satrlar bilan ishlash

DOCX 22 pages 45.0 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 45.0 KB

File type DOCX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

satrlar bilan ishlash biz ma'lumot turlari mavzusida satr turi bilan tanishib o'tgan edik. satrlar str toifasida bo'ladi. quyida str toifasida o'zgaruvchi e'lon qilish va turini aniqlashni ko'rib o'tamiz. 1 2 satr = "bu satr o'zgaruvchisi." print("satr = ", satr, " satrning turi: ", type(satr)) natija: satr = bu satr o'zgaruvchisi. satrning turi: satrlar bilan qanday amallarni bajarishimiz mumkin? ikkita satrni bir-biriga qo'shish dastur tuzish davomida bir nechta satrlarni qo'shiga to'g'ri kelishi mumkin. bunga misol qilib sayt foydalanuvchilarining ism va familyasini birlashtirib chiqarishni olishimiz mumkin. quyida shunga doir misola ko'ramiz. 1 2 3 4 ism = "farrux" familya = "elomonov" toliq_ism = ism + familya print(toliq_ism) natija: farruxelomonov ko'rib turganingizdek bizni misolimizda ism va familya orasida bo'sh joysiz natija oldik. sababi python ikki o'zgaruvchini to'g'ridan to'g'ri qo'shadi. bu xatoni quyidagich yechishimiz mumkin. 1 2 3 4 ism = "farrux" familya = "elomonov" toliq_ism = ism + ' ' + familya print(toliq_ism) …

2 / 22

ga satr uzunligini tayinladik. ikkinchisida to'g'ridan-to'g'ri print funksiyasi bilan birga chiqardik. ikkala xolat ham to'g'ri har bi dasurchi o'z vaziyatiga qarab ishlatishi mumkin. bir necha qatorli satr yozish 1 2 3 4 5 6 satr = """ satrning birinchi qatori ikkinchi qator uchinchi qator """ print(satr) bu usulda satr qanday holatda yozilsa shu holatda chop etiladi. satrlarni tekshirish satrlarni tekshirish deganda bir satrning qismi ikkinchisining ichida mavjud yoki yo'qligini tekshirish uchun xizmat qiladi. buni in operatori yordamida amalga oshiramiz. 1 2 3 4 satr = "mening ismim farrux" qism = "ism" natija = qism in satr print(natija) satrdan qism satr kesish satrlar xotirada ketma-ket saqlanadi. ya'ni massiv(list) ko'rinishida saqlanadi. har bir belgi o'zini o'rniga ega bo'ladi. belgilarning xotiradagi o'rni 0 dan boshlanadi. misol uchun a = "satr" o'zgaruvchisi xotirada quiydagicha saqlanadi. s - harfi 0 index(o'rinda) joylashadi. misol: 1 2 satr = "bu satr" print(satr) bizni misolimizda indexlar quyidagi tartibda: …

3 / 22

(kesilgan_satr) natija: b misolimizda u [1] indexda edi nega u chop qilinmadi deyishingiz mumkin, chunki slicing da start olinadi end esa end-1 qoidasida ishlaydi. shuning uchun oxirgi olinishi kerak bo'lgan element indexiga 1 ni qo'shib kiritsh kutilgan natijani olishga sabab bo'ladi. endi esa bu so'zini kesib olamiz. 1 2 3 satr = "bu satr" kesilgan_satr = satr[0:2] print(kesilgan_satr) natija: bu endi sizga vazifa bo'ladi: to'liq ism sharifingizni fish deb nomlangan o'zgaruvchida saqlang va ismingizni slicing qiling. satrga o'zgartirish kiritish satrlarni o'zgartirish holatlariham uchrab turadi. misol uchun satrdagi bo'sh joylarni tozalash, katta harfga o'girish yoki kichik harfga o'girish. bunday holatlar uchun ham pythonda satrlar bilan ishlash uchun maxsus funksiyalar mavjud. aytaylik bizga shunday vazifa qo'yildi: foydalanuvchi ismini kiritganidan so'ng ismini katta harflar bilan qabul qilib oling. chunki har doim ham foydalanuvchilar qoidalarga amal qilmaydi yoki tasodifan to'g'ri kiritmaydi. bunday vaziyatlar uchun dasutruchi ham tayyor turishi zarur. misol: 1 2 fish = …

