fizika fanining mehanika va molekulyar fizika bo'limiga oid tajriba mashg'ulotlarini bajarishga mo'ljalangan o'quv metodik ko'rsatma

DOCX 50 pages 910.6 KB Free download

50 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 910.6 KB

File type DOCX

Pages 50

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 50

fizika fanining mexanika va malekulyar fizika bo`limiga oid tajriba mashg`ulotlarini bajarishga mo`ljallangan oquv metodik ko`rsatma. o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan muhandislik-qurilish instituti “fizika” kafedrasi fizika fanining mehanika va molekulyar fizika bo’limiga oid tajriba mashg’ulotlarini bajarishga mo’ljallangan o’quv metodik ko’rsatma namangan 2019 o’zbekiston respublikasi oliyva o’rta maxsus ta’lim vazirligi fizika fanidan tasdiqlangan dastur asosida tuzildi. tuzuvchilar: m. qosimova a.turg’unov m.umaraliyev taqrizchi: namdufizika – matematika fakulteti fizikakafedrasi o’qituvchisi: phd. a.abdulazizov nammqi fizika kafedrasi yig’ilishida ko’rib chiqilgan va maqullangan (protokol № ___ 20_____ yil __________) namangan muxandislik-qurilish institutining ilmiy medogik kengashida ko`rib chiqilgan va laboratoriya darslarida foydalanishga ruxsat etilgan (yig`lish bayoni № ) kirish hozirgi zamon fan-texnikasining rivojlanishida fizika faniningahamiyati kattadir. shuning uchun texnika oliy o’quv yurtlarida yuqori malakali muxandislar tayyorlashda fizika fanini o’qitish o’ziga yarasha ahamiyat kasb etadi. umumiy fizika kursidan laboratoriya mashg’ulotlari o’tkazishda quyidagi maqsadlar: a) bo’lajak muxandislarga asosiy fizikaviy qonunlarni va hodisalarni chuqurroq o’zlashtirishlariga yordamlashish; b) …

2 / 50

lgan nuqsonlarni bartaraf etishga, formulalar, belgilar, chizma hamda grafiklar sifatining yaxshilanishiga beminnat yordamini ayamaganligi uchun namdu fizika kafedrasining o’qituvchisi a.abdulazizovga o’z minnatdorchiligimizni bildiramiz. ko’rsatmada har bir bajariladigan ish uchun nazariy ma’lumot, tajriba o’tkaziladigan qurilmaning tuzilishi, ishning bajarilish tartibi, o’zlashtirish uchun savollar va foydalanilgan adabiyotlar ko’rsatilgan. ushbu ko’rsatma 10ta laboratoriya ishini o’z ichiga oladi. ushbu uslubiy ko’rsatma bo’yicha fikr va mulohzalaringizni kutamiz. mualliflar xavfsizlik texnikasi. xatoliklar nazariyasi bilan tanishish.mexanika,molekulyar fizika laboratoriyasi bilan tanishish. 1. fizikaviy kattaliklarni o’lchash. biror-birkattalikni o’lchash deganda bu kattalikning birlik sifatida qabul qilingan bir jinsli etalon kattalik bilan solishtirilib, undan necha marta katta yoki kichikligini bilish tushuniladi. fizikaviy kattaliklarni absolyut aniq o’lchab bo’lmaydi. fizikaviy kattaliklarni o’lchash jarayonida o’lchov asboblarining tuzilishiga hamda kuzatuvchining sezgi organlarining sezgirligiga bog’liq ravishda o’lchash natijalari ma’lum xatoliklar bilan aniqlanadi. topilgan natijalar o’lchanayotgan kattaliklarning taqribiy qiymatini beradi. o’lchashda ro’y beradigan xatoliklar ikki guruhga bo’linadi: sistemali va tasodifiy xatoliklar. a) sistemali xatoliklar. bunday xatoliklar odatda tajriba …

3 / 50

sbobi ko’rsatishiga tuzatma sifatida hisobga olish yo’li bilan yoki o’lchov asboblarini etalon o’lchov asboblari bilan solishtirish natijasida qutilish mumkin. b) tasodifiy xatoliklar o’lchash jarayonining turli bosqichlariga ta’sir etuvchi alohida sabablar oqibatida paydo bo’ladigan xatoliklardir. masalan, o’lchov asboblarining ko’rsatishidagi noaniqliklar, sezgi organlarimizning nomukammalligi va tashqi (temperatura, bosim, namlik va h.k.) muhitning o’lchash jarayoniga uzluksiz ta’siri tufayli paydo bo’ladigan xatoliklar shular jumlasidandir. bu xatoliklarni tajriba oldidan e’tiborga olishning imkoniyati yo’q. bunday xatoliklarni butunlay yo’qotib bo’lmaydi, lekin ularning sonini minimal qiymatgacha kamaytirish mumkin. tasodifiy xatoliklarning ehtimollik qonuniyatlariga bo’ysunishi ularning o’lchanayotgan kattalikning haqiqiy qiymatini o’z ichiga oladigan chegaraviy qiymatlarini aniqlash imkonini beradi. 2. bevosita o’lchash jarayonidagi xatoliklarni aniqlash. fizikaviy kattalikning bevosita o’lchash natijasida topilgan qiymati uning haqiqiy qiymatidan u yoki bu tomonga og’gan bo’lishi mumkin. fizikaviy kattalikning uning haqiqiy qiymatiga yaqin bo’lgan qiymatini olish uchun o’lchashlar bir necha marta takrorlanib, natijalarning o’rtacha arifmetik qiymati topiladi. kattalikning o’rtacha arifmetik qiymati uning haqiqiy qiymatiga yaqinroq bo’ladi. …

