qon aylanish a'olari tizimini bohqarish

DOCX 6 pages 33.4 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.4 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

mavzu : qon aylanish a`zolari tizimini baholash reja : 1.yurak tizimini anatomik fiziologik tuzilishi . 2. katta va kichik qon aylanish tizimi 3.yurak qon tomir tizimida uchraydigan kasalliklarda hamshiralik parvarishi tayanch iboralar aritmiya aretriya (-lar) gipertenziya gipertoniya gipoglikemiya sistola puls ,aritmiya ,gipotaniya ,taxikardiya, bradikardiya, mavzu bayoni : qon aylanish a'zolari tizimini baholash yurakning tuzilishi: a-tashqiko`rinishi, b-ichki tuzilishi: 1-aorta yoyi, 2-yuqori kovak vena, 3-o`pka arteriyasi, 4-o`pka venasi, 5-pastki kovak vena, 6-o`ng bo`lmasi, 7-chap bo`lmasi, 8-tavaqali klapanlar, 9-chap qorincha, 10-o`ng qorincha. qon aylanish tizimi a'zolaridan biri bo’lgan yurak qonni harakatlantirib, uni inson a'zolari va to’qimalariga yetkazib berib turadi. u oldingi ko’ks oralig’ida joylashgan bo’lib, sog’lom odam yuragining asosi chap tomonda ii qovurg’a damida tursa, uchi v qovurg’a oralig’ida turadi. yurak xajmi 250—300 g ni tashkil etadi. uzunasiga ketgan to’siq bilan yurak chap va o’ng nimtaga bo’linadi. har bir nimtasi yurak bo’lmachasi bilan yurak qorinchasiga bo’linadi. yurak uch qavatdan: ichki — endokard, o'rta …

2 / 6

n pastki kovak venaga, yuqori qismlardan kelgan qon esa yuqori kovak venaga quyiladi. bu venalarning ikkalasi o’ng bo’lmachaga quyiladi. so’ngra venoz qon o’ng qorinchaga o’tadi, undan esa o’pka arteriyasi orqali o’pkaga o’tadi. o’pka arteriyasi o’pkada tobora mayda tomirlarga, pirovardida alveolalarni o’rab turadigan kapillyarlarga bo’linadi. mana shu yerda venoz qon kislorod bilan to’yinadi. so’ngra kapillyarlar bir-biri bilan tutashib, o’pka venalarini hosil qiladi. bu venalardan arterial qon chap bo’lmachaga, undan chap qorinchaga tushadi. kislorod bilan to’yingan qon chap qorinchadan aorta va arteriyalar tarmog’i orqali butun organizmga tarqaladi. arteriyalar kichikroq kalibrdagi tomirlarga bo’linib borib, kapillyarlar bilan tugallanadi. kapillyarlarning diametri 7—8 mkm ni tashkil etadi. kapillyarlar yarim o’tkazuvchi bir qavat hujayralardan tuzilgan. kapillyarlardan oqib kelgan qon kislorod va oziq moddalarni hujayralarga beradi va ishlangan mahsulotlarni o’ziga singdirib oladi. kapillyarlarning arterial va venoz tirsagi bor. kapillyarlarning ko’pgina qismi odatda puchaygan holatda bo’lib, dam olib turadi. puchayib turgan shu kapillyarlar jismoniy zo’riqish paytida qon bilan to’lishadi.„organizmdagi …

3 / 6

lmachada ustki kovak venaning og’zi yaqinida joylashgan sinus tugunida vujudga keladi. sinus tugunidan impuls bo’lmachalar orasidagi to’siqda joylashgan bo’lmacha-qorincha tugunga tarqaladi. yurakning qisqarishi sistola, bo’shashishi esa diastola deb ataladi. sistola diastolaga qaraganda ancha qisqa davom etadi. diastolaning muddati yurak qisqarishlari tezligiga qarab o’zgarib boradi. meyorga ko’ra yurak minutiga 60—80 marta qisqaryb turadi. yurak o’zining qisqarishi uchun impulslarini o’zi ishlab chiqarib boradi, ya'ni u avtomatizm xususiyatiga egadir. u har safar qisqarganda normada 50—70 ml qonni otib chiqaradi, bu sistolik hajmni tashkil etadi. yurakning minutlik hajmi 1 minut davomida yurak otib chiqaradigan qon miqdori hisoblanadi. odam tinch turganida u 3,5—5 litrni tashkil etadi. sistola paytida yelka arteriyasidagi qon bosimi sog’lom odamda taxminan 17,5— 18,5 kpa (simob ustuni hisobida 110-140 mm) ni tashkil etadi. diastola paytida bu bosim pasayib 9,33—10,7 kpa (simob ustuni hisobida 70— 80 mm) ga tushadi. qonning hammasi tomirlar o’zanida aylanib yurmaydi. sog’lom odam organizmidagi 5—6 litr qonning 1/3 qismi …

