axborot-kutubxona muassasalarini avtomatlashtirish

DOC 81.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1507564157_69179.doc axborot-kutubxona muassasalarini avtomatlashtirish reja: 1. hozirgi kunda axborot-kutubxona muasasalarini avtomatlashtirish holati. 2. avtomatlashtirilgan axborot-kutubxona tarkibi. 3. axborot-kutubxonalarni avtomatlashtirish. hozirgi kunda axborot-kutubxona muassasalarini avtomatlashtirish holati har qanday mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy yuksalishi, xususan, fan, ta’lim va madaniyat rivojidagi asosiy shartlardan biri turli sohalarga oid zarur axborotlarni tezkorlik bilan olish imkoniyatining mavjud bo‘lishidir. bu maqsadga erishishda axborot-kutubxonalar faoliyatini yangi axborot texnologiyalari bilan qurollantirish katta ahamiyat kasb etadi. ayniqsa, axborot-kutubxona faoliyatining asosiy jarayonlari: axborotlarni yig‘ish, ishlov berish, saqlash, qidirish va iste’molchilarga yetkazib berishga zamonaviy telekommunikatsiya kanallari vositasida elekt ron texnologiyalarni qo‘llash samarali natijalar beradi. xx asr oxirlaridan yuz bera boshlagan «axborot inqilobi» kutubxonalar faoliyatiga ham sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda. bu ta’sir natijasida kutubxonalar borgan sari ko‘proq zamonaviy axborot texnologiyalari bilan ta’minlanib, axborot resurslari markazlariga aylanib bormoqda. axborot-kutubxonalarda xizmat ko‘rsatish turlari ham keskin kengaydi: internet tarmog‘idan foydalanish, axborot-tahliliy materiallarni jamlab berish, axborot-kutubxona kataloglarining elektron ko‘rinishi va to‘liq matnli ma’lumotlar bazalarini kitobxonlarga taqdim etish shular jumlasidandir. kerakli …

day kutubxonaki, uning funksiyasi, ayniqsa, axborot-kutubxona axborot xizmati, asosan, avtomatlashtirish (kompyuterlar, serverlar, tashkiliy-texnika vositalari, dasturiy komplekslar) va telekommunikatsiya vositalari yordamida amalga oshiriladi. avtomatlashtirilgan kutubxona (ak) tizimlarining rivoji axborot texnologiyalarining umumiy rivojini o‘zida to‘liq aks ettiradi. kompyuter bajaradigan ishi va tarkibiga ko‘ra odatdagi kutubxonaga juda o‘xshab ketadi. kompyuter texnologiyasida ishlatiladigan ba’zi bir atamalar, masalan, «boshlang‘ich modullar kutubxonasi», «katalog», «yuklanadigan modullar kutubxonasi» kabilar shular jumlasidandir. shaxsiy kompyuter orqali iste’molchiga xizmat ko‘rsatish jarayoni ham kitobxonlarga kutubxonada ko‘rsatilayotgan xizmatga o‘xshab ketadi. katalogdan ma’lumotlar qidirish, ma’lumotlarni saqlash jarayoni, kataloglashtirish ko‘rsatkichlarini tasniflash va boshqalar bir-biriga o‘xshash. bularning hammasi axborot-kutubxona jarayonlarini avtomatlashtirish mumkinligini ko‘rsatadi. ya’ni axborot-kutubxonadagi asosiy jarayonlar: ma’lumotlarni yig‘ish, saqlash, ishlov berish, qidirish va uzatishni to‘liq avtomatlashtirish mumkin. axborot-kutubxonalarni avtomatlashtirish usullari joriy qilinmasidan avval ular faqat o‘zlarining kitobxonlariga xizmat qil- ganlar. aniq bir kutubxonaga a’zo bo‘lgan kitobxon faqat shu ku tubxona axborot resursidan foydalana olgan, mazkur kutubxonada bo‘lmagan axborot resursidan faqat «kutubxonalararo abonement» orqali foydalanish mumkin …

, disklar, sd-romlar va boshqalardan) foydalangan holda elektron hujjatlarning keng tarqalishiga olib keldi. bunda masofadan turib axborot olish va axborot uzatishning roli beqiyosdir. kitobxonlarga xizmat ko‘rsatishning zamonaviy shakllarini o‘zlashtira borgan axborot-kutubxonalar o‘z kuchlarini elektron hujjatlar va internet resurslaridan foydalanishga yo‘naltirdilar. bunday maqsadga erishish uchun bir qator huquqiy va texnologik masalalarni yechish va kutubxona ishi konsepsiyasini qayta ko‘rib chiqish zarur edi. natijada «elektron kutubxona» atamasi paydo bo‘ldi. elektron kutubxona yaratuvchilarga shu narsa aniq bo‘lib qoldiki, maqsadga erishish uchun manfaatdor tomonlar kuchlarini birlashtirishi zarur ekan. natijada elektron kutubxonalar yaratish ishiga dastlab alohida tashkilotlar kirishgan bo‘lsa, so‘ngra bu ish milliy va xalqaro darajadagi ishga aylandi. axborot-kutubxonalarni avtomatlashtirishga dastlab 60-yillarning o‘rtalaridan kirishildi. kompyuterlarni kutubxonalar ishiga tatbiq qilish bibliografik ma’lumotlar bazasi va kutubxona kataloglarini yaratishdan boshlandi. bu ishlar maxsus ehmlar asosida bajarildi. mashina o‘qiy oladigan (marc) kataloglarni va yagona kataloglar tarmog‘ini yaratish bo‘yicha dastlabki natijalar olindi. 70- yillarda kompyuterlarni aloqa kanallari orqali yagona tarmoqqa bog‘lash …

