basketbol o‘yinining tarixi va qoidalari

DOCX 6 pages 2.5 MB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.5 MB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

маруза №-6 mashg‘ulot turi: nazariy mavzu: sport o‘yinlari baskеtbol o‘yinining kelib chiqishi va rivojlanishi tarixi, o‘yin qoidalari. mavzu rejasi: 1. baskеtbol oʻyinining vujudga kelishi va dastlabki musobaqalari. 2. baskеtbol o‘yin qoidalari. 3. baskеtbol maydon va jixoz o`lchamlari adabiyotlar: 1. nigmanov b.b, xo’jayev f, raximqulov k.d “sport va harakatli o’yinlar va o’qitish metodikasi” (sport o’yinlar) o’quv qo’llanma toshkent 2016 y 2. holmirzaev e., ne’matov b. “sport o’yinlar va uni o’qitish metodikasi” o’quv qo’llanma toshkent 2012 y 1.baskеtbol oʻyinining vujudga kelishi va dastlabki musobaqalari. basketbol o‘yini 1891 yilning dekabr oyida aqsh massachusets shtatidagi springfild maktab (kollej) ining jismoniy tarbiya o‘qituvchisi jeyms neysmit tomonidan kashf etilgan. basketbol inglizcha so‘z bo‘lib «basket» savat, «bol» to‘p degan ma’noni bildiradi. 1891 yilning dekbr oyida neysmit basketbol o‘yinining ilk bor birinchi qoidlarini tuzdi va birinchi uchrashuvni o‘tkazdi. 1892 yilda neysmit 13 moddadan iborat bo‘lgan «basketbol o‘yini qoidaliri» kitobini birinchi marta chop etdi. shu qoidalardan ba’zi birlari hozirgi …

2 / 6

egallagan bo‘lishi lozim. ko‘p sport to‘rlari singari basketbol ham engil atletika bilan uzviy bog‘liqdir. savatga to‘pni tashlash fikri o‘tgan zamonlarda tug‘ilgan. bundan 1000 yil oldin norman xalqlariga bu o‘yin tanish bo‘lgan. bundan tashqari markaziy va janubiy amerikada (mayya, atsek, ink, florida aholisi) ham o‘ynab kelgan. 1891 yil aqsh da d.j.neysmit tomonidan basketbol o‘yini qoidalari birinchi bo‘lib ishlab chiqilgan. 1894 yil bu qoidalar tasdiqlanib, rasman tan olindi va basketbol tug‘ilgan yili deb hisoblanib kelinmoqda. 1920 yildan boshlab basketbol o‘yini butun evropada ommaviylashib ketdi. ikkinchi jahon urushidan so‘ng basketbol sobiq ittifoq va sotsialistik davlatlarda rivojlanib, bu sport turi bo‘yicha jahonda yuqori natijalarga erishdilar. basketbol o’yinni dastlabki musobaqalari. 1935 yilda jenevada erkaklar jamoalari o‘rtasida birinchi evropa chempionati o‘tkazildi. 1938 yilda rimda ayollar o‘rtasida birinchi evropa chempionati o‘tkazildi. 1950 yilda argentinada erkaklar o‘rtasida 1 – jahon chempionati o‘tkazildi. 1953 yilda esa chilida ayollar o‘rtasida o‘rtasida 1 jahon chempionati o‘tkazildi. 1972 yildagi olimpiada o‘yinlarida ayollar …

3 / 6

i. har bir jamoada asosiy o‘yinchilar soni 5 kishi va zaxiradagilar 5-7 kishidan iborat, ular faqat tanaffus paytida, o‘yin to‘xtatilganda, hakam xushtagidan keyin o‘yinga tushishlari mumkin. o‘yin vaqti- basketbol o‘yinida har 2 bo‘limga 20 daqiqadan vaqt beriladi. bo‘limlar o‘rtasida 10 daqiqa tanaffus beriladi. agar jamoalarda hisob teng bo‘lib qolsa, g‘olib jamoani aniqlash uchun qo‘shimcha vaqt beriladi (5 daqiqa). tanaffus olish- o‘yin vaqtida har bir jamoa murabbiylari har bir bo‘limda 1 dan 2 marta tanaffus (taym-aut) olishlari mumkin. tanaffusda odatda o‘yinning borishi haqida tushuntirishlar beriladi va o‘yinchilarni almashtirish uchun olinadi. o‘yinni boshlash-har bir jamoadan bittadan o‘yinchi markaziy chiziqqa keladi va hakam tomonidan to‘pni ikki o‘yinchi o‘rtasidan yuqoriga otadi, o‘yinchilar to‘pni iloji boricha o‘z jamoalari tomon to‘pni yo‘llantirishga harakat qiladilar, qolgan o‘yinchilar maydonni markaziy chizig‘idagi doiradan tashqarida yoki markaziy chiziqdan o‘tmagan holda old tomonda turadilar. harakatlanish qoidasi-o‘yin qoidalariga ko‘ra to‘pni qabul qilgandan so‘ng o‘yinchi ikki qadam qo‘yishi mumkin, xolos. to‘p bilan to‘rgan …