4 / 22

zni katta harflar bilan kiriting: ") email = input("emailingizni kiriting: ") print("fish:", fish.upper()) print("e-mail", email.lower()) natija: ismingizni katta harflar bilan kiriting: sardor emailingizni kiriting: sardor@gmail.com fish: sardor e-mail sardor@gmail.com satrni formatlash satrlani formatlash uchun pythonda format funksiyasi va f"" sintaksisi mavjud. f"" sintaksisidan quyidagi tartibda foydalanish mumkin: 1 2 3 4 fish = input("ismingizni katta harflar bilan kiriting: ") email = input("emailingizni kiriting: ") natija = f"fish: {fish.upper()}, email: {email.upper()}" print(natija) natija: ismingizni katta harflar bilan kiriting: sardor emailingizni kiriting: sardor@gmail.com fish: sardor, email: sardor@gmail.com f"" ko'rinishida formatlash bizga bitta satr bilan ishlash uchun juda qulay bo'ladi. boshqa usullar ham mavjud lekin bu dasturni tushunarli va oson o'qilishiga sbabchi bo'ladi. {} belgilaridan foydalanish uchun "" oldidan f ni qo'yish majburiy hisoblanadi qagar qo'yilmasa python bu satrni formatlash zarurligini tushunmaydi va oddiy satr deb qabul qiladi. f qo'yilsa python formatlashga tayyor bo'ladi va har bir {} belgilari kelganda uning qiymatlarini tekshirib …

5 / 22

$, 3 bo'ladi. 2. satr ichiga joylangan {} belgilarga tartib raqamini berishimiz mumkin. aniqroq aytganda .format da joylashgan o'rnini satr ichidagi {} belgilarga qo'shamiz. misol uchun "{1}, {0}, {2}".format(1, 2, 3) bo'lsa natija 3, 1, 2 bo'ladi. bu yerda bir narsa e'tiborli bo'ling format funksiyasini tartiblash uchun indexlar 0 dan boshlanadi. 3. satrlarda format funksiyai bilan formatlashni yana bir yo'li bu kalit so'zlar yordamida. biz yuqorida index lar orqali tartib raqami bilan joylashtirdik. xaxsus kalit so'zlar orqali ham formatlash mumkin. "{bir}, {uch}, {ikki}".format(bir=1, ikki=2, uch=3) bo'lsa natija 1, 3, 2 bo'ladi. kalit so'zlar orqali formatlash adashish ehtimoligini kamaytiradi. misollar: 1 2 3 print("{2}, {1}, {0}".format(0, 1, 2)) print("{}, {}, {}".format(1, 2, 3)) print("{bir}, {uch}, {ikki}".format(bir=1, ikki=2, uch=3)) bu misllarni har birini ishlatib ko'ring va tahlil qiling. sizga satrlarni formatlash uchun quyida vazifa qoldiraman. foydalanuvchi ismi, tug'ilgan yili, manzilini ekrandan kiritsin, natijani quyidagicha chiqaruvchi dastur tuzing. mening ismim [ism_uchun_joy], yoshim [yosh_uchun_joy]. …$

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "satrlar bilan ishlash"

satrlar bilan ishlash biz ma'lumot turlari mavzusida satr turi bilan tanishib o'tgan edik. satrlar str toifasida bo'ladi. quyida str toifasida o'zgaruvchi e'lon qilish va turini aniqlashni ko'rib o'tamiz. 1 2 satr = "bu satr o'zgaruvchisi." print("satr = ", satr, " satrning turi: ", type(satr)) natija: satr = bu satr o'zgaruvchisi. satrning turi: satrlar bilan qanday amallarni bajarishimiz mumkin? ikkita satrni bir-biriga qo'shish dastur tuzish davomida bir nechta satrlarni qo'shiga to'g'ri kelishi mumkin. bunga misol qilib sayt foydalanuvchilarining ism va familyasini birlashtirib chiqarishni olishimiz mumkin. quyida shunga doir misola ko'ramiz. 1 2 3 4 ism = "farrux" familya = "elomonov" toliq_ism = ism + familya print(toliq_ism) natija: farruxelomonov ko'rib turganingizdek bizni misolim...

This file contains 22 pages in DOCX format (45.0 KB). To download "satrlar bilan ishlash", click the Telegram button on the left.

Tags: satrlar bilan ishlash DOCX 22 pages Free download Telegram