avesto»da ma’naviyat masalalari

PPTX 12 pages 829.1 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 829.1 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

«avesto»da ma’naviyat masalalari «avesto»da ma’naviyat masalalari avestoda mexnatsevarlik insonparvarlik, botirlik, jasurlik va tozalik moddiy to’kin-sochinlik uchun kurash soxalari tilga olinganki, ular inson ma’naviyatini kutarishga qaratilgan edi. okilona turmush tarzini uning ma’naviy hayotini insonning dunyokarashi va axlokiy fazilatlarini uzida jiddiy ifoda etgan. axlokiy klrashlarda insonning burchi, ma’naviy pokligi targib qilingan. ayollarga hurmat ko’rsatish alohida ta’qidlangan. tozalikka rioya qilish, suvlar tabiat maxsulotlarini toza tutilishi kabi sohalar borki ular insonlarning ma’naviy jixatlarini yaqinlashiga da’vat qilgan. kitobning diqqatga sazovor yana bir tomoni borki. unda jismoniy va ma’naviy jarayonlar uch davrga bulinib berilgan. birinchi davr: bu eng qadimgi davr u ilk hayotni bildiradi. unda yaxshilik tantana kilgan. yorug`lik va insoniy xislat saodat xukmron bo`lgan. ikkinchi davr: bu — xozirgi davr bo’lib, unda kurash davom etadi. uchinchi davr: kelajakdagi xastdir. bu davrda insonlar aql-idroki ishga solinib, badavlat bo’lib yashaydilar. yaxshilik g`olib keladi. muqaddas kitobda 15 yoshga etganlar balog`at yoshidadirlar, deb ta’kidlanadi. ularga axlokiy o’gitlar o’rgatilishi lozim. …

2 / 12

raxmatiga musharraf bo’lajakdir». yoki «kimki g`alla eksa olijanobdir. g`alla ekkan kishi ezgulik urug`ini sochadi. axura mazda e’tiqodni kuchaytiradi, e’tikodni mustahkamlaydi». demak, bu ishlarning bajarilishi bilan insonlar yovuz kuchlardan xolos bo’ladi. devlar mag`lub etiladi. yuksak ma’naviylik zardushtiylik buyicha jaxolatning, yomonlikning oldini olishdir, undagi qadimgi medistina fazo to’g`risidagi fikrlar, astronomiya va falsafaga oid nodir fikrlar inson qalbini yoruglikka chorlaydiki, bu yoruglik albatta yaxshilikka olib boradi. ayniqsa mazkur dindagi insonga taalluqli bo’lgan ezgu fikr, ezgu niyat, ezgu amal yuksak ma’naviylikni tarbiyalashga qaratilgandir. ana shunday ezgulikka xos faoliyatlar axura mazda obrazi orkali ifoda etilgan. shu bilan birga avestoda mitra qiyofasidagi kuyosh va yoruglik tangrisi, anaxita-go’zal qiz qiyofasidagi unumdorlik, xosildorlik, farovonlik tangrisi, xumo esa go’zal qush qiyofasidagi baxt, taqdir, boylik tangrisi, xubbi -mard yigit, suv tangrisi, mirrix yosh jangchi qiyofasidagi urush va g`alaba tangrisi sifatida ifodalanganki, bular orkali go’yoki insonning ezgu niyatlari amalga oshishini ta’minlash mumkin. zardushtiylikni muhim tomonlaridan yana biri shuki, unda ezgu fikrat, …

3 / 12

hakllantirilgan zardushtiylik diniga qadar ajdodlarimiz har-xil diniy tasavvurlarga e’tiqod qilib yashaganlar. bu esa zaminimizda yashagan barcha qabilalarning tinch-totuv yashash va bosqinchilarga qarshi kurashda yagona oya – mafkura asosida uyushishlariga to‘siq bo‘lar edi. o‘lkaning turli qabilalarini birlashtirish, ularni ilk buyuk davlatchilik oyasi atrofida uyushtirish zaruriyati yuzaga kelgan edi. ana shunday zaruriyatni tushunib yetgan ilor kishilardan biri sifatida zardusht tarix sahnasida paydo bo‘ldi. u ko‘p xudolilik tasavvurlari, tabiat hodisalariga siinishga qarshi chiqib, yakka xudolik oyasini tarib qildi. uni odamlar payambar sifatida qabul qilishgan. zardushtiylik juda qadimiy dinlardan bo‘lib, ibtidoiy tuzumdan quldorlikka o‘tila boshlagan paytlarda markaziy osiyoda paydo bo‘lgan va alohida o‘ziga xos diniy dunyoqarash sifatida shakllangan. u o‘tmish qadimgi dinlarining eng kuchlilaridan biri sifatida markaziy osiyo, ozarbayjon, eron territoriyalarida keng tarqalgan, birinchi jahon dini bo‘lgan. hatto eron saltanatining rasmiy davlat diniga aylangan. zardushtiylik oyalarining paydo bo‘lishi eramizdan avvalgi x asrga to‘ri keladi. uning muqaddas kitobi “avesto” birdan yuzaga kelgan emas. u bir …

4 / 12

iborat: vendidod – 22 bobdan iborat bo‘lib, unda axura mazda yerdagi barcha mavjudotning yaratuvchisi ekanligi bayon etiladi. visparad – 24 bobdan iborat bo‘lib, ibodat qo‘shiqlaridan tashqil topgan. zulmat kuchlariga qarshi kuchlar kuylanadi. yasna – 72 bobdan iborat bo‘lib, qurbonlik vaqtida, marosimida aytiladigan qo‘shiqlardan tashqil topgan. yasht – 22 qo‘shiqdan iborat bo‘lib, zardushtiylik ma’budlari madhi kuylangan. xo‘rda avesto – kichik avesto – quyosh, oy va boshqa xudo hamda ma’budalar sharafiga aytilgan kichik ibodat matnlaridan iborat. “avesto”da mehnat nihoyatda ulug`lanadi. mehnatni yaxshilik, moddiy noz-ne’matlar manbai deb biladi. inson sahovatli bo‘lishi uchun avvalo mehnat qilishi, o‘z qo‘li bilan noz-ne’matlar yaratishi zarurligi uqtiriladi. zardusht xudo axuramazdadan yer yuzidagi eng yaxshi joy qayerda, deb so‘raganida u, inson mehnat qilib qayerdaki o‘ziga uy tiklab, olovga va oilasiga, xotini va farzandlariga, podalariga o‘rin ajratib bersa, yem-xashagi ko‘p bo‘lib, chorvasi va itlari to‘q yashasa, uyida noz-ne’matlar muhayyo bo‘lib, xotini va farzandlari farovon yashasa, uyida e’tiqodi sobit, olovi alangali, …

5 / 12

on illatlar qoralanadi. sof ko‘ngilli bo‘lish, hiyonat qilmaslik, savdoda bir-birini aldamaslik, haqorat qilmaslik, mehnatsevarlik kabi ma’naviy fazilatlar tarib etiladi. bu qadimiy merosni o‘rganish, undagi umumbashariy va abadiy qadr-qimmatga ega ma’naviy oyalarni tarib etish xalqimizni, xususan yoshlarimizni ma’naviy barkamol etib tarbiyalashda muhim ahamiyatga egadir. 2001 yil oktyabr oyida muqaddas kitob «avesto» yaratilganligining 2700 yilligi butun dunyoda nishonlandi. bu tadbir ham ajdodlarimizga bo’lgan hurmat va e’tiborning bir belgisidir. mamlakatimiz birinchi prezidenti aytganidek, “avesto”ning tub ma’no-mohiyatini belgilab beradigan “ezgu fikr, ezgu so‘z, ezgu amal” degan tamoyil negizida hozirgi zamon uchun ham behad ibratli bo‘lgan saboqlar borligini ko‘rish mumkin. ana shunday fikrlar, ya’ni ezgu niyat, so‘z va ish birligini jamiyat hayotining ustivor oyasi sifatida talqin etish bizning bugungi ma’naviy ideallarimiz bilan naqadar uzviy boliq, necholiq mutahkam hayotiy asosga ega ekani ayniqsa e’tiborlidir. shu bilan birga mazkur tarixiy yodgorlikda arazgo‘ylik, hasad, manmanlik, fitna-fasod qattiq qoralanadi. va’daga vafo qilish, ahdga sadoqat, samimiyat, xolislik, o‘zaro hurmat, izzat-ikrom …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "avesto»da ma’naviyat masalalari"

«avesto»da ma’naviyat masalalari «avesto»da ma’naviyat masalalari avestoda mexnatsevarlik insonparvarlik, botirlik, jasurlik va tozalik moddiy to’kin-sochinlik uchun kurash soxalari tilga olinganki, ular inson ma’naviyatini kutarishga qaratilgan edi. okilona turmush tarzini uning ma’naviy hayotini insonning dunyokarashi va axlokiy fazilatlarini uzida jiddiy ifoda etgan. axlokiy klrashlarda insonning burchi, ma’naviy pokligi targib qilingan. ayollarga hurmat ko’rsatish alohida ta’qidlangan. tozalikka rioya qilish, suvlar tabiat maxsulotlarini toza tutilishi kabi sohalar borki ular insonlarning ma’naviy jixatlarini yaqinlashiga da’vat qilgan. kitobning diqqatga sazovor yana bir tomoni borki. unda jismoniy va ma’naviy jarayonlar uch davrga bulinib berilgan. birinchi davr: bu eng qadimgi davr ...

This file contains 12 pages in PPTX format (829.1 KB). To download "avesto»da ma’naviyat masalalari", click the Telegram button on the left.

Tags: avesto»da ma’naviyat masalalari PPTX 12 pages Free download Telegram