qardosh xalqlar adabiyoti tarixi fanidan og‘zaki yakuniy nazorat savollari

DOCX 12 стр. 47,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 12
2021 – 2022 o‘quv yili uchun qardosh xalqlar adabiyoti tarixi fanidan og‘zaki yakuniy nazorat savollari 1-bilеt 1. turkiy xalqlar adabiyotiga xos umumiy xususiyatlar haqida gapiring. 1. ma’lumki, turkiy qavmlar deganda biz o’zbek, qazoq, qirg’iz, turkman, qoraqalpoq, uyg’ur, totor, boshqird, chuvash, ozarboyjon, qorachoy, turk, gagauz, qo’miq, balqar kabi o’ttizga yaqin millatlarni ko’zda tutishimiz kerak.yuqorida ko’rsatilgan xalqlarning eng qadimgi adabiy – madaniy yodgorligiga e’tibor bersangiz, ularda bir–biriga o’xshash asarlarning variantlariga duch kelasiz. masalan, “go’ro’g’li” turkumidagi dostonlarning usmonli turklarda, ozarbayjon, turkman va o’zbeklarda bir qancha variantlari uchraydi. “alpomish”, “manas”, “dada qurqut” kabi dostonlar haqida ham shuni aytish mumkin. bunday holatni biz faqat doston janridagi asarlar misolida emas, balki xalq og’zaki ijodining boshqa janrlarida ham ko’plab uchratishimiz mumkin. masalan, nasriddin afandi haqidagi latifalar turk, ozarboyjon, turkman, o’zbek xalq ijodida ko’plab uchraydi. qadimda kuylangan turli marosim va mehnat qo’shiqlari, maqollar va ertaklar haqida ham shunday holat ko’zga tashlanadi. dunyodagi qariyb barcha xalqlar, o’zlarining kelib chiqishi …
2 / 12
lp er to’nga” nomli dostondir. bu doston qahramoni alp er to’nga tarixiy shaxs bo’lib, ayrim tarixiy ma’lumotlarga qaraganda eramizdan oldingi vii asrlarda yashagan. bu shaxs haqida ko’plab asarlarda ma’lumot beriladi. jumladan, mahmud koshg’ariy o’z asarida alp er to’nganing forscha nomi afrosiyob deb ta’kidlab o’tgan. firdavsiyning “shohnoma” asarida ham afrosiyob turonning podshosi bo’lganligi, uning mard, jasur va tadbirkor podshoh bo’lganligi haqida ma’lumotlar beriladi. umuman, alp er to’nga haqida sharq adabiyotida ko’plab asarlar yozilgan. mahmud koshg’ariyning “devoni lug’atit turk” kitobida alp er to’nga haqida yozilgan dostondan ko’plab parchalar keltirilgan. bularda alp er to’nganing qahramonliklari, turon tuprog’ini chet el bosqinchilaridan himoya qilishi, eron bilan olib borgan janglari hikoya qilinadi.turkiy xalqlarning kelib chiqishi bo’yicha “alan quva” to’g’risidagi afsona ham diqqatga sazovordir. bunda alan quva nomli ayol turklarning eng katta onasi sifatida tasvirlangan. bunda aytilishicha, alan quva juda aqlli, tadbirkor, mehribon ayol sifatida tasvirlangan. mazkur afsonada barcha turk qavmlari alan quva farzandlari deyilgan. qadimgi turkiy …
3 / 12
ham bo’lib hisoblanadi. yusuf xos hojibning “qutadg’u bilig” nomli asari ham turkiy tilda yozilgan birinchi badiiy doston bo’lib, u didaktik, ya’ni pand – nasihat xarakteridagi asardir. 2. turkiy xalqlar folklori namunalari to‘g‘risida so‘zlab bering. 3. “qo‘rqut ota kitobi” nechta hikoyatdan iborat? 12 ta 1.bog’ochxon 2.tepa ko’z 3.emren 4.segrek 5.telba dumrul 6.yigenek 7.kan turali 8.solur qozon 9.bonu chechek 10.bamsi bayrak tuzuvchi: a. ulug‘ov ____________________________________________________________________ 2-bilеt 1. “qo‘rqut ota kitobi” jahon adabiyotining qaysi namunalari bilan bir qatorga qo‘yiladi? 1. hazrati rasul alayhissalom zamoniga yaqin paytda bayot naslidan qo'rqut ota degani dunyoga keldi. u kishi oğuz ning bilguvchisi erdi, oğuz ichida uning bir karomati zohir bo'lmamish erdi, g'oyibdan turli xabar so'ylardi, ne desa bo'lardi. yaratganining o'zi uning kongliga ilhom solardi deb boshlanadi. xalq badiiy tafakkur durdonalari "illiada" va "odisseya", "mahobharata" va "ramayana", "alpomish" va "manas" kabi asarlar bilan qiyoslasak bo'ladi. masalan, epos syujetining tug‘ilishi «odissey» singari miloddan avvalgi asrlarga to‘g‘ri keladi. yana bu …
4 / 12
t» – «qo‘rqut ota kitobi» ozarbayjon xalq og‘zaki ijodiga nisbat berilgan. asar 1950 yilda bakuda nashr etildi. bu asar ozarbayjonlar o‘rtasida vii-viii asrlarda, hali ozarbayjon tilida yozma adabiyot unchalik taraqqiy etmagan bir sharoitda «kitobi dada qo‘rqut» nomi bilan mashhur bo‘lgan. eposga jahon adabiyotshunosligi katta qiziqish bilan qarab kelgan. 1815 yilda nemis sharqshunosi dis (1751-1817) o‘g‘uzlarning o‘n ikki qismdan iborat «qo‘rqut ota kitobi» asarini nemis tilida nashr ettirdi. bu eposning qo‘lyozmasi drezden shahrining kutubxonasidan topilgan edi. tarjima katta shov-shuvga sabab bo‘ldi. «qo‘rqut ota kitobi»ning qo‘lyozmasi xvi asrga mansubdir. albatta, bu qo‘lyozma uning shakllangan, tugal asarga aylangan nusxasidir. epos syujetining tug‘ilishi «odissey» singari miloddan avvalgi asrlarga to‘g‘ri keladi. doston xii qismdan iborat. «qo‘rqut ota kitobi»ni o‘rganishda v. v. bartold, v. м.jirmunskiy, a.kononov, a.yu.yakubovskiy kabi turkiyshunoslarning xizmati katta. bu asarda turkiy xalqlar dostonlarida mavjud qahramonlar obrazi alohida o‘rin egallagan. bu esa «qo‘rqut ota kitobi» turkiy dostonlar majmuasini eslatadi. 3. “qo‘rqut ota kitobi”da turkiy …
5 / 12
_____________________________________________ 3-bilеt 1. “qo‘rqut ota kitobi”da kim haqida “u bilmagan narsa yo‘q, neki aytsa, vojib bo‘ladi” deyiladi? qo'rqut ota 2. “qo‘rqut ota kitobi”da kim “katta to‘y ber, hojat ayla, o‘ylakim, bir og‘zi duolining olqishi-la egam bizga bir o‘g‘lon berar” deydi? dersaxonning xotini 3. “qo‘rqut ota kitobi”dagi qaysi hikoyatda “el to‘planib, hojat tiladi, bir og‘zi duolining olqishiga qodir egam bir jujuq berdi” deyiladi? dersaxon tuzuvchi: a. ulug‘ov 4-bilеt 1. “qo‘rqut ota kitobi”da kim to‘g‘risida “bir buqasi va bir asov tuyasi bor edi, ul buqa qattiq toshni tepsa, tosh maydalanib, unga aylanar edi. bir yozda, bir kuzda ul buqa bilan o‘sha asov tuyani urishtirar edi. xon azamat o‘g‘iz beklari bilan uni tomosha qilishar edi” deyiladi? boyuntur 2. “qo‘rqut ota kitobi” da kim: “oltmish serka terisidan po‘stin tiksa, to‘pig‘iga yetmagan, olti serka terisidan kuloh kiysa, qulog‘iga yetmagan, qo‘li, bo‘yni ingichka, bo‘yi uzun” deb ta’riflanadi? oruzxòjahaqida 3. “qo‘rqut ota kitobi” kim haqida: “borib payg‘ambarning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qardosh xalqlar adabiyoti tarixi fanidan og‘zaki yakuniy nazorat savollari"

