energiya turlari

PPTX 14 pages 7.1 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.1 MB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

презентация powerpoint 3-mavzu: mexanikada saqlanish qonunlari 1. ish va energiya. 2. mexanik energiyaning saqlanish qonuni. 3. impuls saqlanish qonuni energiya – turli shakldagi harakatlar va o‘zaro ta’sirlarning miqdoriy o‘lchovidir. energiya tabiatdagi harakatlarning shakliga qarab, turlicha bo‘ladi. masalan, mexanik, issiqlik, elektr, yadro energiyalari va hokozolar. o‘zaro ta’sir natijasida bir turdagi energiya boshqasiga aylanadi. lekin bu jarayonlarning barchasida, birinchi jismdan ikkinchisiga berilgan energiya (qanday shaklda bo‘lishidan qat’iy nazar) ikkinchi jism birinchisidan olgan energiyaga teng bo‘ladi. nyutonning ikkinchi qonunidan ma’lumki, jismning mexanik harakatini o‘zgartirish uchun unga boshqa jismlar tomonidan ta’sir bo‘lmog‘i kerak. boshqacha aytganda, bu jismlar o‘rtasida energiyalar almashinuvi ro‘y beradi. mexanikada ana shunday energiya almashinuvini tavsiﬂash uchun mexanik ish tushunchasi kiritilgan va u ﬁzikada a harﬁ bilan belgilanadi, birligi joul (j). demak jismlarning ish bajara olish qobiliyatini energiya deb tavsiflash mumkin ekan. kuchning shu kuch ta’siri yo‘nalishida ro‘y bergan ko‘chishga skalyar ko‘paytmasiga teng bo‘lgan kattalik mexanik ish deyiladi kinetik energiya – jismning …

2 / 14

qlanish qonuni deyiladi. jismlarning absolyut elastik va noelastik to‘qnashishi to‘qnashish deb, ikki yoki undan ko‘p jismlarning juda qisqa vaqt davomidagi ta’sirlashuviga aytiladi. to‘qnashish tabiatda juda ko‘p uchraydi. bilyard sharlarining to‘qnashuvi, odamning yerga sakrashi, bolg‘acha bilan mixning qoqilishi, futbolchining to‘p tepishi va hokazolar to‘qnashishga misol bo‘ladi. to‘qnashish natijasida jismlarning deformatsiyalanishiga qarab ular ikki turga: absolyut elastik va absolyut noelastik to‘qnashishlarga bo‘linadi. absolyut noelastik to‘qnashish. absolyut noelastik to‘qnashish deb, ikkita deformatsiyalanadigan sharlarning to‘qnashib, birga yoki bir xil tezlik bilan harakatlanishiga aytiladi. to‘qnashuvdan so‘ng sharlar birlashib, harakat qilishi mumkin. absolyut elastik to‘qnashish deb, ikkita defor matsiyalanmaydigan sharlarning to‘qnashishiga aytiladi. bunda sharlar ning to‘qnashishdan oldingi kinetik energiyalari, to‘qnashishdan keyin ham to‘laligicha kinetik energiyaga aylanadi. absolyut elastik to‘qnashishda impulsning va kinetik energiyaning saqlanish qonunlari bajariladi. massali sharlarning to‘qnashishgacha tezliklari mos ravishda to‘qnashishdan keyin esa bo‘lsin. shu hol uchun impulsning va kinetik energiyaning saqlanish qonunlari quyidagicha bo‘ldi: statika jismlarning muvozanatda bo‘lish shartlari aylanish o‘qiga ega bo‘lmagan …

3 / 14

il bo‘ladigan muvozanatga turg‘unmas muvozanat deyiladi. bunda yarim sfera ustiga qo‘yilgan sharcha muvozanat vaziyatidan chetlashtirilganda, unga ta’sir etayotgan kuchlarning teng ta’sir etuvchisi uni muvozanat holatidan yanada chetlashtiradi. 3. farqsiz muvozanat. jismni muvozanat holatidan chetga chiqarilganda, uning holatini o‘zgartiradigan hech qanday kuch hosil bo‘lmasa farqsiz muvozanat deyiladi. gorizontal sirt ustiga qo‘yilgan sharchaga tashqi turtki berilganda, joyidan siljiydi. lekin unga ta’sir etayotgan kuchlarning teng ta’sir etuvchisi nolga teng bo‘ladi kundalik hayotimizda aylanish o‘qlariga ega bo’lgan mexanizmlarga duch kelamiz. bunday jismlarning muvozanatda bo‘lishi uchun ularga ta’sir etayotgan kuchlarning vektor yig‘indisi nolga teng bo‘lishi yetarli emas. bunda kuch qo‘yilgan nuqtaning, aylanish o‘qidan qanday uzoqlikda bo‘lishiga ham bog‘liq bo‘ladi. kuch qo‘yilgan nuqtadan, aylanish o‘qigacha bo‘lgan eng qisqa masofaga kuch yelkasi deb ataladi. bunda, kuch va yelka har doim o‘zaro perpendikulyar bo‘ladi. kuchning kuch yelkasiga ko‘paytmasiga kuch momenti deyiladi: m= f · l aylanish o‘qiga ega bo‘lgan jismga ta’sir etayotgan kuch momentlarining vektor yig‘indisi nolga teng …

4 / 14

5 / 14

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "energiya turlari"

презентация powerpoint 3-mavzu: mexanikada saqlanish qonunlari 1. ish va energiya. 2. mexanik energiyaning saqlanish qonuni. 3. impuls saqlanish qonuni energiya – turli shakldagi harakatlar va o‘zaro ta’sirlarning miqdoriy o‘lchovidir. energiya tabiatdagi harakatlarning shakliga qarab, turlicha bo‘ladi. masalan, mexanik, issiqlik, elektr, yadro energiyalari va hokozolar. o‘zaro ta’sir natijasida bir turdagi energiya boshqasiga aylanadi. lekin bu jarayonlarning barchasida, birinchi jismdan ikkinchisiga berilgan energiya (qanday shaklda bo‘lishidan qat’iy nazar) ikkinchi jism birinchisidan olgan energiyaga teng bo‘ladi. nyutonning ikkinchi qonunidan ma’lumki, jismning mexanik harakatini o‘zgartirish uchun unga boshqa jismlar tomonidan ta’sir bo‘lmog‘i kerak. boshqacha aytganda, bu jismlar o‘...

This file contains 14 pages in PPTX format (7.1 MB). To download "energiya turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: energiya turlari PPTX 14 pages Free download Telegram