4 / 6

ak minutiga 60—80 marotaba uradi. yurak kasalliklarida yurak o’ynashining kelib chiqish sababi yurak qisqaruvchanlik funksiyasining pasayishidir, bunda yurak qisqargan vaqtda aortaga yctarli miqdordagi qonni haydab chiqara ohnay qoladi, shuning evaziga a'zo va to’qimalarni yetarli miqdorda qon bilan taminlash uchun yurak «majburan» tez qisqara boshlaydi (kompensator holat). yurak urishining tezlashishi taxikardiya deyiladi. yurak ritmining buzilishi — aritmiya deganda, yurakning to’xtab-to’xtab, xuddi xayolda yurak muzlab, to’xtab qolganday, qisqa kuchli urishi tushuniladi. yurakning to’xtab-to’xtab urishi bir marotaba yoki davomli bo’lishi mumkin. bu holatga yurak qisqarishlarining buzilishi sabab bo’ladi. yurak sohasidagi og’riq yurak kasalliklarining muhim belgisidir. qisib turadigan og’riqlar, ko’pincha yurak muskulini oziqlantirib turadigan toj tomirlar orqali yurakning qon bilan ta'minlanmasligi (miokard ishemiyasi) natijasida kelib chiqadi. og’riq qisqa vaqtli (3-5 minutgacha), xurujsimon bo’lib, ko’pincha fizik kuchlanish vaqtida (yurganda, zinadan yuqoriga ko’tarilganda), ko’chadagi havo harorati past bo’lgan vaqtda birdaniga ko’chaga chiqqanda seziladi. og’riq ko’pincha to’sh sohasida (kamdan-kam yurak sohasida) bo’lib, ba'zan harakatni to’xtatganda yoki nitroglitserin …

5 / 6

lg’amli yo’tal qo’shiladi. bu holat ancha og’ir bo’lib, ba'zan bemor o’lib qolishi mumkin. shish. yurak yetishmovchiligining xarakterli belgisidir, aniqrog’i o’ng qorincha yetishmovchiligi. o’ng qorincha muskullari qisqaruvchanlik funksiyasining pasayishi evaziga katta qon aylanish doirasida qon dimlanadi, tomirlar devorining buzilishi natijasida suyuqlik sizib chiqadi va shish paydo bo’ladi. yurak kasalliklarida shish asosan pastdan boshlanadi (oyoqlardan), bemor yotgan paytda shish bel va dumg’aza sohasida aniqlanadi. sianoz. lablar, burun uchi, barmoqlar, tirnoqlar ko’karadi va yurak yetishmovchilik belgilaridan biri bo’lib, shishdan oldin kelib chiqadi. nazorat uchun savollar 1.aniqlangan puls soni yurak qisqarishlari sonodan xam bo’lishi nima deb ataladi? 2.katta qon aylanish doirasiga qaysi a`zolar kiradi ? 3. kichik qon aylanish doirasiga qaysi a`zolar kiradi ? 4 . shish qachon kuzatiladi? 5.shishning qanday darajalari bor ? 7. sionoz nima ? 8.sionoz qachon yuzaga keladi ? 9.sionozning qanaqa turlari mavjud ? 10.hansirash qanday bemorlarda kuzatiladi ? glossariy aritmiya(gr.a- yo’q+gr.rhythmos – marom, ritm) – ritmning izdan chiqish yoki …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qon aylanish a'olari tizimini bohqarish"

mavzu : qon aylanish a`zolari tizimini baholash reja : 1.yurak tizimini anatomik fiziologik tuzilishi . 2. katta va kichik qon aylanish tizimi 3.yurak qon tomir tizimida uchraydigan kasalliklarda hamshiralik parvarishi tayanch iboralar aritmiya aretriya (-lar) gipertenziya gipertoniya gipoglikemiya sistola puls ,aritmiya ,gipotaniya ,taxikardiya, bradikardiya, mavzu bayoni : qon aylanish a'zolari tizimini baholash yurakning tuzilishi: a-tashqiko`rinishi, b-ichki tuzilishi: 1-aorta yoyi, 2-yuqori kovak vena, 3-o`pka arteriyasi, 4-o`pka venasi, 5-pastki kovak vena, 6-o`ng bo`lmasi, 7-chap bo`lmasi, 8-tavaqali klapanlar, 9-chap qorincha, 10-o`ng qorincha. qon aylanish tizimi a'zolaridan biri bo’lgan yurak qonni harakatlantirib, uni inson a'zolari va to’qimalariga yetkazib berib turadi. u oldi...

This file contains 6 pages in DOCX format (33.4 KB). To download "qon aylanish a'olari tizimini bohqarish", click the Telegram button on the left.

Tags: qon aylanish a'olari tizimini b… DOCX 6 pages Free download Telegram