нафлилик назарияси

DOCX 13 pages 394.0 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 394.0 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

( 6-мавзу. истеъмо лчи танлови назарияси ) 1-маъруза машғулоти 1. нафлилик назариясининг асосий қоидалари. 2. нафлилик функцияси, умумий нафлилик ва чекли нафлилик. 3. бефарқлик чизиғи ва неъматларни чекли алмаштириш нормаси. 2- маъруза машғулоти 1. бюджет чизиғи ва бюджет чегараси. 2. истеъмолчи танлови масаласи ва уни график усулидаги ечими таҳлили. 3.истеъмолчининг мувозанатлик шарти. индивидуал талаб истеъмолчи танлови. бозор талабининг шаклланиши асосида шахсий (индивидуал) талаб ётади, яъни алоҳида истеъмолчининг талаби, ҳар бир шахс ўзининг физиологик эҳтиёжларини қондириш учун қандайдир маҳсулотдан, қанчадир сотиб олиши керак, сотиб олиш учун маълум миқдорда маблағи бўлиши керак. истеъмолчининг маблағи чегараланган. истеъмолчи ҳар доим танлов олдида туради: қайси маҳсулотдан қанча олиши керак. истеъмолчи қарор қабул қилишда, мавжуд имконият доирасида максимал даражада ўз эҳтиёжини қондиришга, турмуш фаровонлигини даражасини оширишга ҳаракат қилади. ушбу эҳтиёжни қондириш даражаси ёки турмуш фаровонлиги даражаси нафлик (полезность) дейилади. неъматнинг нафлиги - неъматнинг инсон эҳтиёжини қондира олиш хусусиятидир. истеъмол назариясида неъмат - бу истеъмолчининг эҳтиёжини қондира …

2 / 13

солиштира олади. бошқача айтганда, истеъмолчи иккита ва неъматлар мажмуаларидан мажмуани га нисбатан кўпроқ хоҳлаши ёки мажмуани га нисбатан кўпроқ хоҳлаши ёки иккаласини ҳам нафлик даражаси бир хил деб, қараши мумкин: агар мажмуа мажмуага нисбатан нафлироқ бўлса, . мажмуа га нисбатан нафлироқ бўлса, . иккаласи ҳам бир хил даражадаги нафга эга бўлса . шуни таъкидлаш керакки, бу танлаш мажмуалар қийматига боғлиқ эмас. истеъмолчи апельсинни лимонга нисбатан кўпроқ хоҳлаши мумкин, лекин лимон арзонроқ бўлгани учун, истеъмолчи лимонни сотиб олади. 2. истеъмолчи хоҳиши транзитивдир. агар истеъмолчи мажмуани га нисбатан кўпроқ хоҳласа ва мажмуани мажмуадан кўра кўпроқ хоҳласа, унда у мажмуани мажмуага нисбатан кўпроқ хоҳлаган бўлади, яъни: 3. тўйинмаслик. истеъмолчи ҳар доим ҳар бир неъматнинг камроқ қисмидан кўра, кўпроқ қисмини олишни хоҳлайди (бу шарт ҳаётда ҳар доим ҳам бажарилавермайди). нафлик функцияси. австрия иқтисодчилар мактаби намоёндалари к.менгер, е.бем-баверк, ф.визерлар биринчилар қаторида талаб билан нарх, товар заҳираси ва унинг миқдори ўртасидаги боғлиқликни ўрнатишга ўринганлар. улар асослашича, …

3 / 13

ражасини ифодалайди. бизда қанча кўп неъмат бўлса, қўшимча бир бирлик неъмат қиммати, биз учун шунча паст бўлади. демак, неъматнинг нархи, унинг умумий нафлигига эмас, балки чекли нафлилиги билан белгиланади. демак, нафлик функцияси, нафлик даражасини истеъмол қилинган неъматлар ҳажмига боғлиқлигини ифодалайди: , бу ерда - нафлик даражаси; - 1, 2, ..., n - неъматлар ҳажми. нафлик функцияси орқали нафақат умумий нафликни ифодалаш мумкин, балки кетма-кет неъматдан қўшимча бир бирлик истеъмол қилиш натижасида оладиган қўшимча ўсган наф миқдорини ифодаловчи, чекли нафни ҳам аниқлаш мумкин. чекли нафлик - бу нафлик функциясидан бирор бир неъмат ўзгарувчиси бўйича олинган хусусий ҳосиладир. , бу ерда - -неъмат миқдори; - -неъмат бўйича чекли нафлик. чекли нафлик - бу бирор неъматдан қўшимча бир бирлик истеъмол қилиш натижасида (бошқа неъматлар истеъмоли ўзгармаганда) истеъмолчи томонидан олинадиган қўшимча наф. одатда, бирор-бир неъматни истеъмол қилиш ошганда (бошқа неъматлар истеъмоли ҳажми ўзгармаганда), умумий нафлик ўсади. демак чекли нафлик мусбат. . лекин, шу билан …