ersitetining bosh kutubxonasida, birinchi kompyuterlashtirilgan zal esa mazkur universitet tadqiqotlar markazida tashkil qilindi. oclc va uning boshqa universitetlar bilan hamkorligi tezda rivojlandi. 1981- yilda korporatsiyaning rasmiy nomi oclc – to‘g‘ri murojaat qiluvchi kutubxona markazi (online computer library center, inc) deb o‘zgartirildi. bugungi kunda oclc 63 mamlakatdagi 23 000 kutubxonaga xizmat qiladi. elektron kutubxona g‘oyasi jahonning rivojlangan mamlakatlaridagi universitetlar va yirik kutubxonalarda u yoki bu yo‘sinda tatbiq qilinmoqda. masalan, yaponiyada yangi texnologiyalarni tatbiq qilish agentligi, parlament milliy kutubxonasi, bir qator vazirliklar, 20 dan ortiq kutubxona va madaniy markazlar o‘z kuchlarini birlashtirib, «xxi asr kutubxonasi»ni yaratishga kirishganlar. bir necha yil avval aqsh kongressi kutubxonasi elektron kutubxona yaratish milliy dasturini amalga oshira boshladi. 1994- yildan boshlab aqshda nsf, darpa va nasa tashabbusi bilan digital libraries initiative (dli) elektron kutubxonalar bo‘yicha tadqiqot dasturi ish boshladi. mazkur dastur rivojining 2- bosqichida, ya’ni 1998- yildan boshlab u yagona tarmoqlararo dasturga birlashtirildi. bu dasturga milliy tibbiyot kutubxonasi, …

a, bu ishga buyuk britaniyada 90- yil boshlarida kirishildi. odatda, bunday ishlar loyihalarni amalga oshiruvchi kichik guruhlar tomonidan bajarilib, keyinchalik milliy dasturlar va xalqaro loyihalar darajasiga ko‘tariladi. bunga misol sifatida «katta yettilik» mamlakatlari tomonidan yaratish mo‘ljallanayotgan ekni keltirish mumkin. bu loyihada qatnashish uchun rossiya ham taklif etilgan. aqshdagi «dli», buyuk britaniyadagi «elib» loyihalari ham bunga misol bo‘la oladi. germaniyada esa «clobal-info» elektron kutubxona yaratishga kirishilgan. yuqorida keltirilgan loyihalar davlat tomonidan yetarlicha moliyaviy ta’minotga egadir. bu mamlakatlarda ek yaratish muammolarini yechish uchun turli investitsiyalar faol jalb qilinmoqda, jumladan, turli fondlar, manfaatdor xususiy kompaniyalar, xayriya tashkilotlari, alohida homiy shaxslar mablag‘lari bu ishga yo‘naltirilmoqda. rossiyada ham ek yaratish bo‘yicha tajribalar yetarli. 1995- yildan boshlab elektron resurslar va ularning dasturiy-texnik ta’minotini yaratish bilan bog‘liq loyihalar (jumladan, internet orqali) amalga oshirila boshlandi. bu loyihalar bir qator davlat ilmiy-texnik dasturlari tomonidan qo‘llab-quvvatlandi. masalan, «fan va texnika bo‘yicha federal informatsion fond», «rossiyani axborotlashtirish» dasturi. rossiya fan vazirligining …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "axborot-kutubxona muassasalarini avtomatlashtirish"

1507564157_69179.doc axborot-kutubxona muassasalarini avtomatlashtirish reja: 1. hozirgi kunda axborot-kutubxona muasasalarini avtomatlashtirish holati. 2. avtomatlashtirilgan axborot-kutubxona tarkibi. 3. axborot-kutubxonalarni avtomatlashtirish. hozirgi kunda axborot-kutubxona muassasalarini avtomatlashtirish holati har qanday mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy yuksalishi, xususan, fan, ta’lim va madaniyat rivojidagi asosiy shartlardan biri turli sohalarga oid zarur axborotlarni tezkorlik bilan olish imkoniyatining mavjud bo‘lishidir. bu maqsadga erishishda axborot-kutubxonalar faoliyatini yangi axborot texnologiyalari bilan qurollantirish katta ahamiyat kasb etadi. ayniqsa, axborot-kutubxona faoliyatining asosiy jarayonlari: axborotlarni yig‘ish, ishlov berish, saqlash, qidirish va iste’mo...

DOC format, 81.0 KB. To download "axborot-kutubxona muassasalarini avtomatlashtirish", click the Telegram button on the left.

Tags: axborot-kutubxona muassasalarin… DOC Free download Telegram