4 / 50

im o’lchashlarning nisbiy xatoliklari deyiladi. o’rtacha absolyut xatolik xo’r ning o’rtacha qiymat xo’r ga nisbati (3) ga o’rtacha nisbiy xatolik deyiladi va uning foizlardagi qiymati ifoda yordamida hisoblanadi. o’lchanayotgan kattalikning haqiqiy qiymati (4) yordamida aniqlanadi. laboratoriya ishlarini bajarishda nisbiy xatolikning qiymati 3 - 5% oralig’ida bo’lishi kerak. nisbiy xatolikning qiymati 0,5 % dan oshmaydigan o’lchashlar etarli darajada sifatli o’lchashlar hisoblanadi. 3. laboratoriya ishlarini bajarish. har bir laboratoriya ishini bajarish quyidagi sxema asosida olib boriladi: 3.1. ushbu qo’llanmada berilgan laboratoriya ishining tafsiloti diqqat bilan o’qib, chiqiladi va puxta o’zlashtiriladi. 3.2. laboratoriya ishlarini bajarish uchun kerak bo’ladigan asbob-uskunalar bilan tanishgandan so’ng qo’llanmaga muvofiq asboblarni o’rnatish yoki qurilmani yig’ishga kirishiladi. ba’zida ishlar tayyor qurilmada bajariladi. 3.3. kuzatish va o’lchash ishlari bajariladi. ishning bu qismi juda ma’suliyatli bo’lib, uni bajarishda, ushbu qo’llanma ko’rsatmalariga qat’iy amal qilish kerak. barcha o’lchash natijalari har bir ish uchun ko’rsatilgan jadvalga yoziladi. 3.4. o’lchash natijalari ishlab chiqiladi, ya’ni o’lchanayotgan …

5 / 50

, fizik kattaliklarning bog’liqlik grafigi chiziladi. 5. xulosa. xulosada tajribadan olingan natijaning mazmuni qisqacha bayon qilinadi. eslatma. ish yuzasidan tayyorlangan hisobotni alohida varaqqa yoki o’quv daftariga yozish mumkin. l a b o r a t o r i ya i sh i №1 erkin tushish tezlanishini aniqlash. usuli: matematik mayatnik yordamida erkin tushish tezlanishini aniqlash ishning maqsadi: og’rlik kuchi tezlanishini tajriba yo’li bilan aniqlash 2. kerakli asboblar: matematik mayatnik, sekundomer,o’lchov chizg’ichi. 3. nazariy qism uzun, vaznsiz, cho`zilmaydigan ipga osilgan jism matematik mayatnik deyiladi. matematik mayatnikning og`irlik markazi osilish nuqtasidan pastda yotadi. mayatnik ipining massasi unga osilgan jism, masalan, metall sharcha massasidan juda ham kichik bo`lganligi sababli uni hisobga olmasa ham bo`ladi. mayatnikning harakat qilmayotgan holati mayatninkning muvozanat vaziyati deyiladi (1- rasm a). mayatnikni muvozanat vaziyatidan uncha katta bo`lmagan a burchakka og`dirib, uni qo`yib yuborsak u muvozanat vaziyati atrofida tebranma harakat qila boshlaydi (1- chizma, b). mayatnikning bir marta to`liq tebranish …

Want to read more?

Download all 50 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fizika fanining mehanika va molekulyar fizika bo'limiga oid tajriba mashg'ulotlarini bajarishga mo'ljalangan o'quv metodik ko'rsatma"

fizika fanining mexanika va malekulyar fizika bo`limiga oid tajriba mashg`ulotlarini bajarishga mo`ljallangan oquv metodik ko`rsatma. o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan muhandislik-qurilish instituti “fizika” kafedrasi fizika fanining mehanika va molekulyar fizika bo’limiga oid tajriba mashg’ulotlarini bajarishga mo’ljallangan o’quv metodik ko’rsatma namangan 2019 o’zbekiston respublikasi oliyva o’rta maxsus ta’lim vazirligi fizika fanidan tasdiqlangan dastur asosida tuzildi. tuzuvchilar: m. qosimova a.turg’unov m.umaraliyev taqrizchi: namdufizika – matematika fakulteti fizikakafedrasi o’qituvchisi: phd. a.abdulazizov nammqi fizika kafedrasi yig’ilishida ko’rib chiqilgan va maqullangan (protokol № ___ 20_____ yil __________) namangan muxandislik-qurilis...

This file contains 50 pages in DOCX format (910.6 KB). To download "fizika fanining mehanika va molekulyar fizika bo'limiga oid tajriba mashg'ulotlarini bajarishga mo'ljalangan o'quv metodik ko'rsatma", click the Telegram button on the left.

Tags: fizika fanining mehanika va mol… DOCX 50 pages Free download Telegram

fizika fanining mehanika va molekulyar fizika bo'limiga oid tajriba mashg'ulotlarini bajarishga mo'ljalangan o'quv metodik ko'rsatma

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "fizika fanining mehanika va molekulyar fizika bo'limiga oid tajriba mashg'ulotlarini bajarishga mo'ljalangan o'quv metodik ko'rsatma"

Similar files