falsafiy ta'fakkur tarazgarligi bo'shliqlari: g'arb falsafasi

PPT 24 pages 6.2 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.2 MB

File type PPT

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

антик давр фалсафаси. фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: ғарб фалсафаси мавзу: * reja: qadimgi yunonistonda falsafiy fikrlarni rivoji milet maktabi namoyondalari efeslik geraklit falsafasi pifagor ta’limoti eley maktabi namoyondalari sofistika va suqrot falsafasi aflotun falsafasi qadimgi yunoniston va rim falsafasi. qadimgi davr falsafasining yana bir silsilasi yunoniston va rimga tegishlidir. bu davrdagi falsafiy qarashlar — antik davr falsafasi deb yuritiladi. yunonistonda dastlabki falsafiy ta'limotlar eramizdan avvalgi vii-vi asrlar o'rtasida milet shahrida yuzaga kelgan va rivojlangan. milet maktabi vakillari fales, anaksimandr, anaksimenlardir. milet maktabi namoyondalari fales fales (eramizdan avvalgi 624 — 547 yillarda yashagan). u yunon fani va falsafasining asoschisi bo'lib, o'z davrining yetuk siyosiy arbobi, jo‘g’rofi faylasufi bo'lgan. fales ta'limotiga ko'ra, tabiatdagi turli-tuman jism va hodisalar dastlabki ibtido — suvdan paydo bo'lgan va yana suvga aylanadi va bu moddiy birlik doimo o'zgarishda bo'ladi. * anaksimandr anaksimandr (falesning shogirdi) eramizdan avvalgi vii asr oxiri va vi o'rtalarida yashab ijod etgan. u «tabiat …

2 / 24

mma narsa harakatda. «oqar suvga bir soniyada ikki marta tushish mumkin emas, chunki suv har daqiqada yangilanib turadi». harakat butun tabiatga, barcha jism va hodisalarga xosdir. abadiy harakat — abadiy o'zgarishdir. . harakat qarama-qarshilik asosida sodir bo'ladi. «kurash hamma narsaning otasi, hamma narsaning podshosidir». geraklitning fikricha, doimiy o'zgarish, harakat va o'zaro qarama-qarshi tomonlarga o'tish — jismlar sifatining nisbiyligi bilan bog’liq. masalan, dengiz suvi inson iste'moli uchun yaroqsiz bo'lsa, baliqlar uchun ayni muddaodir. geraklitning qarashlari falsafiy tafakkur rivojiga katta ta'sir ko'rsatgan. eley maktabi namoyondalari pifagor pifagor (eramizdan avvalgi 580-500 yillar) yunonistonning samos orolida yashab o'tgan. u qadimgi yunonistonda diniy-mafkuraviy falsafiy maktab, ya'ni pifagorchilikka asos solgan. pifagor o'zining siyosiy qarashlari tufayli podsho polikret bilan chiqisha olmagan va samosni tark etib, janubiy italiyaga ko'chib ketgan, o'sha yerda o'z uyushmasini tashkil etgan. uningcha, dunyoni bilish jarayoni, avvalo, raqamlarni bilishdan boshlanishi kerak. pifagorchilarning ta'limotiga ko'ra, olamning asosida modda ham, tabiat ham emas, balki ideallashgan raqamlar …

3 / 24

u yerda tahsil olgan. arastu zabardast olim bo'lib, mantiq, psixologiya, falsafa, axloq, notiqlik san'ati, tabiiy fanlar bo'yicha o'lmas, bebaho asarlar yozib qoldirgan. uning barcha asarlari borliqni o'rganishga qartilgan. mantiqqa oid asarlarining barchasini «organon» («qurol») nomli asariga jamlagan. faylasuf barcha fanlarni ikki turga — nazariy va amaliy fanlarga bo'lgan. amaliy fanlar shogirdlarga yo'l-yo'riq ko'rsatishga, biror bir foydali ishni amalga oshirishga yo'naltirilgan. u nazariy fanlarni uch qismga - falsafa (metafizika), matematika va fizikaga ajratgan. sofistika qadimgi yunon madaniyatida sofistlar falsafasi katta o'rin tutadi. sofistlar antropologiya (inson haqidagi fan) va gnoseologiya (bilish to'brisidagi fan) muammolari bilan shug’ullangan. sofistlar yangi kasblarning mohir ustalari, ya'ni o'qituvchilar, diplomatlar, notiqlar, sud mahkamalarida ishlovchi mutaxassislardan iborat bo'lib, haqiqat, osoyishtalik, adolat o'rnatishga xizmat qilgan. ularning ta'limoti suqrot falsafasiga ham ma'lum darajada ta'sir ko'rsatgan. suqrot suqrot (eramizdan avvalgi 469-399 yillar.) (asli — sokrat) — qadimgi yunon faylasufi. «afinaning ijtimoiy hayotida faol ishtirok etgan, yoshlar tarbiyasi bilan shug’ullangan, hurfikrli inson, kambag’aldan …

