umurtqa pog’onasini hosil qiluvchi suyaklar

PDF 20 стр. 767,0 КБ Бесплатная загрузка

20 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 767,0 КБ

Тип файла PDF

Страницы 20

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 20

umurtqa pog’onasini hosil qiluvchi suyaklar. reja: umurtqa pog’onasi qismlari, tuzilishi; umurtqalar anatomiyasini; umurtqa pog’onasining o’ziga hos hususiyatlari  tana skeleti umurtqa pog‘onasi va ko‘krak qafasidan iborat. umurtqa pog‘onasi (columna vertebralis) 33– 34 ta umurtqadan hosil bo‘ladi. shundan 24 tasi erkin (7 ta bo‘yin, 12 ta ko‘krak, 5 ta bel) bo‘lib, 5 ta dumg‘aza umurtqalari o‘zaro birlashib, dumg‘aza suyagini, 3–5 ta dum umurtqalari dum suyagini hosil qiladi. umurtqa (vertebra) (22-rasm) tana va ravoqdan iborat. umurt qa tanasi oldinga qaragan bo‘lib, tayanch vazifasini bajaradi, u past ga tomon gavdaning og‘irligiga qarab kattalashib boradi. umurtqa ravog‘i tananing orqasida joylashib, tana bilan ikkita umurtqa ravog‘ining oyoqchalari vositasida birikib, umurtqa teshigini hosil qiladi. umurtqa teshiklari o‘zaro qo‘shilishidan umurtqa kanali hosil bo‘ladi  umurtqa pog`onasi 33-34 ta umurtqalarning qo`shilishidan hosil bo`lib, 5 ta umurtqalar yig`indisiga bo`linadi.  1) vertebra cervicalis--- bo`yin umurtqalari 7 ta  2) vertebra thoracica--- ko`krak umurtqalari 12 ta  3) vertebra lumbalis--- …

2 / 20

ing tanaga yaqin qismida yuqoriga yo‘ nalgan ustki bo‘g‘im o‘siqchasi va pastga yo‘nalgan pastki bo‘g‘im o‘siqchasi joylashadi. ularning har birida ustki va pastki bo‘ g‘im yuzalari bo‘lib, qo‘shni umurtqalar bilan bo‘g‘im hosil qiladi. ustki va pastki bo‘ g‘im o‘siqchalarining asosi bilan umurtqa tanasi o‘rtasida umurtqaning ustki va pastki kemtiklari bor. pastki umurtqa kemtigi nis batan chuqurroq. umurt qalar o‘zaro birlashganida ustki va pastki kemtiklar o‘ng va chap tomonda umurtqalararo teshikni hosil qiladi. bu teshiklar orqali orqa miya nerv lari va qon tomirlar o‘tadi.  bo‘yin umurtqalari (vertebra cervicales) 7 dona (23- rasm). ular ga og‘irlik kam tushgani uchun tanasi nisbatan kichik va ellipssimon shaklda. bo‘yin umurtqalari tanasi iii umurtqadan vii ga qarab kattalashib boradi. ularning ustki va pastki yuzalari egarsimon bukilgan. umurt qa teshigi esa nisbatan katta, uchburchak shaklida. bo‘yin umurt qalarining o‘ziga xos xususiyatlaridan biri ularning ko‘ndalang o‘siqchalaridagi teshikdir. bo‘yin umurtqalari ko‘ndalang o‘siqchalarining yuqori yuzasida joylashgan orqa miya nervining …

3 / 20

ga tish hosil qilib birikib ketadi. natijada uning tanasi o‘rnida atlantning oldingi ravog‘i hosil bo‘ladi va umurtqa teshigi kengayadi. oldingi ravoqning old yuzasida oldingi do‘mboqcha, ichki tomonida ii umurtqa tishi uchun tish chuqurchasi bor. orqa ra voqning orqa yuzasida orqa do‘m boq cha bo‘lib, uning oldingi va orqa ravoq lari o‘zaro yon massalar vositasida birikadi.  ii bo‘yin umurtqasi, o‘qli umurt - qa (axis) (26-, 27-rasm) bosh - qa umurt qalardan tanasining ust ki yuza sida joylashgan tishi bor ligi bilan farq qiladi. tish silindr shak lida bo‘lib tish uchi bor. i va ii bo‘yin umurtqalari o‘zaro birlash ganida, tish atlantni kalla suyagi bilan birga o‘ngga va chapga aylanuvchi o‘q vazifasini bajaradi. tishning oldingi bo‘g‘im yuza si i bo‘yin umurtqasi bilan, orqa bo‘g‘im yuzasi atlantning ko‘ndalang boylami bilan bo‘g‘im hosil qiladi. tish ning yon tomonlarida atlant bilan birlashuvchi yuqo rigi bo‘g‘im yuzasi bor  ko‘krak umurtqalarining (vertebrae thoracicae) tanasi (tepadan …

