o‘simliklarning generativ organlari. gul, ularning tuzilishi va funksiyalari. o‘simliklar hayotida gullarning ahamiyati

PPT 31 pages 4.0 MB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.0 MB

File type PPT

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

слайд 1 мавзу: ўсимликларнинг генератив органлари. гул, уларнинг тузилиши ва функциялари. ўсимликлар ҳаётида гулларнинг аҳамияти. режа 1. генератив органларнинг келиб чиқиши. 2. гулнинг тузилиши, вазифалари ва келиб чиқиши. 3. чангчиларнинг тузилиши ва вазифалари. 4. уруғчиларнинг тузилиши ва вазифалари. генератив органлар (лот. genero — яратаман, ҳосил қиламан) — ўсимликларнинг жинсий кўпайиш функцияси билан боғлиқ бўлган органларидир. гул, мева ва уруғлар ўсимликларнинг генератив органлари хисобланади. гул - ўсимликларнинг яратувчи яъни ҳосил қилувчи генератив органидир. гул ўз табиатига кўра, жинсий йўл билан кўпайишга мослашган шакли ўзгарган барглари бўлган қисқарган пояли шакли ўзгарган новдадир, яъни гулнинг ўрни ва банди кискарган новда, гулнинг бошка кисмлари эса шакли ўзгарган барг ҳисобланади. гул - шакли ўзгарган барглари бўлган, қисқарган пояли шакли ўзгарган новдадир. бу новда учки қисмидан бўйига ўсиш ва ён новдалар ҳосил қилиш имкониятини йўқотган, аммо барг бўртмалари чиқариш хусусиятини сақлаб қолган бўлиб, улардан кейинчалик шакли ўзгарган барглар яъни гул қисмлари ҳосил бўлади. ўсимликларнинг гуллари ниҳоятда …

2 / 31

лтожбарглар деб аталади. косача билан гулбарг биргаликда гул қопламини ташкил этади ва гулқўрғон деб аталади. гулқўрғон гулнинг ички қисмини ташқи муҳитнинг ноқулай таъсирларидан (қуриб қолиш ва совуқдан) сақлайди. гулқўрғон косача ва гултождан ташкил топган бўлса (ғўза) қўшгулқўрғон, агар бир қатор гулбаргдан ёки косабаргдан иборат бўлса (лола) оддий гулқўрғон деб аталади. гулқўрғони бўлмаган гуллар ялонғоч ёки очиқ гул (тол) деб юритилади. гултож тубида, гулўринда баъзан асалчи безлар (нектардон) жойлашган бўлиб, улар ҳашоратларни ўзига жалб этиш учун шира ажратиб чиқаради. шундай қилиб, гултожнинг асосий функцияси чангловчи ҳашоратларни ўзига жалб этиш бўлиб, бунга гулбаргларининг очиқ рангли, хушбой ҳидли ва гул ширасининг бўлиши билан эришилади. гулнинг ичида шакли ўзгарган барглар – чангчилар хам жойлашган, улар учларида чангдонлар бўлган чангчи ипларидан ташкил топган. чангчилар йиғиндиси андроцей деб аталади. чангчилар эркин ҳолда турадиган ёки бир-бирига қўшилиб ўсган бўлиши мумкин. чангдонлар ичида чанг бўлади, у ўсимликларнинг чангланиши учун зарур. гулнинг ўртасида бир ёки бир нечта уруғчи бўлади, …