4 / 13

умумий наф ошгани билан, чекли наф (- ҳар бир қўшимча бирлик неъматнинг нафи) камайиб боради (б-расм). максимал нафлик нуқтада эришилганда, бу нуқтада чекли нафлик () нолга тенг бўлади. истеъмолчининг энг яхши истеъмол неъматлар мажмуини танлашини, неъматлар тури иккита бўлган ҳол учун қараймиз. умуман олганда бу таҳлилни кескин даражада чекламайди. ҳақиқатдан ҳам истеъмолчи танловини берилган неъмат билан бошқа қолган барча неъматлар ўртасида қарасак ҳам бўлади. иккита неъмат учун нафлик функцияси қуйидаги кўринишга эга (5.2-расм). расмда келтирилган нафлик функцияси нинг графигида функциянинг ва қийматларига тўғри келувчи чизиқлар келтирилган. масалан, чизиғи нафлик функциясининг қийматига мос келади ва шу чизиқнинг ҳар бир нуқтасига мос келувчи ва неъматлар миқдори комбинациялари бир хил даражадаги нафлик ни таъминлайди. графикдаги чизиқнинг текисликдаги проекцияси эгри чизиқ нафлик функциясининг қийматига тўғри келувчи бефарқ эгри чизиғи дейилади. нафлик функциясининг ва қийматларига мос келувчи бефарқ чизиқлар қуйидаги кўринишга эга. ( x 2 u 2 u 1 x 1 0 ) 5.3-расм. бефарқлик …

5 / 13

деб ёзиш мумкин. ( x 2 x 1 k v w f l n 0 )неъматларнинг бир-бирини ўрнини босиши. неъматларнинг бир-бирини ўрнини босиш зонаси деб - бир неъмат билан иккинчи неъматни самарали алмаштириш мумкин бўлган оралиқга айтилади (5.6-расм). 5.6-расм. алмаштириш зонаси. расмдаги га тенг бўлган неъматнинг миқдори истеъмолчи учун шундай зарурий минимал миқдор ҳисобланадики, у ушбу миқдордаги неъматнинг ўрнига неъматдан қанча кўп таклиф қилинмасин воз кеча олмайди. худди шундай миқдорга тенг бўлган неъматнинг миқдори ҳам истеъмолчи учун зарурий минимал миқдор ҳисобланади. ва неъматларнинг ўзаро алмашиш соҳаси бўлиб оралиқ ҳисобланади. бу оралиқда, бу икки неъматнинг бир-бири билан алмаштириш мазмунга эга. чекли алмаштириш нормаси. бефарқлик эгри чизиғининг пастга томон ётиқлиги неъматни неъмат билан чекли алмаштириш нормасини ифодалайди. чекли алмаштириш нормаси одатда билан белгиланади. чекли алмаштириш нормаси нинг миқдори горизонтал ўқ бўйича ифодаланган неъматнинг бир бирлиги учун, вертикал ўқ бўйича ифодаланган неъматнинг қанча миқдоридан воз кечиш мумкинлигини кўрсатади. ( x 2 x 2 …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "нафлилик назарияси"

( 6-мавзу. истеъмо лчи танлови назарияси ) 1-маъруза машғулоти 1. нафлилик назариясининг асосий қоидалари. 2. нафлилик функцияси, умумий нафлилик ва чекли нафлилик. 3. бефарқлик чизиғи ва неъматларни чекли алмаштириш нормаси. 2- маъруза машғулоти 1. бюджет чизиғи ва бюджет чегараси. 2. истеъмолчи танлови масаласи ва уни график усулидаги ечими таҳлили. 3.истеъмолчининг мувозанатлик шарти. индивидуал талаб истеъмолчи танлови. бозор талабининг шаклланиши асосида шахсий (индивидуал) талаб ётади, яъни алоҳида истеъмолчининг талаби, ҳар бир шахс ўзининг физиологик эҳтиёжларини қондириш учун қандайдир маҳсулотдан, қанчадир сотиб олиши керак, сотиб олиш учун маълум миқдорда маблағи бўлиши керак. истеъмолчининг маблағи чегараланган. истеъмолчи ҳар доим танлов олдида туради: қайси маҳсулотдан қанча ...

This file contains 13 pages in DOCX format (394.0 KB). To download "нафлилик назарияси", click the Telegram button on the left.

Tags: нафлилик назарияси DOCX 13 pages Free download Telegram