4 / 20

o‘siqchasi nisbatan uzun bo‘lib, uchi pastga qaragan. bo‘g‘im o‘siqchalari fron tal sath da joylashgan, ust ki bo‘ g‘im yuza lari orqaga, ost ki bo‘ g‘im yuzalari oldinga qaragan bo‘ladi  bel umurtqalari (vertebra lumbales) 5 ta (29-rasm) bo‘ lib, ularga og‘irlik ko‘p tush gani uchun tanasi kattalashgan va loviyasimon shaklda. umurtqa teshigi uchburchak shaklida. ko‘ndalang o‘siqchasi rudiment holidagi qovurg‘a bo‘lgani uchun qovurg‘a o‘siqchasi deyiladi. u uzun frontal sathda joylashgan. bu o‘siqchaning orqa yuzasining asosida qo‘shimcha o‘siqcha bor. o‘tkir qirrali o‘siqchasi qisqa, yassi, uchi qalinlashgan va orqaga qaragan. bo‘g‘im o‘siqchalari yaxshi rivojlangan, ularning bo‘g‘im yuzalari sagittal sathda joylashib, ustki o‘siqchada medial tomonga, pastkisida esa lateral tomonga qaragan ustki bo‘g‘im o‘siqchasining yon tomonida uncha katta bo‘lmagan so‘rg‘ichsimon o‘siq cha bor.  dumg‘aza umurtqalari (vertebrae sacralis) 5 ta bo‘lib, o‘smirlik davrida o‘zaro birikib, uchburchak shaklidagi bitta butun dum g‘aza suyagini hosil qiladi (30- rasm). uning yuqorigi kengaygan dumg‘aza suyagining asosi, pastga va oldinga …

5 / 20

teshiklari joylashgan. undan tashqarida lateral qismlar bor, undagi quloqsimon yuza yonbosh suyagidagi shunday yuza bilan bo‘g‘im hosil qilib, qo‘shilib turadi. uning yuqori qismida boylamlar va mushaklar birikadigan dumg‘aza do‘ngligi bor. dumg‘aza umurtqalarining teshiklari o‘zaro qo‘shilib dumg‘aza kanalini tashkil etadi. bu kanal pastga tomon torayib dumg‘aza yorig‘i bo‘lib tugaydi. uning ikki tomonidagi bo‘g‘im o‘siqchalari dumg‘aza shoxini hosil qiladi. dum umurtqalari (vertebra coccygeae) 4–5 ta bo‘lib, odamda qoldiq umurtqalar hisoblanadi; ular katta odamda suyaklanib uchburchak shaklidagi dum suyagini vujudga keltiradi. u oldinga qarab bukilgan bo‘lib, asosi yuqoriga, uchi esa pastga qaragan. i dum umurt qasida dum g‘aza suyagi bilan bo‘g‘im hosil qiladigan uncha katta bo‘lmagan tanadan tashqari dum suyagining shoxi ham bor. xulosa: umurtqalarning odamda joylashishi: 1) tanasi oldinda joylashadi 2) qirrali o`simtasi orqada joylashadi. umurtqalar 3 ta qismdan tashkil topgan. 1) corpus vertebrae ---tanasi 2) arcus vertebrae --- ravog`i (umurtqa yoyi) 3) processus spinosus--- qirrali o`simtasi  har bir umurtqada quyidagi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "umurtqa pog’onasini hosil qiluvchi suyaklar"

umurtqa pog’onasini hosil qiluvchi suyaklar. reja: umurtqa pog’onasi qismlari, tuzilishi; umurtqalar anatomiyasini; umurtqa pog’onasining o’ziga hos hususiyatlari  tana skeleti umurtqa pog‘onasi va ko‘krak qafasidan iborat. umurtqa pog‘onasi (columna vertebralis) 33– 34 ta umurtqadan hosil bo‘ladi. shundan 24 tasi erkin (7 ta bo‘yin, 12 ta ko‘krak, 5 ta bel) bo‘lib, 5 ta dumg‘aza umurtqalari o‘zaro birlashib, dumg‘aza suyagini, 3–5 ta dum umurtqalari dum suyagini hosil qiladi. umurtqa (vertebra) (22-rasm) tana va ravoqdan iborat. umurt qa tanasi oldinga qaragan bo‘lib, tayanch vazifasini bajaradi, u past ga tomon gavdaning og‘irligiga qarab kattalashib boradi. umurtqa ravog‘i tananing orqasida joylashib, tana bilan ikkita umurtqa ravog‘ining oyoqchalari vositasida birikib, umurtqa tesh...

Этот файл содержит 20 стр. в формате PDF (767,0 КБ). Чтобы скачать "umurtqa pog’onasini hosil qiluvchi suyaklar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: umurtqa pog’onasini hosil qiluv… PDF 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram