"sab`ai sayyor" va "saddi iskandariy" dostonlari

DOCX 6 pages 19.5 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 19.5 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

a.navoiyning “sabbai sayyor” va “saddi iskandariy “ dostonlari reja: 1. “sabbai sayyor” hikoya ichidagi hikoya 2. ishq va shohlikning bir to’nga sig’masligi 3. saddi iskandariy navoiy orzusidagi podshoh. ”sab`ai sayyor”(yetti sayyora) asar ishqiy-sarguzasht qissa bo’lib, yetti iqlim shohi bahromning taqdiri haqida. doston 1484-yilda yozilgan bo`lib, 38 bob, 5000 baytdan iborat . u “hikoya ichida hikoya “ usulida yozilgan. bahrom-sharqda mars yulduzining nomi. arabcha-mirrix. bahromning “gor” laqabi qulon ovlovchi ma’nosini bildiradi. u jangu jadallar timsolidir. bahrom obrazi dastlab firdavsiyda tasvirlanib, “shohnoma”sida eron shohi yazdijurdning o’g’li , ozodani sevadi. navoiy asarida esa diloromni sevadi. asar voqealari 12-bobdan boshlanadi. bunda bahrom moniy aytgan va suratini ko`rsatgan diloromga telbalarcha oshiq bo`lib, davlat va mamlakat ishlarini unutdi.ovdagi kiyik hodisasidan so`ng diloromni sochlariga oyoq-qo`lini chirmab biyobonga tashlab kelishni buyuradi. ertasi g`azab va mastlik tarqab, uni izlaydi va topolmaydi. shoh uzlatga beriladi. 400 tabib ham uni davolay olmaydi. maslahat bilan 7 iqlim shohi 7 qasr quradilar. bu …

2 / 6

itadi. 4. seshanba kuni gulgun libosda gul nori qasrida tarozlik musofirdan juna va mas’ud (oily himmat, hokim ) hikoyatini 5. chorshanba kuni moviy rang qasrda , moviy rang kiyimda 5-iqlim yo’lidan kelgan musofirdan “mehr va suhayl” hikoyasini eshitadi (mehr-quyosh , suhayl -yorug’yilduz nomi, jobir - jabr qiluvchi). unda zolim qaroqchi .jobir diydabonlar qo’yib dengizdagi kemalarni aniqlab oladi va kemalarni ushlab, talaydi. hikoyada navoiy qahramonlar ruhiy holatini berishda moviy rangdan foydalanadi. 6. payshanba kuni sandal rangli kiyimda sandal qasrda 6-iqlim yo’lidan kelgan musofirdan muqbil va mudbir haqidagi hikoyatni eshitadi. 7 . juma – yettinchi kuni oq libosda oq (kofuriy )qasrda xorazmlik musofirdan dilorom haqidagi hikoyatni tinglaydi. asardagi go’zal qiz navoiyda- dilorom, nizomiyda – fitna , firdavsiyda – ozoda deb nomlangan. bahrom yori bilan qayta topishadi, lekin yana ovga , aysh – ishratga beriladi . bir kuni ov paytida o’z odamlari bilan botqoqqa botib ketadi. navoiy bahrom timsolida “ishq ila shohlig’ muvofiq …

3 / 6

kandar devori). barcha xamsanavislar oxirgi dostoniga prototip qilib tarixiy shaxs- aleksandr makedonskiyni oldilar. lekin badiiy adabiyotdagi iskandar tarixiy shaxs emas, u adolatli donishmand, buyuk insonparvar shaxs. iskandar haqida birinchi bo’lib firdavsiy yozdi . nizomiy “iskandarnoma ” (birinchi qism “sharafnoma” , ikkinchi qism “iqbolnoma” )ni yozdi va bu mavzuni navoiy davom ettirib, iskandarni shoh va olim sifatida tasvirlaydi. navoiy unda o’zi orzu qilgan ideal shoh g’oyalarini uyg’unlashtiradi iskandar navoiyga qadar afsonaviy payg’ambar va olim sifatida talqin qilingan . asar 1485 – yilda yozilgan bo’lib 89 bob 7215 baytdan iborat . u “xamsa ” dostonlari ichidagi hajmi eng kattasidir. shohlar haqidagi asarlar ( qoshg’ariyning ‘qutradg’u bilig”, firdavsiyning “shohnoma”, nizomiyning “iskandarnoma”) an’anaviy tarzda mutaqorib bahrida yozilgan.. bu asarda iskandar zulqarnaynning (zulqarnayn so’zini ikki ma’nosi bor 1 – shohlik ,2 –kun chiqish va botish hukmdori ) odamxo’r ya’jujlardan saqlanish ucnun qirvon o’lkasida qof tog’ining etagida ulkan devor qurib adolatli davlat barpo etishi va iskandarning …

