chiqamiz: kuzatish metodi. psixologiyada keng qo‘llaniladigan bu metodning mohiyati shundaki, tadqiqotchi mutaxassis boshqa odamning xatti-harakatlarini, xulq-atvorini, psixikasining tashqi ko‘rinishlarini kuzatadi va xulosa chiqaradi. ilmiy ku- zatishlar jarayonida tadqiqotchi kuzatadigan obyektlarni ni- hoyatda diqqat bilan aniq o‘rganishi, pala-partishliklarga yo‘l qo‘ymasligi lozim. psixik holatning tashqi alomatlariga ishongan holda ish ko‘rish har doim ham to‘g‘ri bo‘lavermaydi. odamning xatti-harakatlarini to‘g‘ri talqin qilish ayniqsa muhimdir. ba’zida o‘quvchi juda diqqat bilan tinglayotgandek ko‘rinsa ham, tamomila boshqa narsa haqida o‘ylab o‘tirgan bo‘ladi. binobarin, bolalar holatini bilmoqchi bo‘lsangiz, yolg‘iz ko‘z yugurtirib turishning o‘zi kifoya qilmaydi, bal- ki ularning qanchalik qunt bilan ishlayotganliklarini aniqlash maqsadida boshqa usullardan (mas. savollar tashlash) ham foydalanish mumkin. uy va turli turmush sharoitlarida bolani kuzatish uning o‘qishga, o‘z-o‘ziga, o‘rtoqlariga, katta kishilarga munosabatini o‘rganishga va shaxsiy fazilatlari haqida xulosa chiqarishga imkon beradi. bunda …

5 / 7

i shunday bo‘ladi, deb o‘ylashi mumkin. buning natijasida odam o‘z subyektiv kuzatishlaridan noto‘g‘ri xulosa chiqaradi. bu metoddan ayrim hollarda ehtiyotkorlik bilan tanqidiy tarzda foydalanish mumkin. bolalar psixologi- yasida subyektiv, ya’ni o‘z-o‘zini kuzatishdan foydalanilmaydi. psixologiya fanida obyektiv kuzatish, ya’ni tashqi kuzatish metodidan ham keng foydalaniladi. obyektiv kuzatish metodi har doim ma’lum maqsadga qaratilgan bo‘lib, uning yordamida kishilarning turli psixik jarayonlari (sezgilari, idroklari, xotira va tafakkurlari) hamda shaxsiy psixologik xususiyatlari (qobili- yatlari, layoqatlari, temperamenti, xarakteri) o‘rganiladi. tashqi kuzatish hamma vaqt ma’lum bir maqsadga qaratilgan bo‘lib aniq bir reja bilan kuzatishni taqozo etadi. reja bilan kuzatilganda u yoki bu psixik jarayon atroflicha chuqur o‘rganiladi. lekin shunga qaramay tashqi, ya’ni obyektiv kuzatish metodining salbiy tomonlari ham bordir. obyektiv kuzatish metodi bilan tekshirishning asos iy xususiyati shundan iboratki, bunda biron-bir psixik jarayon tabiiy sharoitda qanday yuz bersa, xud-di shundayligicha olib tekshiriladi. bu ma’lum noqulayliklar tug‘diradi, chunki ayni shu psixik jarayonning biron tomonida chuqurroq tabiiy sharoit …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pedagogik psixologiyada metodlar va ularning turlari"

11- mavzu: pedagogik psixologiyaning metodlari reja: 1. metod haqida tushuncha. 2. umumiy va maxsus metodlar. 3. pedagogik psixologiyada eksperiment. 4. testlar va boshqa psixodiagnostik metodlarni qo`llash. 5. tadqiqot, konsultatsiya va psixologik- pedagogik korrektsiya metodlari. mustaqil ta’lim: turli yosh davrlarida o`zlashtirish xususiyatlari metod (yun. "metodos" — bilish yoki tadqiqot yoʻli, nazariya, taʼlimot) — vo-qelikni amaliy va nazariy egallash, oʻzlashtirish, oʻrganish, bilish uchun yoʻlyoʻriklar, usullar majmuasi, falsafiy bilimlarni yaratish va asoslash usuli. metodning kelib chiqish tarixi kishilarning amaliy faoliyatiga borib taqaladi. biror ishni bajarish metod.ini egallagan kishi shu ishni boshqalarga nisbatan oson, tez va soz bajara oladi. m.ni egallamagan inson esa bu...

This file contains 7 pages in DOCX format (51.4 KB). To download "pedagogik psixologiyada metodlar va ularning turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: pedagogik psixologiyada metodla… DOCX 7 pages Free download Telegram