4 / 6

yin vaqtida 3 soniyali qoida buzilsa, texnik xatolar bo‘lsa, to‘pni maydonning yon chizig‘idan o‘yinga kiritiladi. raqib tomonning savatiga muvafaqiyatli to‘p tushishidan keyin maydonning old tomonidagi chiziqdan to‘p o‘yinga kiritiladi. baholash-basketbolda yuqoridan kelib, savat ichiga kirib, pastidan tushgan to‘p hisoblanadi. o‘yin vaqtida savatga tushgan har bir to‘pga 2 ochkodan, jarima chizig‘idan otilgan savatga tushgan to‘pga 1 ochkodan beriladi. o‘yinda beriladigan jazolar-(fol) o‘yinning asosiy qoidalari hakamlar tomonidan beriladigan jazolar. jazolar o‘yin vaqtida qilingan qo‘polliklari uchun va texnik jazolarga bo‘linadi. o‘yin vaqtida har qanday atayin raqibni to‘xtatish uchun, ushlab turish, itarib yuborish, zarba berish, qo‘l, oyoq bilan himoyalanish kabi qoida buzish qo‘polliklarga kiradi. bunday holatlarda to‘p raqib jamoaga beriladi. qaysi bir jamoada bir o‘yin davomida jami olgan jazolari 11 taga etsa, raqib jamoaga jarima chizig‘idan erkin ikki marta savatga to‘p otish bilan jazolanadi. bundan tashqari, hamma berilgan qo‘polliklar sportchi shaxsiy daftariga yozib boriladi. har bir qo‘pollikning bor o‘yin vaqtida qilgan qo‘polligi uchun va …

5 / 6

yalik vaqt qoidasi qachonki o‘yinchi raqib jarima chizig‘i ichida 3 soniyadan ortiq turib qolsa beriladi. to‘pni uzatish uchun va erkin jarima to‘pini otish uchun 5 soniya beriladi. vaqt qoidalari buzilsa raqib jamoa to‘pni o‘yinga kiritadi. o‘yinchilar 10 soniya ichida o‘z maydonidan chiqib raqib savatini ishg‘ol qilishlari lozim, shundagina raqib jamoa 10 soniyalik vaqt qoidasidan foydalana olmaydi. hujum 24 soniya ichida to‘p savatga yo‘lanishi bilan tugashi kerak. musobaqa qatnashchilari yoshiga qarab quyidagi guruhlarga bo‘linadi: bolalar (o‘g‘il va qizlar) 10-12 yosh. o‘spirinlar (o‘g‘il va qizlar) 13-14 yosh. kichik yoshdagi o‘smirlar (o‘smir va qizlar) 15-16 yosh. katta yoshdagi o‘smir vaqizlar 17-18 yosh. o‘smirlar (erkak va ayollar) 19-20 yosh. kattalar (erkak va ayollar) 21 yosh va undan yuqori. 3. basketbol o’yin maydoni va jixoz o‘lchamlari xalqaro qoidalariga muvofiq basketbol o‘yinini o‘tkazish uchun sport maydoni 28x15 m2 o‘lchamda bo‘ladi (2-1 rasm). maydoni maxsus er uchastkasida rejalashtirilib, to‘g‘ri to‘rtburchak shaklida, alohida qoplama yotqizilgan (yog‘ochli yoki sintetik, …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "basketbol o‘yinining tarixi va qoidalari"

маруза №-6 mashg‘ulot turi: nazariy mavzu: sport o‘yinlari baskеtbol o‘yinining kelib chiqishi va rivojlanishi tarixi, o‘yin qoidalari. mavzu rejasi: 1. baskеtbol oʻyinining vujudga kelishi va dastlabki musobaqalari. 2. baskеtbol o‘yin qoidalari. 3. baskеtbol maydon va jixoz o`lchamlari adabiyotlar: 1. nigmanov b.b, xo’jayev f, raximqulov k.d “sport va harakatli o’yinlar va o’qitish metodikasi” (sport o’yinlar) o’quv qo’llanma toshkent 2016 y 2. holmirzaev e., ne’matov b. “sport o’yinlar va uni o’qitish metodikasi” o’quv qo’llanma toshkent 2012 y 1.baskеtbol oʻyinining vujudga kelishi va dastlabki musobaqalari. basketbol o‘yini 1891 yilning dekabr oyida aqsh massachusets shtatidagi springfild maktab (kollej) ining jismoniy tarbiya o‘qituvchisi jeyms neysmit tomonidan kashf etilgan. basketb...

This file contains 6 pages in DOCX format (2.5 MB). To download "basketbol o‘yinining tarixi va qoidalari", click the Telegram button on the left.

Tags: basketbol o‘yinining tarixi va … DOCX 6 pages Free download Telegram