boshlang’ich ta’limda tabiiy fanlarining shakllanishi va rivojlanishi tarixi

PPTX 21 pages 6.9 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.9 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

mavzu: tabiiy fanlarni o’qitish metodikasi maqsadi, vazifalari mavzu:boshlang’ich ta’lim tabiiy fanlarining shakllanishi va rivojlanish tarixi reja: tabiiy fanlarning yuzaga kelishi tabiiiy fanlar rivojlanishida hissa qo’shgan buyuk olimlar tabiiy fanlarni o’qitishda didaktik o’yinlardan foydalanishning ahamiyati shiddat bilan rivojlanayotgan zamonamizda tabiiy fanlarning o’rni va yutuqlari beqiyosdir. inson hayoti tabiat bilan uzviy bog’liq va bu bog’liqlik sayyorada muvozanat bo’lishini ta’minlaydi. o‘zbekiston respublikasi prezidentining 12.08.2020 yildagi 4805-son “kimyo va biologiya yo‘nalishlarida uzluksiz ta’lim sifatini va ilm-fan natijadorligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” gi qaroriga muvofiq maktablarda tabiiy fanlarga yoʻnaltirilgan variativ oʻquv rejalari joriy etilishi belgilandi. qarorda koʻzda tutilgan ikki asosiy jihatdan biri — maktablarda tabiiy fanlarga yoʻnaltirilgan variativ oʻquv rejalari joriy etilishi belgilandi. yangi fan oʻquvchilarni kichik yoshidan tabiiy fanlarni oʻqishga ragʻbatlantirish, ularda olam haqida yaxlit tasavvur paydo qilishga yordam beradi. buning bilan bola fizika-kimyo qiyin emas, qiziq fan ekanini anglaydi va uni oʻrganishga oʻzida ragʻbat sezadi. science fani (tabiiy fanlar) qaysidir fandan voz kechish yoki …

2 / 21

lam haqida yaxlit tasavvur paydo qilishga yordam beradi. buning bilan bola tabiiy fanlar, jumladan fizika va kimyo qiyin emas, qiziq fanlar ekanini anglaydi va uni o‘rganishga o‘zida rag‘bat sezadi. - tabiiy fan (science) qaysidir fandan voz kechish yoki qaysidir fanning o‘rniga joriy etilayotgani yo‘q. aksincha, u ta'lim sifatini oshirish uchun mavjud fanlarni integrativ tarzda o‘qitilishini ta'minlaydi. - tabiatda yuz berayotgan hodisalarni, masalan, yomg‘ir hodisasini o‘rganish jarayonida bola uning tarkibi (biologiyaga oid tushunchalar), fizik xususiyatlari, qaysi fasllarda va qayerlarda ko‘proq yog‘ishi (geografik xususiyati), yomg‘ir ta'sirida yerda qanday o‘zgarishlar bo‘lishi, o‘simliklar uchun foydasi haqida ma'lumotga ega bo‘ladi. - mazkur fan 1–2-sinflarda «atrofimizdagi olam», 3–4-sinflarda tabiatshunoslik, 5–6-sinflarda esa 3 ta alohida fan – geografiya, biologiya va fizika fanlari mazmunini va kimyo fanining boshlang‘ich tushunchalarini uyg‘unlikda o‘qitadi. 7-sinfdan boshlab esa biologiya, geografiya va iqtisodiyot, fizika, kimyo fanlari alohida o‘qitiladi. bugungi kunda tabiiy fanlar 1-11-sinflar kesimida o’qitilmoqda. 1-6-sinfda tabiiy fanlar alohida alohida emas balki yaxlit …

3 / 21

; o’simliklar va hayvonot olamining eng sodda turlaridan tortib, eng yuksak taraqqiy etgan turlariga qadar tuzilishidagi umumiylik qonuniyatlari; viruslar, bakteriyalar, suvo’tlari va quruqlikda tarqalgan o’simliklar va hayvonot olami; hozirgi zamon antropologiya, paleantologiya, biorganik ximiya, molekulyar biologiya, biosfera haqidagi ta’limot; insonning tarixiy taraqqiyoti jarayonida tabiat va jamiyatning o’zaro almashinuvida sodir bo’lgan va bo’layotgan o’zgarishlar; antropogen ta’sir tufayli sodir bo’layotgan global o’zgarishlar va hokazolarni o’zida mujassamlantiradi. yangi 1-4- sinfda joriy qilingan raqamli darsliklar dasturi esa bu fanning eng sevimli bo’lishini kafolatlaydi. darslikda keltirilgan amaliy mashg’ulotlar esa nazariyani mustahkamlaydi. “boshlang’ich ta’limda tabiiy fanlar” o’quv dasturining oliy ta’limda joriy etilishi esa bo’lajak boshlang’ich ta’lim o’qituvchisining tabiiy fanlar fani, uning barcha bo’limlari, quyosh sistemasi, geografik, biologik, fizik, kimyoviy tushunchalar; o’simlik va hayvonot olami sistematikasi; geografiya, fizika, biologiya kabi tabiiy-ilmiy fanlar va ular bilan uzviy bog’lab o’qitishmetodikasi qonuniyatlari haqida tasavvurga ega bo’lishiga yordam beradi. tabiiy fanlarning ahamiyati ,o’rganilishi haqida so’z borar ekan bu borada uni o’qitish …

