axborot-kutubxona muassasalarida fondlarning gigiyenasi va restavratsiyasi

DOC 75.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1507564199_69180.doc axborot-kutubxona muassasalarida fondlarning gigiyenasi va restavratsiyasi reja: 1. axborot-kutubxona fondlarini saqlash. 2. kitobni qanday asrash va ehtiyotlash kerak? 3. kitoblarni joylashtirish va saqlash. 4. dezinfeksiya. 5. restavratsiya. axborot-kutubxona fondlarini saqlash mustaqil respublikamizda ajdodlarimizdan meros bo‘lib qolgan nodir asarlarning saqlanishiga va ulardan ezgu maqsadlarda foyda lanish, madaniy merosni keng targ‘ib qilish ishlariga alohida e’tibor qaratilib, axborot-kutubxonalar faoliyatini takomillashtirish uchun muhim ishlar amalga oshirib kelinmoqda, bu borada qonun va qarorlar qabul qilinmoqda. ularning ijrosi shu sohaning rivojlanishiga katta hissa qo‘shmoqda. shuningdek, har bir kitobxon qalbida «vatan tuyg‘usi», «milliy iftixor» tushunchalarini qaror toptirish, ularning bilim olishlari, ajdodlar merosidan bahramand bo‘lishlari uchun sharoitlar yaratilmoqda. axborot-kutubxona fondlarining saqlanishi – kompleksli muam modir. o‘zbekiston respublikasi axborot-kutubxona muassasalarida minglab, millionlab qo‘lyozmalar, kitoblar, jurnal, gazeta, xarita va boshqa ashyoviy hujjatlar saqlanmoqda. bu, albatta, millatimizning noyob merosidir. madaniy merosimizni o‘sib kelayotgan avlodlarga yetkazib, saqlab berish – eng muhim va mas’uliyatli vazifadir. kitoblarni saqlash uchun zarur sharoitlarni yaratish; axborot-kutubxonalarda …

xon emas, balki tinglovchi, tomoshabin bo‘lsa ham, kitob o‘ziga bilish quvonchini baxsh etishiga ko‘nika boradi. maktabga borganidan keyin esa uzoq yillar davomida darslik va boshqa adabiyotlarga oshno bo‘lib, ular yordamida bilim va madaniyat asoslarini, mehnat ko‘nikma va malakalarini egallaydi. birgina umumiy ta’lim maktabining o‘zida yuzdan ortiq nomda darslik va qo‘llanmalar mavjud. nashriyot va poligrafiya korxonalarining xodimlari o‘quvchilar uchun yaxshi xizmat qiladigan, hozirgi muqovabop materiallar, sintetik plyonka, yaxshi qog‘oz navlaridan foydalanib, mohirona bezatilgan, eng ilg‘or texnologiya asosida tayyorlangan, mazmundor, rangli, uzoq muddat chidaydigan kitoblar yetkazib berishda o‘z hissalarini qo‘shmoqdalar. lekin vaqt o‘tishi bilan kitoblar tez-tez foydalanish, palapartish munosabatda bo‘lish, noto‘g‘ri saqlash natijasida eskiradi, o‘zining dastlabki ko‘rinishini yo‘qotadi, undan foydalan ish qiyinlashadi. ayniqsa, bolalar kitobdan foydalanish ko‘nikmasiga ega bo‘lmagani uchun ularga mo‘ljallangan kitoblar ana shu holga tushib qoladi. endilikda kitobga, ayniqsa, maktab darsliklari talab ortib borayotgani munosabati bilan ularni yaxshi saqlash va darsliklardan foydalanish muddatini uzaytirish nihoyatda muhim masala bo‘lib bormoqda. o‘quv …

ma asarlarni, fond tarkibidagi hujjatlarni, media fondlarni saqlash har bir mutaxassisning, har bir foydalanuvchilarning asosiy vazifasi bo‘lib hisoblanadi. kitobni qanday asrash va ehtiyotlash kerak? kitobning turli dushmani mavjud, lekin eng asosiysi – vaqt va kitobdan ehtiyotsizlik bilan foydalanishdir. vaqt o‘tishi bilan kitobni bunyod etishda ishlatilgan materiallar – qog‘oz, karton, mato, organik moddalar asosidagi yelim eskiradi, noqulay sharoitlarda esa chiriydi va buziladi. masalan, kitobni saqlashda namlikning ortishi qog‘oz tolasini chiritadigan bakteriyalarning rivojlanishiga, mog‘orning paydo bo‘lishiga sabab bo‘ladi. haroratning me’yordan oshishi va atrof muhit namligining me’yordan kamayishi materiallarning qurishiga, hajmi va shaklining o‘zgarishiga, qat-qat bo‘lib ko‘chishiga, uvalanishiga olib keladi. yorug‘lik, ayniqsa, quyoshning tik tushgan nuri ta’sirida qog‘oz, bo‘yoq va boshqa materiallarning rangi o‘zgaradi, sarg‘ayadi, qovjiraydi, ulardagi yelimning xususiyati buziladi. kitob uchun chang ham zararli. kitoblarni changdan tozalash. kitoblarni saqlash muammolaridan biri bu chang bilan kurashishdir. chang kitob saqlash bo‘limlarida tashqaridan, devor ohaklarining to‘kilishidan, poldan va maxsus o‘ralgan materiallar orqali hosil bo‘ladi. kitob …