4 / 6

. iskandar uni to’xtatdi va elchiga “tuxum beradigan qush allaqachon ucnib ketgan ”deydi . doro g’azabga kelib bir chavgon va to’p, bir xalta kunjit bilan boshqa bir elchini yuboradi buning ma’nosi , sen hali dimog’iningda sut hidi ketmagan bir go’daksan , chavgonni olib to’p o’yna askarlarimiz sanog’ini mana shu kunjutlar qadar bilgin ! iskandar esa bundan boshqa ma’no ko’radi : dumaloq kaptok uningcha yer yuzi bo’lib uning iskandarga berilishi dunyoni olishiga ishoradir kunjutni esa u o’zining qushlari (askarlari ) uchun ozuqa deb hisoblaydi . ikki orada urush boshlanadi . doro noiblarining xiyonati tufayli yarador holda iskandar qo’liga asir tushadi . navoiy uni o’z davridagi abu said mirzoning asir tushganiga qiyoslaydi. asarda iskandar eronni, xuroson va movarounnahrni egallaydi. hind shohi urushsiz taslim bo’ladi . chin xoqoni elchi kiyimida iskandar huzuriga kelib uning sha‘nu shuhratiga tan beradi . iskandar umrining so’ngida onasi (tarbiyachisi ) bonuga vasiyatnoma yozib uzr so’raydi . vafot etar …

5 / 6

yo’lga chiqadilar. uzoq yurib charchaydilar. oxiri o’z hayotini qo’msaydilar. semurg’ga yetish uchun o’zlikdan voz kechish kerak, deydi hudhud (yo’l boshlovchi ) va shayx san’on hikoyatini so’zlaydi . yetti vodiydan o’tish kerak . talab , ishq , ma’rifat (“ko’rlar va fil ”hikoyati ) , istig’no (ehtiyojsizlik ) , hayrat , tavhid (yagona , “mansur halloj “) , faqru fano (yo’qlik , tariqatning oxiri haqiqatning boshlanishi .) qushlarning ba’zilari o’lib 30 qush qoladi . ular semurg’ni izlash fikridan voz kechadilar , chunki ularning o’zi simurg’, yani 30 qush edilar .simurg’ (majoziy – xudo ) xudxud-shayh , murshid qushlar – odamlar . navoiy simurg’ni to’la e’tirof qiladi, uni komil , oliy borliq deb hisoblaydi. obrazlar – hudhud, to’ti, bulbul, qumri, kabutar, qarchig’ay, humo. “lison ut- tayr” ramali musaddasi mahzuf vaznida yozilgan .qaqnus qush haqida rivoyat beriladi . u umr bo’yi o’tin yig’ib oxirida o’tin ustida yonib, uning kulidan qaqnusbachcha bosh ko’tarib o’tin yig’ishga …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""sab`ai sayyor" va "saddi iskandariy" dostonlari"

a.navoiyning “sabbai sayyor” va “saddi iskandariy “ dostonlari reja: 1. “sabbai sayyor” hikoya ichidagi hikoya 2. ishq va shohlikning bir to’nga sig’masligi 3. saddi iskandariy navoiy orzusidagi podshoh. ”sab`ai sayyor”(yetti sayyora) asar ishqiy-sarguzasht qissa bo’lib, yetti iqlim shohi bahromning taqdiri haqida. doston 1484-yilda yozilgan bo`lib, 38 bob, 5000 baytdan iborat . u “hikoya ichida hikoya “ usulida yozilgan. bahrom-sharqda mars yulduzining nomi. arabcha-mirrix. bahromning “gor” laqabi qulon ovlovchi ma’nosini bildiradi. u jangu jadallar timsolidir. bahrom obrazi dastlab firdavsiyda tasvirlanib, “shohnoma”sida eron shohi yazdijurdning o’g’li , ozodani sevadi. navoiy asarida esa diloromni sevadi. asar voqealari 12-bobdan boshlanadi. bunda bahrom moniy aytgan va suratini ko`rsat...

This file contains 6 pages in DOCX format (19.5 KB). To download ""sab`ai sayyor" va "saddi iskandariy" dostonlari", click the Telegram button on the left.

Tags: "sab`ai sayyor" va "saddi iskan… DOCX 6 pages Free download Telegram

"sab`ai sayyor" va "saddi iskandariy" dostonlari

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About ""sab`ai sayyor" va "saddi iskandariy" dostonlari"

Similar files