buyuk ipak yo’li

PPT 18 pages 470.5 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 470.5 KB

File type PPT

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

слайд 1 buyuk ipak yo’li va hozirgi zamon buyuk ipak yo’li buyuk ipak yo’li – insoniyat rivojlanishi tarixining, uning birlashuvga hamda madaniy qadriyatlari bilan almashishga, hayotiy fazo-yu mahsulotlarni sotish uchun bozorlarga erishishga intilishining o’ziga xos bo’lgan hodisasidir. sharqda aytiladigan naqlga qaraganda: «o’tirgan – bo’yra, yurgan - daryo». harakatlanish – bu hayotdir, sayohat qilish, jahongashtalik doimo taraqqiyotning harakatlantiruvchi kuchi bo’lgan edi. insoniyat tarixida eng ulkan bo’lgan ushbu qit’alararo savdo yo’li yevropa va osiyoni bir-biriga bog’lab, o’tmishda antik rim davlatidan to yaponiyaning qadimgi poytaxti nara shahrigacha cho’zilgan edi. albatta, sharq va g’arb o’rtasidagi savdo o’tmish qa’riga cho’kkan qadim-qadim zamonlardan beri olib borilar edi, lekin bu kelgusida bunyod etilgan buyuk yo’lning aloxidagi qismlari edi. savdo aloqalari hosil bo’lishiga markaziy osiyo tog’larida yarim qimmatbaho toshlar – sharqda nihoyatda qadrlangan lazurit, nefrit, aqiq, feruzalar qazib chiqariladigan konlarni topib, qazib olish ko’p jihatdan ko’maklashgan masalan, markaziy osiyodan eronga, mesopotamiyaga va hatto misrga lazurit toshi yetkazib beriladigan …

2 / 18

qachon yagona bir yo’l bo’lmasdan, balki azim bir daraxtning sadasiga o’xshash tarzda shoxlanib ketgan turli-tuman yo’nalishlarni o’z ichiga olgan edi. masalan, osiyoni sharqdan g’arbga qarab kesib o’tuvchi asosiy yo’llardan biri qadimiy xitoyning poytaxti chanan shahrida boshlanib, uning shimoli-g’arbiy chegaralarigacha gobi sahrosining cheti bo’ylab ketgan, keyin sharqiy turkiston orqali o’tgan. tyan-shan tizmasi dovonidan oshib o’tgan karvonlarinng bir qismi farg’ona vodiysi va toshkent vohasi orqali so’g’diyonaning poytaxti samarqandga, buxoroga, xorazmga olib borgan, keyin esa kaspiy dengizi qirg’oqlariga yetib kelar edi. karvonlarni gbir qismi samarqanddan chiqib, baqtriyaga borar va qashqadaryo vodiysi dan o’tib termiz shahriga kelar edi, u yerdan amudaryodan kechib o’tib, janubga, baqtralar va hindistonga qarab ketar edi. yo’lning yana bir yo’nalishi tarim shahridan chiqib, takla-makon sahrosini janub tarafidan aylanib o’tib, xotan va yorkent shaharlari orqali baqtraga (shimoliy afg’oniston) va marvga kelar edi, bu yerdan karvonlar eron, suriya davlatlari orqali o’tib, o’rta yer dengizi bo’yiga yetib kelar edi, mahsulotlarning bir qismi dengiz …

3 / 18

en 1877- yilda o’zining «xitoy» nomli fundamental asarida ilk bora ilmiy tarzda kiritgan. ipak qit’alararo yo’l orqali tashib o’tiladigan asosiy mol bo’lsa ham, lekin yagona emas edi. markaziy osiyodan xitoyda juda qadrlanadigan otlar, tuyalar, harbiy anjomlar va qurol-yarog’lar, oltin va kumush, yarim qimmatbaho toshlar va shisha buyumlar, teri va jun-mo’ynalar, gilamlar-u ip-gazlama matolar, zar tikilgan matolar, o’ziga xos antiqa mevalar – tarvuzlar, qovunlar va shaftolilar, yirik dumbali qo’ylar va ovchi itlar, qoplonlar va arslonlar olib chiqib sotilar edi. xitoydan karvonlar chinni va metall idishlarni, laklangan buyumlar va pardoz-upalarni, choy va guruchni olib kelishar edi. savdogarlarning yo’l to’rvalarida turli-ituman noyob buyumlar, fil qoziq tishlari, karkidon shoxlari, toshbaqa toshlari, ziravorlar va ko’pgina boshqa xil mollar topilar edi. buyuk ipak yo’li orqali nafaqat savdo karvonlari, balki xalqlarning erishgan madaniy yutuqlari, ma’naviy qadriyatlari, diniy g’oyalari ham jahonga tarqalib borar edi. buddizm kushan davlatidagi boshqa dinlar bilan birga hukm surgan bo’lib, bu yerdan to xitoygacha …