4 / 21

n avvalgi 625-547 yillar) o‘z zamonasidagi yetti donishmandning biri bo‘lgan. aytishlaricha, fales shu yetti donishmandning ichida yetakchilik qilgan. u birinchilardan bo‘lib tabiat haqida fikr yuritgan. quyosh tutilishi uning oy bilan to‘silishi tufayli yuz berishini birinchi bo‘lib fales anglagan, diametr aylanani teng ikkiga bo‘lishini isbotlab bergan. fales falakiyotshunoslik bilan ham shug‘ullanib, quyosh tutilishini oldindan aytib bergan. fales misr ehromlarining balandligini ularning soyasiga qarab o‘lchagan. u yolg‘izlikda hayot kechirib, davlat ishlariga aralashmagan. uning quyidagi asarlari ma’lum: «quyoshning harakati haqida»; «tengkunlik haqida». eng go‘zal narsa borliqdir, chunki uni tangri yaratgan. eng cheksiz narsa ham borliqdir, u hamma narsani sig‘diradi. ptolemey klavdiy (taxm. 170-y. vafot etgan) — yunon olimi. iskandariyada astronomik kuzatishlar olib brogan. ptolemeyning «geografiyadan qoʻllanma» asarida muhim geografik maʼlumotlar bilan birga koʻplab geografik joylar, jumladan, oʻrta osiyoning buxoro, samarqand, koʻlob, kos, binket, shosh,zomin, fargʻona kabi shahar va viloyatlarining geografik koordinatalari keltirilgan. ptolemey asarlari sharkda astronomiya, mat. va geografiyaning rivojlanishiga katta taʼsir koʻrsatdi. …

5 / 21

y tabiiy fanlardan "astranomiya" va "geografiya" fanlari rivojiga katta hissa qoʻshgan.astranomiya faninining asoschisi ,bagʻdodda birinch boʻlib observatoriya qurgan va ilmiy darsliklar yozgan bu - farobiy.abu rayhon beruniy aynan tibbiy asoschisi emas balki,tibbiyot ,astranomiya fanlariga ham ulkan hissa qoʻshgan olim hisoblanadi.tabiiy fanlar boʻyicha bir qancha kitoblar yozib qoldirishgan .z.m.bobur oʻzining"boburnoma"asarida andijondan hindistongacha boʻlgan hududlarning tabiati,iqlimi,oʻsimliklar,hayvonlari haqida maʼlumot bergan boʻlsa ,mirzo ulugʻbek esa 1018ta yulduzni oʻrnini aniqlab koʻrsatgan.ulugbek samarqandda ilmiy madrasa ochib astranomiay fani rivojlanishiga ulkan hissa qoʻshdi. boshlang‘ich sinflarda motivlar hosil qilishda didaktik o‘yinlarning o‘rni beqiyosdir. o‘yin- boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida ma‘lum sifatlarni shakllantirish uchun kattalar- o‘qituvchilar, tarbiyachilar, ota-onalar tomonidan qo‘llaniladigan usul. o‘yin vositasida o‘quvchilarning bilim o‘zlashtirish jarayoni qulaylashadi, turli xil predmetlar bilan munosabatda bo‘lishga o‘rganadi, shuningdek,ularda muomala madaniyati shakllanadi. didaktik o‘yinda faoliyatning asosiy turi hamkorlikdagi o‘quv faoliyatidir. didaktik o‘yinlarning boshqa faoliyat turlaridan farqlanadigan muhim belgilari uning tarkibi qat‘iyligidir. didaktik o‘yinlarning tarkibiy komponentlari quyidagilar: o‘yin mantiqi, o‘yinning harakati, o‘yin qoidasi. didaktik o‘yinlar …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshlang’ich ta’limda tabiiy fanlarining shakllanishi va rivojlanishi tarixi"

mavzu: tabiiy fanlarni o’qitish metodikasi maqsadi, vazifalari mavzu:boshlang’ich ta’lim tabiiy fanlarining shakllanishi va rivojlanish tarixi reja: tabiiy fanlarning yuzaga kelishi tabiiiy fanlar rivojlanishida hissa qo’shgan buyuk olimlar tabiiy fanlarni o’qitishda didaktik o’yinlardan foydalanishning ahamiyati shiddat bilan rivojlanayotgan zamonamizda tabiiy fanlarning o’rni va yutuqlari beqiyosdir. inson hayoti tabiat bilan uzviy bog’liq va bu bog’liqlik sayyorada muvozanat bo’lishini ta’minlaydi. o‘zbekiston respublikasi prezidentining 12.08.2020 yildagi 4805-son “kimyo va biologiya yo‘nalishlarida uzluksiz ta’lim sifatini va ilm-fan natijadorligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” gi qaroriga muvofiq maktablarda tabiiy fanlarga yoʻnaltirilgan variativ oʻquv rejalari joriy etili...

This file contains 21 pages in PPTX format (6.9 MB). To download "boshlang’ich ta’limda tabiiy fanlarining shakllanishi va rivojlanishi tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: boshlang’ich ta’limda tabiiy fa… PPTX 21 pages Free download Telegram