intellekt va kreativlik

PDF 12 pages 274.7 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 274.7 KB

File type PDF

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

intellekt va kreativlik reja 1. intellekt va kreativlik haqida tushuncha 2. intellekt va kreativlik nazariyalari 3. intellekt sohasida psixologik differensiatsiya - irsiyat, jins, madaniyat, muhit 4. intellektni o’lchash metod va metodikalari 1. intellekt va kreativlik haqida tushuncha intellekt (lot. intellects - bilish, tushunish, idrok qilish) - insonning aqliy qobiliyati; hayotni, atrof muhitni ongda aynan aks ettirish va o’zgartirish, fikrlash, o’qish-o’rganish, dunyoni bilish va ijtimoiy tajribani qabul qilish qobiliyati; turli masalalarni hal qilish, bir qarorga kelish, oqilona ish tutish, voqea hodisalarni oldindan ko’ra bilish layoqati. intellekt tarkibiga idrok qilish, xotirlash, fikr yuritish, so’zlash va h.k. psixik jarayonlar kiradi. intellektning rivojlanishi tugma iste’dod, miya imkoniyatlari, jo’shqin faoliyat, hayotiy tajriba kabi ijtimoiy omillarga bog’liq. intellekt saviyasi, darajasi inson faoliyatining natijalariga, shuningdek, psixologik testlarga qarab ham belgilanadi. intellekt tushunchasi ta’rif uchun bag’oyat qiyin tushunchalar sirasiga kiradi. uzoq asrlar davomida insoniyatning eng zehni o’tkir ilm peshvolari intellektning aynan nima ekanligi haqida muttasil ilmiy-falsafiy munozaralar yuritib …

2 / 12

elektron hisoblash mashinalari – kompyuterlarni joriy qila boshlar ekan, intellekt masalasidagi bahslar ham yangi o’zanga burildi. insoniyat o’z qo’li bilan yaratilgan intellektual mashinalar – kompyuterlar, robotlar va boshqa shunga o’xshash mexanik–elektronik tizimlar tomonidan muayyan intellektual salohiyat taqozo etuvchi masalalarni mustaqil hal etishi, o’zi qaror qabul qilishi va vaziyatga qarab o’z hatti-harakatlarini muvofiqlashtira olishi mumkinligi kabi intellektual “hislatlari” bilan yuzma-yuz keldi. o’shanda ilk bora intellektning yasama shakli, ya’ni – sun’iy intellekt haqidagi bahslar o’rtaga chiqqan edi. kreativlik (lot., ing. “create ” - yaratish, “creative” - yaratuvchi, ijodkor) - individning yangi g’oyalarni ishlab chiqarishga tayyorlikni tavsiflovchi va mustaqil omil sifatida iqtidorlilikning tarkibiga kiruvchi ijodiy qobiliyati. shaxsda kreativlik (ijodkorlik) sifatlarini rivojlantirish tushunchasining ma’noni tushunib olish talab etiladi. ijodkorlik qobiliyatiga ta’sir ko’rsatadi va o’z navbatida ichki sezgini rivojlantiradi. ijodkorlik qobiliyati, ichki sezgi va umumiy intellekt kesishganda ijod mahsuli yaratiladi. bu borada mutaffakir abu ali ibn sino qarashlarida ham kretavlikni talqin etishmiz mumkin. uning qarashlarida …

3 / 12

hi ijodkorlik qobiliyatidir. sternberg va uning kasbdoshlari kreativlikning 5 komponentini ishlab chiqishgan. 1. shaxsdagi bilimning ko’pqirraligi. qo’lga qiritgan bilimilarimiz g’oyalarimizning ko’p bo’lishining asosi hisoblandi. dunyoviy bilimlarimiz qanchalik ko’p bo’lsa, psixikamizdagi bloklar ham shunchalik ko’p bo’ladi. hayotda muammolarni hal qilishda bilimlarimiz qanchalik ko’p bo’lsa, uni hal qilish shunchalik oson bo’ladi. 2. tasavvuriy tafakkur narsa va hodisalarini yangidan ko’rishga, ularni qayta yaratishga va bog’lashga imkon beradi. muammoning asosiy elementini tasavvur qilib uni o’zlashtiramiz va uni yangi bosqichga olib o’tamiz. 3. tavakkalchilik- yangi taassurotlarni qidirish. buni ikki ma’noda ko’rish mumkin. ya’ni birinchisi tavakkal va muammoni yengib o’tishdagi qat’iylikda deb ko’rish mumkin. bunday xususiyatga ega bo’lgan shaxslar orqaga qaytishdan ko’ra, yangi tajribaga ega bo’lishni afzal deb bilishadi. 4. ichki motivatsiya majburlikdan ko’ra shaxsda murakkab masalani yechishda qiziqish va qoniqish hissini yuzaga keltiradi. ijodkor shaxs masalaning muddatini, uning keltiruvchi daromadini va talabgorlari haqida o’ylamaydi. butun e’tibori masalani yechishdagi qoniqish hissiga va stimuliga qaratadi. isaak nyutondan …