4 / 24

ulug’lovchi donishmand, deya ta'riflagan, uning falsafiy qarashlarini o'z asarlarida suqrot nomidan bayon etgan. suqrotning fikricha, falsafaning markazida axloq masalalari turmog’i lozim. jamiyatning ravnaqi, tinchlik va osoyishtaligi, farovon hayoti axloq va odobning ahvoliga bobliq. bu masalalar sharq falsafasida ham katta o'rin tutganligi bois xalqimiz, buyuk allomalarimiz suqrot nomini benihoya hurmat bilan tilga olgan, uning axloq-odob haqidagi pand-nasihatlariga amal qilgan. aflotun aflotun (asli — platon) jahon falsafasi tarixida o'chmas iz qoldirgan buyuk allomadir. u nafaqat faylasuf olim, balki san'atkor, shoir va dramaturg bo'lgan, o'z g’oyalarini dialoglar tarzida bayon qilgan. aflotun 428 yil 21 mayda delos orolida tug’ilgan. o'zidan keyin 35 dan ziyod dialog shaklidagi asarlar yozib qoldirgan. arastuning u haqdagi ma'lumotlarini birdan-bir to‘g’ri dalil deb qarash mumkin. aflotun «g’oyalar dunyosi va soyalar dunyosi» ta'limotining asoschisidir. uningcha, g’oya haqiqiy borliq, biz biladigan va yashaydigan dunyo esa uning soyasidir. haqiqiy o'zgarish va taraqqiyot g’oyalar dunyosiga xos, soyalar dunyosidagi harakat esa uning aksidir. g’oyalar dunyosining …

5 / 24

. u ko'pxudolikka hamda insonlarga xos sifatlarni hayvonlarga, o'simlik dunyosiga daxldor deb biluvchi ta'limotga qarshi chiqib, mifologiyani rad etishga harakat qilgan. uning falsafiy ta'limotiga ko'ra, tabiat - o'zgarmas va harakatsizdir, «hamma narsa yerdan unib chiqadi va pirovardida yana yerga qaytadi». biz hammamiz yerdan tug’ilganmiz va yerga aylanamiz». ksenofan qadimgi yunon faylasuflaridan birinchi bo'lib, bilishning imkoniyati va chegarasi haqida fikr yuritgan. bu qadimgi yunon gnoseologiyasining rivojiga turtki bo'ldi. tamom

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafiy ta'fakkur tarazgarligi bo'shliqlari: g'arb falsafasi"

антик давр фалсафаси. фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: ғарб фалсафаси мавзу: * reja: qadimgi yunonistonda falsafiy fikrlarni rivoji milet maktabi namoyondalari efeslik geraklit falsafasi pifagor ta’limoti eley maktabi namoyondalari sofistika va suqrot falsafasi aflotun falsafasi qadimgi yunoniston va rim falsafasi. qadimgi davr falsafasining yana bir silsilasi yunoniston va rimga tegishlidir. bu davrdagi falsafiy qarashlar — antik davr falsafasi deb yuritiladi. yunonistonda dastlabki falsafiy ta'limotlar eramizdan avvalgi vii-vi asrlar o'rtasida milet shahrida yuzaga kelgan va rivojlangan. milet maktabi vakillari fales, anaksimandr, anaksimenlardir. milet maktabi namoyondalari fales fales (eramizdan avvalgi 624 — 547 yillarda yashagan). u yunon fani va falsafasining asoschisi bo'li...

This file contains 24 pages in PPT format (6.2 MB). To download "falsafiy ta'fakkur tarazgarligi bo'shliqlari: g'arb falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafiy ta'fakkur tarazgarligi… PPT 24 pages Free download Telegram