банкларнинг келиб чиқиши ва банк тизими

PPTX 28 стр. 537,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 28
4. ссуда фоизи ва унинг иктисодий мохияти банкларнинг келиб чиқиши ва банк тизими ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги тошкент davlat iqtisodiyot universiteti “пул ва банклар” фани маъруза режаси 1. банкларнинг пайдо бўлишига замин яратган шарт-шароитлар. 2. дастлабки банкларнинг пайдо бўлиши ва уларнинг операциялари. 3. марказий банкларнинг юзага келиши. 4. банк тизими ва унинг элементлари. 2 1. банкларнинг пайдо бўлишига замин яратган шарт-шароитлар пулларни сақлаш учун ишончли муассасани топиш зарурлиги пул хўжалигини юзага келишига сабаб бўлган асосий омил бўлди. 3 дастлаб бундай муассаса вазифасини ибодатхоналар бажарди. чунки, ибодатхоналарга ва уларда хизмат қилувчи диндорларга нисбатан давлат ва жамоалар томонидан кучли ишонч мавжуд эди. ҳатто ашаддий ўғрилар ва талончилар ҳам ибодатхоналарга ҳужум қилишмаган. ибодатхоналарда дастлаб товарларни айирбошлаш натурал шаклда амалга оширилар эди. бу эса, товарларни сақлаш учун катта ҳажмдаги омборхоналарни талаб этар эди. бунинг устига, айирбошлашда эквивалентликни сақлаш муаммоси юзага келди. натижада ибодатхоналар ходимлари, руҳонийлар металл пулларнинг афзаллигини пайқаб қолишди. …
2 / 28
ундай қилиб, ибодатхоналар пул хўжалигининг шаклланишига, ссуда операцияларининг пайдо бўлишига, ҳисоб-китоб хизматларининг юзага келишига сабаб бўлди. 6 судхўрлик кредитининг қонун йўли билан дунёнинг кўплаб мамлакатларида бекор қилиниши банкларнинг пайдо бўлишида муҳим роль ўйнади. судхўрлар қўлида тўпланиб қолган йирик миқдордаги пул маблағлари ссуда капиталининг кўпайишида муҳим аҳамият касб этди. эрамизгача бўлган vii асрдан бошлаб қадимги шарқда, кейинчалик қадимги грецияда давлат пулларни зарб этишни ўз қўлига олди. пулларни зарб этишни марказлашуви ва стандартлашуви давлатлар ўртасидаги савдо алоқаларини ривожлантиришга кучли туртки берди. 7 савдо операциялари ва тўловлар ҳажмини ошиши тижорат рискларидан ҳимояланиш мақсадида пул маблағлари захирасини бир жойда тўплаш заруриятини юзага келтирди. бу масалани ҳал этиш мақсадида “савдо уйлари” ташкил этилди. вавилон савдо уйлари қуйидаги операцияларни амалга оширишган: товарларни сотиб олиш ва сотиш бўйича комиссион операциялар; ссудалар бериш; мижозни номидан тўловларни амалга ошириш; ишонч операциялари. 8 ушбу агентликлар савдо ташкилотининг суғурта фондини ташкил этиш билан бирга, металл слиткалар шаклида пулларни сотиб олиш ва …
3 / 28
гаровга қўйиб, кредит олиш амалиёти мавжуд эди. 10 хусусий мулкчилик институтининг ҳуқуқий асосларини яратилиши пул хўжалигини ривожланишига туртки берди ва натижада қадимги римда уюшмалар пайдо бўлди. ушбу уюшмалар фаолиятининг қонунчилик асослари мавжуд эди. улар пул шаклидаги капитални жамғариш, пул тизимини мустаҳкамлаш, давлатга солиқлар йиғиб беришда муҳим рол ўйнади. рим империясининг қулаши билан пул хўжалигининг инқирози бошланди. ушбу инқироз шимолий италиянинг йирик шаҳарлари бўлган генуя, венеция ва флоренцияда савдо ва саноатнинг ривожланиши билан барҳам топди. 11 2. дастлабки банкларнинг пайдо бўлиши ва уларнинг операциялари банк сўзи итальянча banco деган сўздан олинган бўлиб, стол деган маънони англатади. х асрда италия жаҳон савдосининг йирик марказига айланди. бу ерда дунёнинг турли мамлакатларидан келтирилган товарлар билан савдо қилинар эди. аммо товарларни олди сотди қилишда турли давлатлар, князликлар, шаҳарлар томонидан муомалага чиқарилган турли-туман пуллардан фойдаланар эдилар. банклар ана шу пулларни бир-бирига айирбошлаш зарурияти туфайли пайдо бўлди. 12 пулни алмаштириб берувчилар савдо майдонларида ўзларининг столларини қўйиб ўтирар …
4 / 28
ар фаолиятининг қонунчилик асосларининг яратилиши, улар фаолиятини назорат қилиниши ва банкларнинг молиявий ҳолатини яхшиланиши аҳоли ва хўжалик юритувчи субъектларнинг ишончини пайдо бўлишига олиб келди. дастлабки банкирлар тушундики, банкда сақланаётган пулларни вақтинчалик фойдаланишга бериш йўли билан катта даромад олиш мумкин. натижада, банкларнинг ссуда операциялари пайдо бўлди. бунда рискни камайтириш мақсадида гаров (қимматбаҳо металлар, кўчмас мулк, кемалар, қуллар ва ҳ.к.) талаб қилинар эди. 15 банкларнинг операциялари ҳажмининг ошиб бориши билан уларни пул маблағлари жалб этишга бўлган талаби ошиб борди. натижада депозит операциялари пайдо бўлди. табиийки, банк омонатчиларнинг пул маблағлари ҳисобини юритиши ва уларнинг номидан тўловларни амалга ошириши лозим эди. омонатчиларнинг маблағлари ва тўловлари ҳисоби жадвал асосида олиб борилар эди. бу жадвал трансферит деб аталган. 16 3. марказий банкларнинг юзага келиши марказий банклар тижорат банклари базасида пайдо бўлган. марказий банклар турлича номланади. масалан, хитойда халқ банки, қозоғистонда миллий банк, ақшда федерал захира тизими, ўзбекистонда марказий банк деб номланади. дунёнинг 3 мамлакатида – саудия …
5 / 28
зий банкларнинг пайдо бўлиши банк инқирозларининг олдини олиш, пул эмиссиясини марказлаштиришнинг зарурлиги билан белгиланади. а.навой: марказий банкларнинг юзага келиши давлат учун жорий молиявий муаммоларни ҳал қилиш имконини берадиган қулай инструментни яратишнинг зарурлиги билан белгиланади. давлат олтин тўғрисидаги маълумотларни махфийлаштириш йўли билан муомалага таъминланмаган банкоталарни чиқариш имконини берди. 20 дастлабки марказий банклар дунёда энг биринчи ташкил этилган марказий банк бўлиб, швеция марказий банки – риксбанк ҳисобланади. у 1650 йилда ташкил этилган. риксбанк олтин тангалар билан таъминланган депозит сертификатларини 1650 йилда муомалага чиқарди. ушбу сертификатлар қироллик ҳудудида барча турдаги пуллар билан тенг муомалада бўлган. аммо эмиссион банк сифатида ташкил этилган биринчи банк англия марказий банки ҳисобланади. у 1694 йилда ташкил этилган. 21 4. банк тизими ва унинг элементлари банк тизими – бу ягона кредит тизимида фаолият юритаётган банклар мажмуидир (йиғиндисидир). бозор муносабатлари шароитида, одатда, банк тизими икки поғонали бўлади. биринчи поғонада – марказий банк турса, иккинчи поғонада тижорат банклари туради. европа марказий …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 28 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "банкларнинг келиб чиқиши ва банк тизими"

4. ссуда фоизи ва унинг иктисодий мохияти банкларнинг келиб чиқиши ва банк тизими ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги тошкент davlat iqtisodiyot universiteti “пул ва банклар” фани маъруза режаси 1. банкларнинг пайдо бўлишига замин яратган шарт-шароитлар. 2. дастлабки банкларнинг пайдо бўлиши ва уларнинг операциялари. 3. марказий банкларнинг юзага келиши. 4. банк тизими ва унинг элементлари. 2 1. банкларнинг пайдо бўлишига замин яратган шарт-шароитлар пулларни сақлаш учун ишончли муассасани топиш зарурлиги пул хўжалигини юзага келишига сабаб бўлган асосий омил бўлди. 3 дастлаб бундай муассаса вазифасини ибодатхоналар бажарди. чунки, ибодатхоналарга ва уларда хизмат қилувчи диндорларга нисбатан давлат ва жамоалар томонидан кучли ишонч мавжуд эди. ҳатто ашаддий ўғрила...

Этот файл содержит 28 стр. в формате PPTX (537,9 КБ). Чтобы скачать "банкларнинг келиб чиқиши ва банк тизими", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: банкларнинг келиб чиқиши ва бан… PPTX 28 стр. Бесплатная загрузка Telegram