2021 – 2022 o‘quv yili uchun qardosh xalqlar adabiyoti tarixi fanidan og‘zaki yakuniy nazorat savollari 1-bilеt 1. turkiy xalqlar adabiyotiga xos umumiy xususiyatlar haqida gapiring. 1. ma’lumki, turkiy qavmlar deganda biz o’zbek, qazoq, qirg’iz, turkman, qoraqalpoq, uyg’ur, totor, boshqird, chuvash, ozarboyjon, qorachoy, turk, gagauz, qo’miq, balqar kabi o’ttizga yaqin millatlarni ko’zda tutishimiz kerak.yuqorida ko’rsatilgan xalqlarning eng qadimgi adabiy – madaniy yodgorligiga e’tibor bersangiz, ularda bir–biriga o’xshash asarlarning variantlariga duch kelasiz. masalan, “go’ro’g’li” turkumidagi dostonlarning usmonli turklarda, ozarbayjon, turkman va o’zbeklarda bir qancha variantlari uchraydi. “alpomish”, “manas”, “dada qurqut” kabi dostonlar haqida ham shuni aytish mumkin. bunday holat...

Этот файл содержит 12 стр. в формате DOCX (47,8 КБ). Чтобы скачать "qardosh xalqlar adabiyoti tarixi fanidan og‘zaki yakuniy nazorat savollari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qardosh xalqlar adabiyoti tarix… DOCX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram