ishqalanish kuchini o‘rganish

PDF 10 pages 700.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 700.5 KB

File type PDF

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

изучение силы трения 1 amaliy bosqich ishqalanish kuchini o‘rganish 1-qism. silindrik sterjendagi ishqalanish nazariy maslahat: ip silindrning yon sirti bo‘ylab sirpanip o‘tganda ishqalanish kuchi hisobiga ipning taranglik kuchi  marta kamayadi. taranglik kuchining bu kamayishi eyler formulasi orqali quyidagicha ifodalanadi:    exp001 ttt (1) bu yerda  - ipni silindrning yon sirtiga ishqalanish koeffisiyenti,  - ip tomonidan silindr sirtini qoplash burchagi. ishni bu qismining maqsadi eyler formulasini bajarilishini tekshirish, taranglik kuchini kamayish koeffisiyenti  ni va ishqalanish koeffisiyenti  ni aniqlash. eksperiment natijalarini olish uchun rasmda va sxemada ko‘rsatilgan qurilmadan foydalanildi. yengil cho‘zilmas ip (1-2) gorizontal qotirilgan sterjen (3) ustidan o‘tkazilgan. ipning bir uchi (1) prujina (4) ga bog‘langan, prujinaning ikkinchi uchi esa mahkam qotirilgan. ipning ikkinchi uchi (2) ga turli massali yuklar osiladi. prujinani qotirilish nuqtasining vaziyatini o‘zgartirib ipning birinchi (1) qismi bilan gorizont orasidagi burchak  ni o‘zgartirish mumkin. barcha eksperimentlarda bitta prujina qo‘llaniladi. prujina …

2 / 10

ning harakati qo‘l yordamida sekinlatib turiladi) va yuk to‘xtaguncha harakatlanadi, shundan so‘ng deformatsiyalangan prujinaning uzunligi 1x o‘lchanadi; 2 amaliy bosqich - yuk muvozanat vaziyatidan yuqoriga ko‘tariladi, shundan so‘ng yuk sekin (qo‘lni ipga ta’siri yordamida) to‘xtaguncha pastga tushadi, shundan so‘ng deformatsiyalangan prujinaning uzunligi 2x o‘lchanadi. prujina uzunligi metal lineyka yordamida o‘lchanadi. jihozning o‘lchash xatoligi ммx 5,0 . osilgan yuklar massasini o‘zgartirish uchun ipga massasi aniq bo‘lgan   g5,00,100 etm etalon yuklarning bir nechtasi osiladi. erkin tushish tezlanishini 2s m 81,9g ga teng deb hisoblaymiz. 1.1-eksperiment bu eksperimentda birinchi (1) ip vertikal joylashgan (  90 ). muvozanat vaziyatining chegaraviy holatlariga mos keluvchi 1x va 2x larning har xil n sondagi etalon yuklar osilganda o‘lchangan qiymatlari 1.1 jadvalda keltirilgan. 1.1 jadval n 1x , сm 2x , сm 1 12,2 10,8 2 16,1 12,4 3 20,2 14,1 4 24,1 16,6 5 27,5 19,2 6 30,7 21,3 7 34,2 23,6 topshiriqlar 1.1. …

3 / 10

koeffisiyenti  ni; - ipni sterjenga ishqalanish koeffisiyenti  ni. topilgan qiymatlarning xatoliklarini baholang. hisoblashlarni amalga oshirishda foydalanilgan formulalarni keltiring. 4 amaliy bosqich 1.2- va 1.3- eksperimentlar. bu eksperimentlarda (1) ip: - gorizontal joylashganida  0 (1.2-eksperiment); - gorizont bilan  45 burchak hosil qilganida (1.3-eksperiment); o‘lchash ishlari oldingi eksperimentga o‘xshash bo‘ladi. 1.2 va 1.3 jadvallarda 1.2- va 1.3-eksperimentlarning natijalari keltirilgan ( 1x va 2x prujina uzunliklarining osilgan etalon yuklar soni n ga bog‘likligi). ishingizni osonlashtirish maqsadida, jadvaldagi ma’lumotlar asosida prujina uzunliklarining n ga bog‘liqligi grafikda chizilgan, hamda mos keluvchi funksiyalar ham yozilgan. siz bu bog‘lanishlarda keltirilgan koeffisiyentlarning qiymatlaridan foydalanishingiz mumkin. 1.2-jadval. (1) ip gorizontal  0 . n 1x , сm 2x , сm 1 11,8 11,6 2 15,2 13,6 3 18,5 15,9 4 21,5 18,8 5 24,9 21,2 6 28,0 24,0 7 31,6 26,5 1.3-jadval. (1) ip  45 burchak ostida. n 1x , сm 2x , сm …

4 / 10

qiymatiga aniqlik kiriting. aniqlangan qiymatning xatoligini baholang. barcha eksperimentlarda ishqalanish koeffisiyentlarini hisoblashdagi xatoliklar bir xil va ular 1.1 eksperimentda hisoblangan xatolik bilan mos kelishini hisobga oling. 6 amaliy bosqich 2-qism. gorizontal sirtdagi sirpanish ishqalanishi. masalaning bu qismida xatoliklarni baholash talab qilinmaydi! masalaning bu qismida plastmassa quti bilan stolning gorizontal sirti orasidagi ishqalanish kuchi tekshiriladi. o‘lchash ishlarini bajarish uchun quyidagi qurilma qo‘llanilgan. mustahkam, yengil, cho‘zilmaydigan (1-2) ip (3) blok orqali o‘tkazilgan. ipning osilib turgan (2) uchiga (4) yuklar osilgan. ipning (1) ikkinchi gorizontal qismiga (5) plastmassa quti bog‘langan va unga qo‘shimcha (6) yuklar solingan. qutiga gorizontal joylashgan (7) prujina biriktirilgan. prujinaning ikkinchi uchi maxkamlab qo‘yilgan. stol sirtida (8) o‘lchov lentasi qo‘yilgan bo‘lib, uning yordamida quti chetining koordinatalari o‘lchanadi. koordinataning o‘lchash aniqligini oshirish uchun, qutiga (9) ingichka strelka biriktirilgan. osilgan yuklarning massalarini etmnm 11  orqali belgilaymiz, bunda 1n - osilgan etalon yuklarning soni. qutining massasini qo‘shimcha yuklari bilan birgalikda bet mmnm …

5 / 10

di. quti koordinatasi x stolning chetidan hisoblanadi va u ushbu qurilmaga “bog‘lanmagan”. prujina deformatsiyalanmaganida qutining koordinatasini 0x orqali belgilaymiz (bu kattalikni siz aniqlashingiz lozim). ishqalanish mavjudligi sababli (stolda ham, blok o‘qida ham) “turib qolish” soxasi mavjud bo‘lib, bu oraliqda quti tinch holatda bo‘ladi. bu soxa chegaralarini o‘lchashda 1-qismni bajarishda foydalanilgan metodika ishlatilgan. dastlab quti o‘ng tomonga suriladi, bunda prujinani shunday cho‘zish lozimki, quti “turib qolish” soxasidan o‘ngga chiqsin; undan so‘ng quti qo‘yib yuboriladi va u chapga to‘xtagunga qadar sekin qo‘zg‘ala boshlaydi (buning uchun ip qo‘l bilan ushlab ohista qo‘yib boriladi). bu xolda qutining to‘xtash joyining koordinatasini 1x orqali belgilaymiz. so‘ngra eksperiment teskari yo‘nalishda takrorlanadi: quti chapga siljitiladi va turib qolish holatidan chiqariladi; so‘ngra quti qo‘yib quboriladi va u sekin o‘ngga qarab to‘xtagunga qadar harakatlanadi (bunda ham ip qo‘l bilan ohista ushlab turiladi). bu holda quti to‘xtash joyining koordinatasini 2x orqali belgilaymiz. qutidagi yuklar 0n sonining turli qiymatlarida 1x va 2x …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ishqalanish kuchini o‘rganish"

изучение силы трения 1 amaliy bosqich ishqalanish kuchini o‘rganish 1-qism. silindrik sterjendagi ishqalanish nazariy maslahat: ip silindrning yon sirti bo‘ylab sirpanip o‘tganda ishqalanish kuchi hisobiga ipning taranglik kuchi  marta kamayadi. taranglik kuchining bu kamayishi eyler formulasi orqali quyidagicha ifodalanadi:    exp001 ttt (1) bu yerda  - ipni silindrning yon sirtiga ishqalanish koeffisiyenti,  - ip tomonidan silindr sirtini qoplash burchagi. ishni bu qismining maqsadi eyler formulasini bajarilishini tekshirish, taranglik kuchini kamayish koeffisiyenti  ni va ishqalanish koeffisiyenti  ni aniqlash. eksperiment natijalarini olish uchun rasmda va sxemada ko‘rsatilgan qurilmadan foydalanildi. yengil cho‘zilmas ip (1-2) gorizontal qotirilgan sterjen (3) ustidan o‘t...

This file contains 10 pages in PDF format (700.5 KB). To download "ishqalanish kuchini o‘rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: ishqalanish kuchini o‘rganish PDF 10 pages Free download Telegram