3 / 31

ҳилма-хил бўлади. гултож ва гуллар тузилишининг умумий характерига қараб, тўғри (актиноморф) гуллар ҳамда қийшиқ (зигоморф) гуллар фарқ қилинади. гул марказидан иккидан ортиқ чизиқ ўтиши мумкин бўлса ва у тенг симметрик қисмларга бўлинса, бундай гул актиноморф гул деб аталади. масалан: олма, беҳи, ўрик, гилос, ғўза ва бошқа ўсимликларнинг гуллари. фақат тенг иккига бўлиш мумкин бўлган гуллар, моносимметрик ёки зигоморф гуллар деб аталади. гавзабондошлар, лабгулдошлар вакилларининг гули зигоморф тузилишга эга бўлади. гулда ҳар иккала орган – чангчи ва уруғчи бўлса, бундай гул қўш жинсли гул дейилади, бордию гулда ҳар иккала жинсдан фақат биттаси – чангчиси ёки уруғчиси бўлса, айрим жинсли гул дейилади. қўш жинсли ўсимликларга буғдой, арпа, ғўза, ўрик, кунгабоқар ва бошқа ўсимликлар мисол бўлади. айрим жинслиларга эса ёнғоқ, тол, терак, маккажуҳори ва бошқа ўсимликлар мисол бўлади. бир жинсли ўсимликларда бир уйли, икки уйли ва кўп уйли ўсимликлар фарқланади. бир туп ўсимликда ҳам чангчи, ҳам уруғчи бўлса, бундай ўсимликлар бир уйли ўсимликлар …

4 / 31

и қобиқли бўлади. ташқи ҳужайра экзина деб аталади. унда ҳар хил ўсиқлар, тиканлар, бўртиклар ва ҳатто, ниналар бўлади, булар чангнинг тумшуқчага ёпишиши учун ёрдам беради. ички қобиқ ингичка хужайралардан иборат бўлиб, улар интина деб аталади. уруғчи - гинецей гулли ўсимликлар уруғчиси, уларнинг турига қараб бир неча мева баргидан ташкил топган бўлади. мева барглари ён томони билан ўзаро бирлашиб мегаспоралар, мегагаметалар ҳосил қиладиган ва уруғланиш рўй берадиган ёпиқ орган – уруғчини ҳосил қилади. уруғчи уч қисмдан: тумшуқча, устунча ва тугунчадан иборат. уруғчининг асосий қисми – тугунча (пастки қисм қалинлашган уруғчи барг)дир. тумшуқча – уруғчининг кенгайган юқориги қисми. унинг асосий вазифаси чанг қабул қилишдир. тумшуқчанинг шакли хилма-хил бўлиши мумкин, яъни у бошча, чўткача ёки патча шаклида бўлиши мумкин. тумшуқча кўпинча ёпишқоқ суюқлик ёки туклар билан қопланган бўлади. жойлашишига қараб, тугунча гулўриндан юқорига кўтарилиб турса юқориги тугунча, агар ярмигача гулўрин билан қўшилиб ўсиб кетган бўлса, юқориги ярми устунча ва тумшуқча билан эркин қолса …

5 / 31

уғланиш процесси содир бўлади. эътиборингиз учун раҳмат!!!

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘simliklarning generativ organlari. gul, ularning tuzilishi va funksiyalari. o‘simliklar hayotida gullarning ahamiyati"

слайд 1 мавзу: ўсимликларнинг генератив органлари. гул, уларнинг тузилиши ва функциялари. ўсимликлар ҳаётида гулларнинг аҳамияти. режа 1. генератив органларнинг келиб чиқиши. 2. гулнинг тузилиши, вазифалари ва келиб чиқиши. 3. чангчиларнинг тузилиши ва вазифалари. 4. уруғчиларнинг тузилиши ва вазифалари. генератив органлар (лот. genero — яратаман, ҳосил қиламан) — ўсимликларнинг жинсий кўпайиш функцияси билан боғлиқ бўлган органларидир. гул, мева ва уруғлар ўсимликларнинг генератив органлари хисобланади. гул - ўсимликларнинг яратувчи яъни ҳосил қилувчи генератив органидир. гул ўз табиатига кўра, жинсий йўл билан кўпайишга мослашган шакли ўзгарган барглари бўлган қисқарган пояли шакли ўзгарган новдадир, яъни гулнинг ўрни ва банди кискарган новда, гулнинг бошка кисмлари эса шакли ўзгарган ба...

This file contains 31 pages in PPT format (4.0 MB). To download "o‘simliklarning generativ organlari. gul, ularning tuzilishi va funksiyalari. o‘simliklar hayotida gullarning ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘simliklarning generativ organ… PPT 31 pages Free download Telegram