4 / 12

ing insholari yomon yozilgani ma’lum bo’lgan. bu holatda biz ijtimoiy muhitning ijodkorlikka salbiy ta’sirini yaqqol ko’rishimiz mumkin. 2. intellekt va kreativlik nazariyalari psixologiyada intellekt va kreativlik aloqasini tushuntiruvchi 3 ta nazariya mavjud. d.veksler, g.ayzenk, l.termen, r.stenberg va boshqalar intellekt va kreativlikni oliy darajadagi insoniy qobiliyatlarning birligi deb bilishadi. intellekt kretivlikning yuqori bosqichidir. bu degani nafaqat ular birlikda, balki ijodkorlik intellektning hosilasidir. yuqori darajadagi inttellekt - yuqori darajadagi qobiliyatning asosi hisoblanadi. quyi intellekt- quyi darajadagi intellektni yuzaga keltiradi. gans ayzenk kreativlikni qobiliyatning o’ziga xos ko’rinishi deb hisoblagan. kreativlik intellektning yuqori bo’lishi bilan belgilangan. intellekt bu inson va hayvonlarni yangi muhitga moslashishi hisoblanadi. v.shtern, j.piaje, d.veksler va boshqa avtorlar ham intellektni insonlarni yangi hayotiy sharoitlarga moslashashtiruvchi umumiy qobiliyat sifatida qarashgan. ular o’z tadqiqotlarida amerikalik minglab maktab o’quvchilarini logityud metodi orqali tadqiq etishgan. tadqiqot jarayonida, dastlab ularni iq (intellekt koeffitsenti) aniqlab olindi. o’quvchilarni iq koeffitsentiga qarab gruhlarga ajratildilar va 30, 40, 50, 60 …

5 / 12

rif berishgan. aynan real olamga nisbatan dezadaptatsiyasi mavjud bo’lgan, moslasha olmagan inson o’zidagi yolg’izlikni yengib o’tish uchun ijod qilish va yangilik yaratishni boshlar ekan. a.adlerning fikricha, insondagi kreativlik o’zida mavjud bo’lgan noto’liqlik kompleksini to’ldirish vositasi deb bilgan. empirik tadqiqotlarda ko’rsatilishicha, ijodkor qobiliyatli bolalar shaxsiy va emotsional sohada jiddiy muammolarga duch kelishadi. tadqiqotlarda bunday bolalarning maktabda erishayotgan natijalari ularning imkoniyatlaridan past chiqqanini kuzatishimiz mumkin. kreativlik va intellektni qarama-qarshi qo’ygan olimlardan yana biri dj.gilvord bo’lib, u o’z nazariyasini ikki xil tafakkur asosida quradi. ya’ni konvergent va divergent tafakkur. konvergent tafakkur masalani yechishda mavjud barcha vositalarni tahlil qilib, ulardan yagona maqbulini tanlashdir. konvergent tafakkur intellekt asosida quriladi. divergent tafakkur- masalani yechishning turli variantlarini yaratishdan iborat tafakkur turidir. divergent tafakkur- kreativlik asosida quriladi. demak, intellekt va kreativlik umumiy ko’rinishdagi ikki xil qobiliyatlar bo’lib, ularni ma’lumotlarni qayta ishlash jarayoni bilan bog’lash mumkin. kreativlik insonda mavjud ma’lumotlarni qayta ishlab chiqarish va ularning cheksiz yangi modelini yaratishga …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "intellekt va kreativlik"

intellekt va kreativlik reja 1. intellekt va kreativlik haqida tushuncha 2. intellekt va kreativlik nazariyalari 3. intellekt sohasida psixologik differensiatsiya - irsiyat, jins, madaniyat, muhit 4. intellektni o’lchash metod va metodikalari 1. intellekt va kreativlik haqida tushuncha intellekt (lot. intellects - bilish, tushunish, idrok qilish) - insonning aqliy qobiliyati; hayotni, atrof muhitni ongda aynan aks ettirish va o’zgartirish, fikrlash, o’qish-o’rganish, dunyoni bilish va ijtimoiy tajribani qabul qilish qobiliyati; turli masalalarni hal qilish, bir qarorga kelish, oqilona ish tutish, voqea hodisalarni oldindan ko’ra bilish layoqati. intellekt tarkibiga idrok qilish, xotirlash, fikr yuritish, so’zlash va h.k. psixik jarayonlar kiradi. intellektning rivojlanishi tugma iste’dod, ...

This file contains 12 pages in PDF format (274.7 KB). To download "intellekt va kreativlik", click the Telegram button on the left.

Tags: intellekt va kreativlik PDF 12 pages Free download Telegram