oʻzbekiston respublikasining pul tizimi va uning rivojlanish tarixi

DOCX 6 стр. 24,1 КБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 24,1 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

2 - mavzu: oʻzbekiston respublikasining pul tizimi va uning rivojlanish tarixi. oʻzbekiston zamini va xalqi oldindan mukammal tarixga, sohalar boʻyicha oʻz mustaqil tizimiga ega boʻlgan. shuning uchun biz qisqacha pul tizimimizning tarixi toʻgʻrisida toʻxtalmoqchimiz. ba’zi manbalarda keltirilishiga qaraganda, oʻrta osiyoda birinchi pullar iskandar zulqarnayn davrida miloddan avvalgi 261—250-yillarda chiqarila boshlangan. oʻzbekiston respublikasi zaminida, ya’ni buxoroda birinchi metall pullar zarb qilingan. metall pullar zarb qilingunga qadar, buxoroda savdo-sotiqda pul birligi sifatida bugʻdoy va qogʻoz material ishlatilgan. birinchi metall pullar buxoroda 700-yillarda zarb qilingan. bu pullar kumush tangalar boʻlib, buxoro shohi kana buxorxudot tomonidan chiqarilgan. tanga yuqori sifatga ega boʻlgan toza kumushdan zarb qilingan. tanga oʻrtasida shohning tasviri va uning atrofiga qur’on oyatlaridan yozilgan. bu kumush pullar «dirham»deb atalgan. buxorxudot 40 yil davlatni boshqargandan keyin, taxtga xalifa abu bakr siddiq oʻtirgan. abu bakr, keyinchalik shoh horun ar-rashid davrida buxoroda pul tizimi barqaror boʻlib, savdo koʻproq dirhamlarda olib borilgan. bu orada xorazm ham …

2 / 6

t oldingi pulga nisbatan yangi kumush gidrifining majburiy kursini belgilab qoʻygan, ya’ni 6 gidrifi 1 dirhamga tenglashtirilib, asta-sekinlik bilan soliq va toʻlovlarni faqat gidrifida olishni joriy qilish orqali 1 gidrifini 1 dirhamga tenglashtirishga erishilgan. davlat tomonidan har xil soliq va toʻlovlarni faqat gid rifida toʻlashni joriy qilish natijasida 822-yilga kelib, 100 kumush dirham 70 gidrifiga, 1 gidrifi tillo 7,5 gidrifi kumushga tenglashtirilgan. gidrifilar buxoroda mahak qasrida zarb qilingan. shuni ta’kidlamoqchimizki, birinchi rus davlatida muomalada paydo boʻlgan metall pullar dirhamlar hisoblanadi. rus davlatida dirhamlar bir necha boʻlaklarga boʻlinib muomalada ishlatilgan. shuni ta’kidlamoqchimizki, birinchi rus davlatida muomalada paydo boʻlgan metall pullar dirhamlar hisoblanadi. rus davlatida dirhamlar bir necha boʻlaklarga boʻlinib muomalada ishlatilgan. topilmalar shuni koʻrsatganki, rus davlatida ix—x asrda savdoda qollanilgan dirhamlar 40 boʻlakka boʻlinib, har bir kumush boʻlakchasi pul birligi sifatida ishlatilgan. keyinchalik rus davlatiga, yevropa davlatlari metall pullari kirib kelgan va faqat x asrning oxiridagina kiyev knazi vladimir tomonidan birinchi …

3 / 6

ining asosiy elementi sifatida saqlanib qoldi. xii—xiii asrlarda qoraxoniylar, xorazmshohlar, keyinchalik temuriylar davrida muomalada, asosan, oltin, kumush, mis tangalar koʻplab zarb qilingan. shayboniyxon davrida (1507-yilda) pul islohoti oʻtkazilib, cheklangan miqdorda muomalaga oltin, kumush, mis, mis va kumush qorishmasidan tanga pullar chiqarilgan. oltin tangalar «tillo», kumush tanga «tanga», mis tanga «dinor» deb nomlangan va eng mayda tanga dinorning 1/6 qismiga teng boʻlib, «pul» deb nomlangan. temuriylar davrida «amiri» dirhamlari muomalaga chiqarilgan. ularning vazni 5,7—6 g atrofida boʻlgan va keyinchalik dirhamlarda kumush miqdorining kamaytirilgani uchun tangalar vazni ham kamayib borgan. oʻzbekiston pul tizimining yana bir muhim sanasi bu 1708—1709- yillarda buxoroda oʻtkazilgan pul islohotidir. u shoh ubaydul- laxon tomonidan oʻtkazilgan boʻlib, muomalaga past sifatli tan- galar chiqarilgan. tangalardagi kumush miqdori oldingiga nisbatan kam boʻlgan va ular urush bilan bogʻliq harbiy xarajatlami qoplash uchun zarb qilingan. oldingi 1 kumush tanganing ogʻirligi 1 misqolga teng boʻlgan. pul islohotiga asosan, 1 kumush tanga 4 ga …

