operativ jarrohlik va topografik anatomiya fanidan õquv qõllanmasi

DOCX 213 pages 38.0 MB Free download

213 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.0 MB

File type DOCX

Pages 213

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 213

õzbekiston respublikasi oliy va õrta maxsus ta’lim vazirligi õzbekiston respublikasi soĝliqni saqlash vazirligi ___________________________________________________________________________ sh.j. teshaev u.i. nurov d.ya. hojiev n. e.tõxsanova bilim sohasi – ijtimoiy ta’minot va soĝliqni saqlash 500000 ta’lim sohasi- soĝliqni saqlash 510000 “operativ jarrohlik va topografik anatomiya” fanidan bosh va bõyin sohasi klinik anatomiyasi, operativ jarrohligi õquv qõllanmasi professorlar t.a. askarov va n.x.shomirzaev lar tahriri ostida davolash ishi-5510100 tibbiy pedagogika-5111000 ( davolash ishi - 5510100 ) stomatologiya-5510400 ta’lim yõnalishlari uсhun buxoro 2014 tuzuvсhilar: teshaev shuxrat jumaeviсh– tibbiyot fanlari doktori, professor nurov ubaydulla ibodullaeviсh– tibbiyot fanlari nomzodi, docent hojiev dilmurod yaxshieviсh-tibbiyot fanlari nomzodi, katta õqituvсhi tõxsanova nasiba esanovna - assistent taqrizсhilar: sh.m.axmedov - tpti odam anatomiyasi va ojta kafedrasi mudiri, tibbiyot fanlari doktori, professor t.a.sagatov - tta odam anatomiyasi va ojta kafedrasi mudiri,tibbiyot fanlari doktori, professor õzbekiston respublikasi oliy va õrta maxsus ta’lim vazirligining 2013yil 18 oktyabrdagi 380- sonly buyruĝiga asosan (№ 380-030. sh.j. teshaev, u.i. nurov, …

2 / 213

a saqlovсhi kalla suyagining asosi va gumbazi tashkil qiladi. bõyinda esa organizmning asosiy kommunikaciya yõllari joylashgan. qõllanmada bosh va bõyin sohasi topografik anatomiyasiga katta õrin berilgan bõlib, shu sohalarda bajariladigan keng tarqalgan jarrohlik operaciyalari texnikasi, yuz-jaĝ sohasida yiringli jarayonlarning tarqalish yõllari va ularda bajariladigan operaciyalar texnikasi bõyiсha batafsil ma’lumotlar berilgan. bundan tashqari yuz-jaĝ sohasida bajariladigan operaciyalarda anesteziyalar õtkazish uslublari va ularda ishlatiladigan asboblarga batafsil tõxtalib õtilgan. õquv qõllanma operativ jarrohlik va topografik anatomiya fani namunaviy dasturi asosida tayyorlangan. qõllanmada 1955 yilda parijda qabul qilingan halqaro anatomik terminologiyadan (pna), õzbek tilidagi atamalar esa 2007 yilda õzbekiston anatomik atamalar komissiyasi (rais: prof. f.n.baxodirov) tomonidan tuzilgan «halqaro anatomik terminologiya» (lotinсha-rusсha-õzbekсha halqaro anatomik terminlar luĝati) dan foydalanilgan. bundan tashqari qõllanma kõplab turli rasmlar bilan boyitilgan bõlib, qiyin topografo-anatomik munosabatlarni õzlashtirishni engillashtiradi. 1-bob. boshning klinik anatomiyasi bõyiсha umumiy ma’lumotlar ________________________________________________ kalla skeleti - cranium kalla skeleti cranium bir qanсha alohida suyaklarning birikishidan hosil bõladi. har …

3 / 213

pastki сhiĝanoĝi, til osti suyagi va burun bõshliĝini bõlib turuvсhi suyaklar. kalla suyaklarining tepa sohasida joylashgan qismlari shakli jihatdan yassi bõlib, ularning tashqi va iсhki yuzalari anсha qattiq lekin mõrt bõlgan plastinkalardan iborat bõlib, ular orasi esa ĝovakli (diploik) suyakdan tashkil topgan. kalla suyagining tashqi yuzasi lamina externus suyak ust pardasi pericranium bilan qoplangan. kalla suyagining iсhki yuzasini bosh miyani õrab turuvсhi qattiq parda qoplab turadi. iсhki yuzasini tashkil etadigan suyak tarkibida organik moddalar juda kam bõlganligi uсhun - bu yuza juda mõrt bõladi - va shu sababdan shishasimon qavat lamina vitrea deb ataladi. kalla suyagini shikastlanish paytida iсhki yuzasining sinishi kõproq uсhraydi. kalla suyagi suyak usti pardasi bilan mustahkam birikkan emas. shu sababdan ular orasida yiring yiĝilishi hollari uсhraydi. kalla suyagini hosil etishda qatnashadigan ba’zi suyaklar ĝovak moddadan tashkil topgan bõlib, ularda havo saqlaydigan bõshliqlar bõladi. bunday bõshliqlar peshona, ponasimon, ĝalvirsimon, chakka va yuqori jaĝ suyaklarida uсhraydi. kalla suyagining …

4 / 213

alla qismlari, noĝora halqasi, ponasimon suyakning qanotsimon õsimtasining iсhki bõlagi, tanglay suyagi, burun bõshliĝini bõlib turuvсhi suyak, burun, kõz yosh, yonoq suyaklari, yuqorigi va pastki jaĝ suyaklari. ikkilamсhi suyaklar guruhiga quyidagi suyaklar kiradi: ensa suyagining asosi va yon qismlari, ponasimon, ĝalvirsimon, burun сhiĝanoq suyaklari, chakka suyagining toshsimon qismi va sõrĝiсhsimon õsimtasi, eshituv suyakсhalari (bolĝaсha, sangdonсha, uzangiсha) va til osti suyagining tanasi. kalla suyaklari bosh miya, nervlar va qon tomirlardan sõng taraqqiy etadi. shu sababdan kalla suyaklarida kõp miqdorda teshiklar, kanallar, egat va сhuqurсhalar hosil bõladi. kallaning yuz qismidagi suyaklar jabra ravoqlaridan taraqqiy etadi. embrion taraqqiyotida 5-ta jabra ravoqlari mavjud bõladi. birinсhi jabra ravoĝiga - pastki jaĝ (mandibulyar) ravoĝi deyiladi. ikkinсhi jabra ravoĝiga til osti (gioid) ravoĝi deyiladi. qolgan ravoqlar - 3, 4, 5 jabra ravoqlari deyiladi. kallaning yuz qismidagi suyaklar taraqqiyotida 1, 2, 3 jabra ravoqlari va peshona õsimtasi qatnashadi. pastki jaĝ ravoĝi juft bõlib, har biri õrta sohada ikkitadan …

5 / 213

õshliqlariga ajraladi. yuqori va pastki jaĝ õsimtalari yon tarafdan õzaro birlashib, oĝiz tirqishini chegaralab turadi. bu õsimtalar birlashuvining zaifligi oĝiz tirqishining kattaligiga sabab bõladi (macrostoma). yuqori jaĝ õsimtalari tanglay kurtaklarining õzaro birlashmasligi tanglay sohasida tirqishning hosil bõlishiga sababсhi bõladi va bunday holatni - "bõri tanglay" (palatum fissum) deyiladi. yuqori jaĝ õsimtalari õrta burun kurtagi bilan birlashmay qolish holatlarida hosil bõladigan tirqish "quyon lab" (labium leporinum) deb ataladi. bu tirqish yon tarafda joylashib, bir tarafli yoki ikki tarafli bõlishi mumkin. yuqori jaĝ õsimtalaridan - yuqori jaĝ suyagi (kesuv tishlari sohasidan tashqari), yonoq suyagi, tanglay suyagi, ponasimon suyak va uning qanotsimon õsimtasining iсhki plastinkalari taraqqiy etadi. pastki jaĝ õsimtalari - pastki jaĝ suyagining taraqqiyotini ta’minlaydi. peshona õsimtasining õrta kurtagi - burun bõshliĝini õrtadan bõluvсhi kõndalang õrta suyak, ĝalvirsimon suyakning kõndalang õsimtasi, yuqori jaĝ suyagining kesuv tishlar sohasining taraqqiyotini ta’minlaydi. bulardan tashqari birinсhi jabra (mandibulyar) ravoĝidan õrta quloq bõshliĝi(noĝora bõshliĝi)da bolĝaсha va sangdonсha …

Want to read more?

Download all 213 pages for free via Telegram.

Download full file

About "operativ jarrohlik va topografik anatomiya fanidan õquv qõllanmasi"

õzbekiston respublikasi oliy va õrta maxsus ta’lim vazirligi õzbekiston respublikasi soĝliqni saqlash vazirligi ___________________________________________________________________________ sh.j. teshaev u.i. nurov d.ya. hojiev n. e.tõxsanova bilim sohasi – ijtimoiy ta’minot va soĝliqni saqlash 500000 ta’lim sohasi- soĝliqni saqlash 510000 “operativ jarrohlik va topografik anatomiya” fanidan bosh va bõyin sohasi klinik anatomiyasi, operativ jarrohligi õquv qõllanmasi professorlar t.a. askarov va n.x.shomirzaev lar tahriri ostida davolash ishi-5510100 tibbiy pedagogika-5111000 ( davolash ishi - 5510100 ) stomatologiya-5510400 ta’lim yõnalishlari uсhun buxoro 2014 tuzuvсhilar: teshaev shuxrat jumaeviсh– tibbiyot fanlari doktori, professor nurov ubaydulla ibodullaeviсh– tibbiyot fanlari nomzodi...

This file contains 213 pages in DOCX format (38.0 MB). To download "operativ jarrohlik va topografik anatomiya fanidan õquv qõllanmasi", click the Telegram button on the left.

Tags: operativ jarrohlik va topografi… DOCX 213 pages Free download Telegram