maktabgacha yosh davri psixofiziologik taraqqiyotning umumiy tavsifi

PPTX 32 pages 1020.2 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1020.2 KB

File type PPTX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

5-мавзу: мактабгача ёш даврида психик ривожланиш хусусиятлари режа: мактабгача ёш даврида психофизиологик тараққиётнинг умумий тавсифи. ўйин мактабгача ёшдаги боланинг етакчи фаолияти сифатида (ўйин фаолиятининг моҳияти, турлари, билиш жараёнлари ва шахс тараққиётига та`сир кўрсатиш механизмлари, ўйинчоқнинг бола психик ривожланишига та`сири муаммоси). мактабгача ёш даврида билиш жараёнлари ва нутқнинг ривожланишига хос хусусиятлар. ж.пиаже феноменлари ҳақида тушунча. мактабгача ёш даврида тафаккур эгоцентризми муаммоси. мактабгача ёш даврида емоционал-иродавий сифатларнинг ривожланиш хусусиятлари. мактабгача ёш даврида ижтимоий емоцияларнинг шаклланиши. мактабгача ёш даврида мотивацион соҳадаги ўзгаришлар. 7 ёш инқирози, унинг сабаблари ва аломатлари. мактабга психологик тайёрлик муаммоси. 7-мавзу: мактабгача ёш даврида психик ривожланиш хусусиятлари мактабгача ёшга қадар болаларнинг психологик хусусиятлари юзасидан мулоҳаза юритишда кимнинг илмий тадқиқоти ва асари бўлишидан қатъи назар, унда вужудга келадиган хоҳиш, истак ҳамда ниятнинг қондирилиши индивидни камол топтиришга, шакллантиришга қарор қилган катталар томонидан амалга оширилади ва бошқарилади. мана шу ёш даврида намоён бўладиган тарбия жараёнидаги айрим қийинчиликларнинг ташқи ва ички аломатлари (белгилари) ҳам …

2 / 32

holda 3 davrga: (3—4 yosh) kichik maktabgacha davr, (kichik bog‘cha yoshi), (4—5 yosh) o‘rta maktabgacha davr, (o‘rta bog'cha yoshi), (6—7 yosh) katta maktabgacha davr (katta bog‘cha yoshi)ga ajratish mumkin. bola rivojlanish jarayonida kishilik avlodi tomonidan yaratilgan predmet va hodisalar olami bilan munosabatga kirishadi. bola insoniyat qolga kiritgan barcha yutuqlarni faol ravishda oezlashtirib, egallab boradi. bunda predmetlar olamini, ular yordamida amalga oshiriladigan xatti-harakatlarni, tilni, odamlar orasidagi munosabatlarni egallab olishi, faoliyat motivlarining rivojlanishi, qobiliyatlarning o‘sib borishi, katta yoshli kishilarning bevosita yordamida amalga oshirilib borilmog‘i kerak. asosan, shu davrdan boshlab bolaning mustaqil faoliyati kuchaya boshlaydi. н.а.менчинская, в.с.мухиналарнинг оқилона мулоҳазаларига қараганда, болалардаги инжиқликларнинг бош омили атрофдаги одамларнинг улар шахсига адолациз, нотўғри, менсимай муносабатда бўлишидан иборатдир, бизнингча, ўзини тан олдиришга интилиш ҳам бунга сабабдир. кичик мактабгача ёшдаги болаларнинг психологик хусусиятларини ўрганган а.н.голубеванинг фикрича, ноқулай шароитда болага тарбиявий таъсир кўрсатиш унда ўжарликни пайдо қилади. шунингдек, бу ёшдаги болаларнинг ўжарлиги доимий бўлмайди, масалан, ўз тенгдошларига нисбатан ўжарлик …

3 / 32

ликка қаратилган, умумлашган шаклга кира бошлайди. ўжарлик бир гуруҳ одамларга йўналганлигини ҳам учратиш мумкин. а.п.ларин тўплаган маълумотлар ўжарликнинг асосий сабаблари − боланинг мустақиллигини чеклаб қўйиш, еркинлик туйғуси ва ташаббусини сўндириш ва унинг онг хусусиятини (англаш суръатини) камситишдан иборатлигини кўрсатади. д.б.элкониннинг фикрича, боланинг хоҳиши билан бу хоҳишнинг ҳаракатда ифодаланиши ўзаро мос тушмаслиги, катталар талабига сўзсиз итоаткорлик унинг истагини умумлаштиришга олиб келади, вояга етганлар талабига мос емаслиги сабабли шунчаки хоҳиш, қатъий шахсий хоҳиш даражасига ўсиб ўтади. одатда “мен хоҳлайман”, “ўзим бажараман” каби мустақилликка интилиш ҳаракатлари хоҳишнинг кучайишида ўз ифодасини топади. ана шу тариқа бола психикасида хоҳишларнинг ўзаро узвий боғланиши, мотивлар ва уларнинг кураши юзага кела бошлайди. к.м.гуревич 3−4 ёшли болаларда мотивларнинг бирламчи тобелиги ва дастлабки иродавий ҳаракатнинг пайдо бўлишини тадқиқ қилган. тадқиқотчи боланинг олдига жимжимадор ўйинчоқни олиш учун аввал ўзи ёқтирмаган ҳаракатни бажариш топшириғини қўйган. бунинг учун тўрт қисмли тажриба иши амалга оширилган. олинган маълумотлардан кўринадики: а) мактабгача ёш даврида езгу орзулар …

