argumentlash nazariyasi. asoslari

PPTX 10 pages 877.9 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 877.9 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

argumentlash nazariyasining mantiqiy asoslari argumentlash nazariyasining mantiqiy asoslari reja: muammo, gipoteza, nazariya argumentlashning umumiy tafsifi argumentlashning umumiy tafsifi argumentlash keng ma’noda fikrni tasdiqlash uchun dalillar keltirishdan iborat. uning xar xil usullari mavjud. xususan fikrning chinligini tasdiqlash uchun uni xodisaning (faktning) o’zi bilan solishtirish mumkin. lekin ko’p xollarda bilish jarayoni natijaning chinligi ularning ilgari vujudga kelgan bilimlar bilan bog’lash orqali aniqlanadi. buni amalga oshirishning mantiqiy usuli isbotlashdir. isbotlash bir xukmning chinligini u bilan bog’langan boshqa chin xukmlar yordamida asoslashdan iborat bo’lgan mantiqiy amaldir. aksiomalar chinligi o’z-o’zidan ravshan bo’lgan isbotlashni talab qilmaydigan fikrlardir. inson amaliyotida milliard martalab takrorlanganligi uchun xam ularni isbotlash zarur emas. teoremalar va qonunlarning chinligi isbotlangan bo’ladi. ularni xech ikkilanmasdan argument qilib olsa bo’ladi. demonstratsiya yoki isbotlash usuli tezis bilan argumentlar o’rtasidagi mantiqiy aloqadan iborat. u xulosa chiqarish shaklida bo’ladi. ya’ni tezis, argumentlardan xulosa sifatida mantiqan keltirib chiqariladi. isbotlashning 2 ta turi mavjud: 1. bevosita isbotlash, 2. bavosita isbotlash. …

2 / 10

nqid qilish, 3. demonstratsiyani tanqid qilish. masalan, vulgar materialistlarning «ong moddiydir» degan tezisi tabiatshunos olimlar tomonidan ongning ideal xodisa ekanligini ko‘rsatuvchi dalillar bilan rad etiladi. bu tezisni tanqid qilish orqali amalga oshiriladi. raddiya xam isbotlash kabi tezis (rad qilinishi lozim bo’lgan xukm), argumentlar (tezisni rad qiluvchi xukmlar) va demonstratsiyadan (rad etish usuli) tashkil topgan bo’ladi. isbotlash, rad etish va tezisga aloqador qoidalar: tezis mantiqan aniq va ravshan bo’lishi kerak. bu qoida buzilsa, isbotlash yoki rad etish o’zining aniq predmetiga ega bo’lmay qoladi, uni amalga oshirishga urinish bexuda ish xisoblanadi. tezis isbotlash yoki rad etishning boshidan oxirigacha o’zgartirilmasligi kerak. bu qoida buzilsa «tezisni almashtirish» degan xato kelib chiqadi. argumentlarga nisbatan qoidalar: tezisni asoslash uchun keltirilgan argumentlar chin xukmlar bo’lishi va bir-biriga zid bo’lmasligi lozim. argumentlar tezisni asoslash uchun etarli bo’lishi kerak. argumentlar tezisdan mustaqil xolda chinligi isbotlangan xukmlar bo’lishi mumkin. demonstratsiyaga nisbatan qoida: tezis argumentlardan mantiqiy tarzda kelib chiqadigan xulosa bo’lishi …

3 / 10

xolda qo‘yilishi lozim. muammolar gipoteza – qayd qilingan xodisaning (faktning sababi xaqida birorta taxminiy fikrni ilgari surish va uni asoslashdan iborat bo’lgan jarayondir. u 2 ta bosqichdan tashkil topgan bo’ladi: 1) gipotezani ko’rish va 2) uni isbotlash. gipoteza kuzatish va eksperiment natijalariga tayangan xolda faktlarni to’plash, ularni analiz va sintez qilish asosida ilgari suriladi. isbotlash bosqichida gipotezani vaqtincha chin deb qabul qilinib, undan ma’lum bir natijalar keltirib chiqariladi va ular mavjud xodisalar (faktlar) bilan solishtiriladi. agar ular bir-biriga muvofiq kelsa, gipoteza chin, muvofiq kelmasa, xato bo’ladi. gipotezaning chinligi ba’zan uni chinligi ilgari aniqlangan bilimlardan deduktiv yo’l bilan keltirib chiqarish orqali xam isbotlanishi mumkin. gipoteza rad qilinsa, uning o’rniga boshqasi ko’riladi va shu tariqa o’rganilayotgan xodisaning sababi aniqlanguncha davom ettiriladi. nazariya - tushunchalar, qonunlar sistemasidan iborat bo’lib, unda ma’lum bir soxaga oid bilimlar sistemaga solinadi, umumlashtiriladi va talqin qilinadi. nazariyalarning yaratilishi mavjud bilimlarning miqdor jixatidangina emas, balki sifat jixatidan xam o’sishini, …

4 / 10

ida fan (biologik sistematika, empirik psixologiya, konkret sotsiologiya, qisman geografiya xozir ana shunday bosqichda) to’plangan materiallarni koordinatsiya qiladi, ya’ni yonma-yon tuzib chiqadi. fan taraqqiyotining keyingi bosqichiga ega mavjud tushunchalar, xukmlar, qonunlar biri ikkinchisidan keltirib chiqariladi, ya’ni subordinatsiya qilinadi. masalan, gipotetik deduktiv nazariyalarda fanning barcha tushunchalari ma’lum bir gipotezadan deduktsiya qilinadi. aksiomatik usul bilan ko’rilgan nazariyalarda fanning barcha tushunchalari, printsiplari ma’lum bir aksiomalardan keltirib chiqariladi. adabiyotlar o’zbekiston respublikasining konstitutsiyasi. t., 2003 yil. karimov i.a «istiqlol va ma’naviyat». –t.: «o‘zbekiston» nashriѐti, 1995 yil. karimov i.a. «o’zbekiston: milliy istiqlol, iqtisod, siyosat, mafkura», 1-jild, toshkent, «o’zbekiston» nashriyoti, 1996 yil. karimov i.a. «vatan sajdagoh kabi muqaddasdir». 3-jild, toshkent, «o’zbekiston» nashriyoti, 1996 yil. karimov i.a. «o’zbekiston xxi asr bo’sag’asida: xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari va taraqqiyoti kafolatlari». tashkent, «o’zbekiston» nashriyoti, 1997 yil. karimov i.a. «ma’naviy yuksalish yo‘lida». toshkent, image9.jpeg image10.png image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 10

argumentlash nazariyasi. asoslari - Page 5

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "argumentlash nazariyasi. asoslari"

argumentlash nazariyasining mantiqiy asoslari argumentlash nazariyasining mantiqiy asoslari reja: muammo, gipoteza, nazariya argumentlashning umumiy tafsifi argumentlashning umumiy tafsifi argumentlash keng ma’noda fikrni tasdiqlash uchun dalillar keltirishdan iborat. uning xar xil usullari mavjud. xususan fikrning chinligini tasdiqlash uchun uni xodisaning (faktning) o’zi bilan solishtirish mumkin. lekin ko’p xollarda bilish jarayoni natijaning chinligi ularning ilgari vujudga kelgan bilimlar bilan bog’lash orqali aniqlanadi. buni amalga oshirishning mantiqiy usuli isbotlashdir. isbotlash bir xukmning chinligini u bilan bog’langan boshqa chin xukmlar yordamida asoslashdan iborat bo’lgan mantiqiy amaldir. aksiomalar chinligi o’z-o’zidan ravshan bo’lgan isbotlashni talab qilmaydigan fikrlar...

This file contains 10 pages in PPTX format (877.9 KB). To download "argumentlash nazariyasi. asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: argumentlash nazariyasi. asosla… PPTX 10 pages Free download Telegram