4 / 18

ik jurnalist ayoli ella mayyar, amerikalik geolog olim rafael pampelli va frantsiyalik sayohatchi jozef martenlarning yo’lda qayd etgan yozuvlari va ilmiy asarlaridan biz buyuk ipak yo’li bo’ylab yotgan mamlakatlarda yashagan xalqlarning tarixini, ularning urf-odatlari va an’analarini bilib oldik. sharq va g’arbni o’zaro bog’lagan bu beqiyos buyuk yo’lni bunyod etgan xalqlarning tirik bir xotirasi qadimiy o’zbekiston shaharlari samarqand, buxoro, xiva, shahrisabz, termiz, toshkent shaharlari bo’lib, ularning me’morchilik yodgorliklari buyuk ipak yo’lining ko’p asrlik tarixini o’zida mujassam etadi. kitobda mag‘rib va mashriqni savdo orqali bog‘lab turgan buyuk ipak yo‘lining tarixiy manzaralari, ko‘hna savdo va madaniyat maskanlari, ulardagi tarixiy va arxеologik yodgorliklar yoritilgan. uning dastlabki qismida buyuk ipak yo‘li boshlangan qadimgi xitoy va xitoy xalqi haqida so‘z yuritib, xitoy, turkiston, yevropaaro o‘tgan qadimgi karvon yo‘lining mohiyati, bu yеrda turkiston savdogarlarining tutgan mavqеyi ochib bеriladi. muallif yo‘l bahonasi buyuk ipak yo‘liga goh ijobiy, goh salbiy ta’sir ko‘rsatgan turli-tuman davlatlar, ularning hukmronlari, elchilar, sayyohlar, rohiblar …

5 / 18

adaniyatlar, diniy ta’limotlar, falsafiy bilimlar, iqtisodiy qadriyatlar o‘rtasidagi muloqotlarni ham ta’minlaganligini bilib olasiz. kitob xitoy manbalari va adabiyotini muallif tomonidan chuqur ilmiy o‘rganish asosida yuzaga kеlgan.

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buyuk ipak yo’li"

слайд 1 buyuk ipak yo’li va hozirgi zamon buyuk ipak yo’li buyuk ipak yo’li – insoniyat rivojlanishi tarixining, uning birlashuvga hamda madaniy qadriyatlari bilan almashishga, hayotiy fazo-yu mahsulotlarni sotish uchun bozorlarga erishishga intilishining o’ziga xos bo’lgan hodisasidir. sharqda aytiladigan naqlga qaraganda: «o’tirgan – bo’yra, yurgan - daryo». harakatlanish – bu hayotdir, sayohat qilish, jahongashtalik doimo taraqqiyotning harakatlantiruvchi kuchi bo’lgan edi. insoniyat tarixida eng ulkan bo’lgan ushbu qit’alararo savdo yo’li yevropa va osiyoni bir-biriga bog’lab, o’tmishda antik rim davlatidan to yaponiyaning qadimgi poytaxti nara shahrigacha cho’zilgan edi. albatta, sharq va g’arb o’rtasidagi savdo o’tmish qa’riga cho’kkan qadim-qadim zamonlardan beri olib borilar edi, l...

This file contains 18 pages in PPT format (470.5 KB). To download "buyuk ipak yo’li", click the Telegram button on the left.

Tags: buyuk ipak yo’li PPT 18 pages Free download Telegram