4 / 32

лиятида болалар акс еттирадиган воқеликнинг доираси тушунилади. ўйин сюжети турли даврга, синфий хусусиятга, оилавий турмуш тарзига, географик ва ишлаб чиқариш шароитларига боғлиқ ҳолда яратилади. бола муносабатга киришадиган воқелик доираси қанчалик тор, чекланган бўлса, ўйиннинг сюжети шунчалик хира ва бир хил еканлигини акс эттиради. ўйинларнинг сюжети хилма-хиллигига қарамай, уларни махсус гуруҳларга бириктириш имконияти мавжуддир. масалан, йирик психолог е.а.аркин ўйинларнинг қуйидаги таснифини тавсия қилади: 1) ишлаб чиқаришга (техникага): саноат, қишлоқ хўжалиги, қурилиш, касб-ҳунарга оид ўйинлар; 2) маишийрўзғор ва ижтимоий-сиёсий: боғча, мактаб, кундалик турмушга оид ўйинлар; 3) ҳарбий: уруш-уруш ўйинлари; 4) драмалаштирилган: кино, спектакль ва бошқаларга оид ўйинлар. 3 ёш кризиси: 3 ёшга келиб бола ўзини катталар билан таққослай бошлайди ва катталар қилиши мумкин бўлган, шунингдек улар бажара оладиган харакатларни қилишни хохлайди. «мен катта бўлсам машина хайдайман», «мен сизга катта торт олиб келаман», «менинг юзта қўғирчоғим бўлади» каби хохишларини ўз тили билан ифодалайди ва у келаси замонда гапирса ҳам ўз барча хохишларини бугуноқ …

5 / 32

риш мумкин. онтогенез психологияси фанида қатъий ифодаланганидек, бола боғчага келганда унинг ўйин сюжети фақат оилавий турмушдаги воқеаларни акс эттирса, сайрларга олиб бориш, табиатни кузатиш натижасида ўйиннинг турлари кўпайиб боради: боғча, ҳайвонот боғи, ошхона, поезд, пароход, сартарош, сотувчи каби ўйинлар қўшилади. боланинг ёши улғая бориши билан ўйиннинг муддати ҳам узайиб боради. а.п.усованинг маълумотига кўра, 3−4 ёшли болаларнинг ўйин фаолияти 10−15 дақиқа, 4−5 ёшли болаларнинг ўйин фаолияти 40−50 дақиқа, катта мактабгача ёшидагиларнинг ўйин фаолияти бир неча соатгача чўзилиши мумкин. ҳатто, бир турдаги уйинларнинг сюжетлари бутун кун бўйи, қолаверса, ундан ҳам ортиқ вақт давом этади. бу ҳол бола ўйин фаолияти жараёнида ҳаёт фаолиятнинг у ёки бу қиррасини муҳим жиҳатини алоҳида ифодалаб ижро этади, дейишга ҳеч қандай асос бўла олмайди. чунки психология фанида ҳозиргача тўпланган илмий маълумотлар бундай муаммоларга жавоб бера олмайди. 1) уч ёшли болалар 2−3 тадан гуруҳга бирлашиб 3−5 дақиқа бирга ўйнай оладилар; 2) 4−5 ёшлилар гуруҳи 2−5 иштирокчидан иборат бўлиб, уларнинг …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maktabgacha yosh davri psixofiziologik taraqqiyotning umumiy tavsifi"

5-мавзу: мактабгача ёш даврида психик ривожланиш хусусиятлари режа: мактабгача ёш даврида психофизиологик тараққиётнинг умумий тавсифи. ўйин мактабгача ёшдаги боланинг етакчи фаолияти сифатида (ўйин фаолиятининг моҳияти, турлари, билиш жараёнлари ва шахс тараққиётига та`сир кўрсатиш механизмлари, ўйинчоқнинг бола психик ривожланишига та`сири муаммоси). мактабгача ёш даврида билиш жараёнлари ва нутқнинг ривожланишига хос хусусиятлар. ж.пиаже феноменлари ҳақида тушунча. мактабгача ёш даврида тафаккур эгоцентризми муаммоси. мактабгача ёш даврида емоционал-иродавий сифатларнинг ривожланиш хусусиятлари. мактабгача ёш даврида ижтимоий емоцияларнинг шаклланиши. мактабгача ёш даврида мотивацион соҳадаги ўзгаришлар. 7 ёш инқирози, унинг сабаблари ва аломатлари. мактабга психологик тайёрлик муаммоси...

This file contains 32 pages in PPTX format (1020.2 KB). To download "maktabgacha yosh davri psixofiziologik taraqqiyotning umumiy tavsifi", click the Telegram button on the left.

Tags: maktabgacha yosh davri psixofiz… PPTX 32 pages Free download Telegram