tlarga o‘tkaziladi. bo‘shagan javonlarning changi artilgach, hamma kitoblar o‘z o‘rniga tartib bilan joylashtiriladi. xonalarning tozaligi. bunda devor va ship changlari tozalanadi; pol va plintuslar soda-sovun bilan yuviladi. 2% li formalin eritmasi yordamida hamma stellyaj changlari artilib, quritiladi. xonalarni har kuni changyutgich yordamida tozalash zarur. axborotkutubxo nalarda har oyda bir marotaba sanitar kuni o‘tkaziladi va armatura, patalok, devor, pol, isitish qurilmalari, stellyaj va boshqa jihozlardagi changlar tozalanadi. ayniqsa, pol plintuslarida hosil bo‘lgan yoriqlarni darhol yopish zarur, chunki o‘sha joydan kemiruvchilar va hasharotlar chiqishi mumkin. kitob saqlash bo‘limlarining poli betondan qilinib, linoleum bilan qoplanishi tavsiya etiladi. namgarchilikda pol yuvish mumkin emas. bo‘yoq qilinmagan pollar har oyda bir marta «flyurit moyi» bilan artilsa, pol changlari havoga ko‘tarilmaydi. deraza oynalarini nashatir spirti bilan yuvish mumkin (1 ta nashatir spirtiga uning 10 barobari miqdorida suv qo‘shiladi). eshik va deraza romlarini iliq suvda nashatir spirti qo‘shib sovunsiz yuvish tavsiya etiladi (1 litr suvga 1 osh qoshiq …

a, changni va gazni yuzaga keltiruvchi, kitobning yemirilishiga ta’sir etuvchi sabablarning oldini olish choralarini ko‘rib chiqish muhimdir. kitob saqlash bo‘limida muntazam havo almashinuvini ta’minlab borish zarur. uni vintelizatsiya yoki koniditsioner orqali amalga oshirish mumkin. xonani deraza, darcha yoki framugi orqali shamollatish mumkin. isitish tarmog‘i bor xonalarda yong‘in xavfsizligi choralari ko‘riladi. kitob fondining yaxshi saqlanishi, kitob joylashgan inventarlarga ham bog‘liq. bir nomdagi kitob, qo‘lyozmalar shkafga joylashtiriladi. noyob kitoblar esa maxsus seyflarda saqlanadi. temirli stellyajlar javondagi kitoblarda havoning tez-tez almashinib turishiga imkon beradi. bunday stellyajlarda kitoblarni yong‘in chiqqanda bir joydan boshqa joyga ko‘chirish mumkin. stellyaj javonlar metal yoki yog‘ochdan tayyorlanadi. metal stellyajlar yog‘ochlidan ko‘ra yaxshiroqdir. metal sirti silliq va tez ifloslanmaydi. undan tashqari, u uzoq muddatga chidamli va yong‘in ro‘y berganda stellyajga hech qanday zarar yetmaydi. har bir stellyaj qavatiga 50–60 ta kitob joylashadi. kitobning o‘rtacha hisobdagi qalinligi 1,5–1,75 sm ni tashkil etadi. kitob saqlash bo‘limlarida stellyajlar derazaga perpendikular holatda joylashtiriladi. bu …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "axborot-kutubxona muassasalarida fondlarning gigiyenasi va restavratsiyasi"

1507564199_69180.doc axborot-kutubxona muassasalarida fondlarning gigiyenasi va restavratsiyasi reja: 1. axborot-kutubxona fondlarini saqlash. 2. kitobni qanday asrash va ehtiyotlash kerak? 3. kitoblarni joylashtirish va saqlash. 4. dezinfeksiya. 5. restavratsiya. axborot-kutubxona fondlarini saqlash mustaqil respublikamizda ajdodlarimizdan meros bo‘lib qolgan nodir asarlarning saqlanishiga va ulardan ezgu maqsadlarda foyda lanish, madaniy merosni keng targ‘ib qilish ishlariga alohida e’tibor qaratilib, axborot-kutubxonalar faoliyatini takomillashtirish uchun muhim ishlar amalga oshirib kelinmoqda, bu borada qonun va qarorlar qabul qilinmoqda. ularning ijrosi shu sohaning rivojlanishiga katta hissa qo‘shmoqda. shuningdek, har bir kitobxon qalbida «vatan tuyg‘usi», «milliy iftixor» tushunch...

DOC format, 75.0 KB. To download "axborot-kutubxona muassasalarida fondlarning gigiyenasi va restavratsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: axborot-kutubxona muassasalarid… DOC Free download Telegram