nanotuzilmali materiallar

PPTX 22 pages 1.6 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

nanotuzilmalarda kvant effektlar jonlantirish uchun savollar metrik o’lcham bilan nanometrik o’lcham qanday farqlanadi? nanotuzilmalar va ular asosida yaratilgan qanday qurilmalarni bilasiz? mikro- va nanomateriallaning fan va texnik rivojlanishidagi o’rnini aytib bering? sensorli qurilmalarning ishlash prinsipi qanday? l.o. olimov yangi materiallar texnologiyasi asoslari nanotuzilmali materiallar reja: nano tushunchasi, nanonmateriallar. nanotexnologiyalar va nanomateriallarning paydo bo’lishi tarixi. nanotuzilmalarning qo’llanilishi. moddalar tuzilishi, ularning fundamental asoslarini o’rganish bo’yicha o’zbekistonlik olimlarning izlanishlari haqida. nanotuzilma bo’yicha tasavvur нано қўшимчаси (грек “nannos” – “митти”) у ёки бу бирликни миллирддан (10-9) бир бўлагини англатади (бизнинг ҳолатда - метрни). атомлар ва жуда майда молекулалар 1 нанометр тартиб ўлчамга эга. атом – (грек. “atomos” – “бўлинмас”) – кимёвий элементнинг жуда майда заррачаси бўлиб, унинг хусусиятлари бошқа атомлар билан бирлашиб мураккаб конструкцияларни – молекулаларни ҳосил қила олади. нанотехнология – бу маълум атомар структурали маҳсулотларни, атом ва молекулаларини манипуляциялаш йўли билан ишлаб чиқариш услубларининг йиғиндисидир. glasariylar nanotexnologiyalar va nanomateriallarning paydo bo’lishi tarixi ilm …

2 / 22

topganligi haqida o’z g’oyalarini ilgari surishgan. 1883 yili amerikalik ixtirochi george eastmen tomonidan fotoplyonkaning yaratilishi nanotexnologiyada keskin burilishga olib keldi. uning ixtirosi nanotuzilmali materiallar olish imkoniyatini oshirdi. shveytsariyalik fizik albert eynshteyn nanometr birligini ishlatib, 1905 yilda nashr qilingan ishida qand (shakar) molekulasining o’lchami taxminan 1 nanometrga teng ekanligini nazariy jihatdan ko’rsatib bergan. 1931 yilda nemis fiziklari maks knoll va ernst ruskalar birinchi marta nanoob'ektlarni o’rganish mumkin bo’lgan elektron mikroskop yaratdilar. 1932 yilda esa golandiyalik professor frits sernik optik mikroskopni yaratdi. u bu mikroskop yordamida jonli kletkalarni o’rganishga harakat qilgan. hozirda bu mikroskop medisinada keng qo’llanilib kelinadi. shuningdek, 1939 yili siemens kompaniyasi birinchi marta aniqlash imkoniyati 10 nanomtr bo’lgan elektron mikroskopni ishlab chiqarishni boshladi. demokrit albert eynshteyn 1959 yilda amerikalik fizik richard feynman amerika fiziklari hamjamiyatining yillik yig’ilishida miniatyuralash kelajagini baholay olgan ishlarini e'lon qildi. nanotexnologiyalarning asosiy holatlari, uning “u yerda – pastda joylar ko’p” (“there`s plenty of room at the …

3 / 22

ar, ularning ish bajara olish qobiliyatlari haqida yozilgan. bundan ming yillar avval misr va rimliklar turli bo’yoqlar uchun nanozarrachalardan foydalanganlar. frantsiya muzeylarida kosmetika uchun qo’llanilgan bo’yoqlar saqlanadi. bo’yoqlar qo’rg’oshin asosida tayyorlangan bo’lib, zarrachaning o’lchami bor yo’g’i 5 nanometrga teng. richard feynman nanotexnologiyalar va nanomateriallarning paydo bo’lishi tarixi nanotuzilmalarning qo’llanilishi nanotuzilmalarning qo’llanilishi nanotuzilmalarning qo’llanilishi nanotuzilmalarning qo’llanilishi moddalar fizikasi, ularning fundamental asoslarini o’rganish bo’yicha o’zbekistonlik olimlarning izlanishlari haqida akademik ubay orifovich orifov. o’zbekistonda hozirgi zamon fizikasining rivojlanishi bevosita uning nomi bilan bog'liq. uning rahbargida moddalarning elektron holatlari va ularning fizikasini o’rganish yo’lga qo’yildi. u. o‘zbekistonda fizik elektronika ilmiy maktabining rahbari, atom zarralarining qattiq jism sirti bilan o‘zaro ta’siri bo‘yicha ilmiy yo‘nalishlarning tashkilotchisi. uning rahbarligida olib borilgan bu tadqiqotlar qattiq jism fizikasi, xususan qattiq jism sirt xossalarini diagnostika qilish, ularning sirt xossalarini zarur yo‘nalishda o‘zgartirish va boshqa ko‘pgina maqsadlar uchun katta ahamiyatga ega. olim rahbarligida o‘rta osiyoda yirik ilmiy markaz – o‘zbekiston respublikasi …

4 / 22

alshunoslikka, yarimo‘tkazgichlar fizikasiga oid. u o‘zi ishlab chiqqan usul yordamida kosmik nurlar tarkibida myu-mezonlar bilan muvozanatda bo‘lmagan neytron va fotonlar borligini isbot qildi. uning rahbarligida eng sof yarimo‘tkazgich materiallar olishning yangi texnologiyasi ishlab chiqildi. quyosh materialshunosligi yo‘nalishiga katta hissa qo‘shdi. 1987 yilda toshkent viloyati parkent tumanida s. a. azimov rahbarligida qurilgan «quyosh» ilmiy ishlab chiqarish kompleksi qiyin eriydigan va yuqori haroratga chidamli nometal materiallar, shuningdek, maxsus texnika ehtiyojlari uchun eng sof materiallar ishlash imkonini beradi. moddalar fizikasi, ularning fundamental asoslarini o’rganish bo’yicha o’zbekistonlik olimlarning izlanishlari haqida akademik, akbar qosimovich otaxo’jayev. u ning asosiy ilmiy ishlari molekulyar spektroskopiya va lyuminessensiya problemalariga oid. suyuqliklar anizotropiyasi relaksatsiyasi vaqtini aniqlashning spektroskopik metodini ishlab chiqib, uni molekulalarning suyuqlik va eritmalardagi issiqlik harakatini o‘rganishga tatbiq qildi. suyuqlik molekulalarining aylanma harakatchanligi ularning faqat o‘lchamlarigagina emas, balki shakllariga ham bog‘liq ekanligi aniqlandi. o‘zbekistonda optika maktabini tashkil qilgan. moddalar fizikasi, ularning fundamental asoslarini o’rganish bo’yicha o’zbekistonlik olimlarning izlanishlari haqida …

5 / 22

lazerli fotosintez kabi dolzarb muammolarni yechishga yo’naltirilgan bo’lib, kondensirlangan muhitlarning akustik spektroskopiyasi vа ulardagi kritik holatlar yo’nalishining asoschilaridan biri edi. p.q.xabibullayev tomonidan nanotexnologiya, nanostrukturaga ega bo’lgan materiallarni sintez qilish bo’yicha yangi ilmiy yo'nalishga asos solindi. muntazam tashkil qilingan xalqaro seminarlar, simpoziumlarga doimiy ravishda rahbarlik qilgan. moddalar fizikasi, ularning fundamental asoslarini o’rganish bo’yicha o’zbekistonlik olimlarning izlanishlari haqida akademik muhtor safarboyevich saidov. uning asosiy ilmiy ishlari mikro- va nanoo’lchamda fotoeffekt hodisalarning namoyon bo’lish mexanizmlari, zaryad ko’chish jarayonlarini o’rganishga qaratilgan bo’lib, o’zbekistonda fotoenergetika, mikroelektronikaning rivojlanishida muhim ahamiyatga kasb etadi. m.s. saidov bu sohalar bo’yicha o’ziga xos maktab yaratilgan. uning rahbarligida respublikamizning yetakchi ilmiy tadqiqot institutlari hamda oliy o’quv yurtlarida bu sohalar bo’yich samarali tadqiqotlar olib borilmaqda. akademik m.s. saidovning hisob kitobiga ko’ra, bu effektlarning namoyon bo’lishi muqobil energiyalarning samaradorligini ~50÷60 % gacha oshirish imkonini beradi. hozirgi kunda, bu effektlarning hosil bo‘lish mexanizmlarini o‘rganishga oid ko‘plab izlanishlar olib borilmoqda. moddalar fizikasi, ularning fundamental asoslarini …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nanotuzilmali materiallar"

nanotuzilmalarda kvant effektlar jonlantirish uchun savollar metrik o’lcham bilan nanometrik o’lcham qanday farqlanadi? nanotuzilmalar va ular asosida yaratilgan qanday qurilmalarni bilasiz? mikro- va nanomateriallaning fan va texnik rivojlanishidagi o’rnini aytib bering? sensorli qurilmalarning ishlash prinsipi qanday? l.o. olimov yangi materiallar texnologiyasi asoslari nanotuzilmali materiallar reja: nano tushunchasi, nanonmateriallar. nanotexnologiyalar va nanomateriallarning paydo bo’lishi tarixi. nanotuzilmalarning qo’llanilishi. moddalar tuzilishi, ularning fundamental asoslarini o’rganish bo’yicha o’zbekistonlik olimlarning izlanishlari haqida. nanotuzilma bo’yicha tasavvur нано қўшимчаси (грек “nannos” – “митти”) у ёки бу бирликни миллирддан (10-9) бир бўлагини англатади (бизнинг ...

This file contains 22 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "nanotuzilmali materiallar", click the Telegram button on the left.

Tags: nanotuzilmali materiallar PPTX 22 pages Free download Telegram