4 / 6

oʻratepa, jizzax, samarqand, kattaqoʻrgʻon, urgut rossiya tasarrufiga oʻtgan. buxoro amiri rossiya bilan doʻstlik shartnomasini tuzgan va yarim mustaqil davlat boʻlib oʻzining mustaqil pul tizimini saqlab qolgan hamda mustaqil pul siyosatini olib borgan. oʻsha davrda muomalaga oltin, kumush, mis tangalar chiqarilgan. 1 tillo rossiyaning 6 rubl 80 kopeykaga, 1 tanga (kumush) 15 kopeykaga, 1 mis tanga — (mira) 4 kopeykaga, pul 1/4 kopeykaga tenglashtirilgan. muomalada koʻproq kumush tanga ishlatilib, uning kursi 1 tangaga 12 kopey- kadan 20 kopeykagacha oʻzgarib turgan. oʻtgan asrning 90-yillarida rossiya toshkent va qoʻqonda, keyinchalik, buxoroda oʻz bank- larini ochgan. muomalaga rus oltin, kumush tangalari va kredit biletlari kirib kelgan. buxoroda oltin, kumush tangadan koʻra, kredit biletlari mashhur boʻlgan. buxoro beklariga amirga toʻlay- digan soliq va boshqa toʻlov, in’omlarini kumush tangada karvon- larda olib kelgandan koʻra, kredit biletlarda olib kelish arzon va oson boʻlgan. shuning uchun kumushlar rus kredit biletlariga almashtirilgan. rus banklarida kumush tangalar qaytib muomalaga chiqmagan. …

5 / 6

tida qabul qilingan va mustaqillikkacha pul muomalasi shu pul birligida olib borilgan. ma’lumki, har bir davlat oʻzining pul tizimiga ega boʻladi. oʻzbekistonning mustaqil davlat sifatida ajralib chiqishi uning mustaqil pul tizimiga ega boʻlishini taqozo qildi. mamlakatimiz prezidenti «oʻzbekiston iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish yoʻlida» nomli asarida «faqat milliy valuta kuchli boʻlgan taqdirdagina iqtisodiyot mustahkam boʻladi», deb ta’kidlagan edi. shu bois, mamlakat mustaqilligining birinchi kunlaridan boshlab, oʻzbekistonda milliy valutani joriy qilish va uning barqarorligini ta’minlash borasida qator ishlar olib borildi. mustaqil pul tizimi joriy qilinishining i bosqichi 1993-yildan boshlab «soʻm-ku- pon»larning muomalaga chiqarilishi hisoblanadi. oʻzbekiston pul tizimini qurishning ikkinchi bosqichi — 1994-yil iyuldan boshlab milliy valuta — «soʻm»ning muomalaga chiqarilishi boʻlib, u oʻzbekiston tarixida juda katta ahamiyatga ega. har bir davlatning pul tizimi ma’lum elementlardan tashkil topadi va qonun asosida yuqori davlat organlari orqali boshqarib boriladi. oʻzbekiston respublikasi pul tizimi elementlari quyida- gilar hisoblanadi: · pul birligining nomi; · pul birligining turlari — …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oʻzbekiston respublikasining pul tizimi va uning rivojlanish tarixi"

2 - mavzu: oʻzbekiston respublikasining pul tizimi va uning rivojlanish tarixi. oʻzbekiston zamini va xalqi oldindan mukammal tarixga, sohalar boʻyicha oʻz mustaqil tizimiga ega boʻlgan. shuning uchun biz qisqacha pul tizimimizning tarixi toʻgʻrisida toʻxtalmoqchimiz. ba’zi manbalarda keltirilishiga qaraganda, oʻrta osiyoda birinchi pullar iskandar zulqarnayn davrida miloddan avvalgi 261—250-yillarda chiqarila boshlangan. oʻzbekiston respublikasi zaminida, ya’ni buxoroda birinchi metall pullar zarb qilingan. metall pullar zarb qilingunga qadar, buxoroda savdo-sotiqda pul birligi sifatida bugʻdoy va qogʻoz material ishlatilgan. birinchi metall pullar buxoroda 700-yillarda zarb qilingan. bu pullar kumush tangalar boʻlib, buxoro shohi kana buxorxudot tomonidan chiqarilgan. tanga yuqori sifatg...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOCX (24,1 КБ). Чтобы скачать "oʻzbekiston respublikasining pul tizimi va uning rivojlanish tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oʻzbekiston respublikasining pu… DOCX 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram