Back

zamariqlar du’nyasi

DOCX 7 pages 42.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 7
no’kis qalasi xbb qarasli 33- sanli su’wretlew o’nerin u’yreniwge qa’niygelestirilgen uliwma bilim beriw mektebinin biologiya pani mugallimi toremuratova aqsunguldin 9a klasinda biologiya paninen zamariqlar du’nyasi temasinda o’tken bir saatliq sabaq islenbesi. tema:zamariqlar du’nyasi. i.sabaqtin’ maqseti: a)ilimiy maqseti: oqiwshilarga zamariqlar du’nyasi haqqinda mag’lumat beriw. b)tarbiyaliq maqseti: oquwshilardi zamariqlar dunyasina bolg’an qizig’iwin asiriw,haywanat dunyasin qorg’aw,olarg;a qarata sanali qatnas jasaw,ekologiyaliq,geografiyaliq tarbiyani a’melge asiriw. c) rawajlandiriwshi maqseti: oquwshilardin’ sabaqliq ha’m basqa a’debiyatlar u’stinde o’z ara islesiw ko’nlikpelerin rawajlandiriw. ii.sabaqtin’ tu’ri: teoriyaliq, aralas. iii.sabaqtin’ usili: sabaq barisinda kishi toparlarda islesiw texnologiyalarinda paydalaniw. iv.paydalanilatug’in qurallar: sabaqliq,ko’rgizbeli qurallar,slayd. v.sabaq ushin talap etiletug’in waqt: 45 minut: sabaqtin’ texnik sizilmasi. sabaq basqishlari. waqt sho’lkemlestiriwshi bo’lim. 2min u’yge tapsirma soraw,taza temani tusindiriwge tayarliq. 15min taza temani tusindiriw. 10min kishi toparlarda islesiw.jan’a temani analiz etiw. 15min sabaqti juwmaqlaw. 2min uyge beriletug’in tapsirmalardi tu’sindiriw. 1min vi.sabaqtin’ barisi (reje): 1.sho’lkemlestiriwshi bolim: a)salemlesiw, b)tazaliqti aniqlaw, d)sabaqqa qatnasti tekseriw c) sabaqqa tayarliq ko’riw. 2. uyge …
2 / 7
oli menen ko’beyedi. . bu’rtikleniw na’tiyjesinde payda bolg’an jas kletkalar u’zilip ketpey shi’nji’r payda yetedi. qozi’qari’n zamarri’g’i’ ta’biyatta ken’ tarqalg’an qalpaqshali’ zamarri’qlar boli’p yesaplanadi’. woni’n’ ishi bos miywe denesi 10—12 sm boli’p, ayaqsha ha’m qalpaqshadan turadi’. qozi’qari’n shirindige bay topi’raqlarda saprofit halda tirishilik yetedi. topi’raq asti’ndag’i’ ji’lli’q micelliyi jaz ma’wsiminde awi’si’q zat retinde azi’qli’q zatlar toplap, gu’zden baslap miywe denesheler qa’liplese baslaydi’. . qozi’qari’n sha’rtli awqatqa paydalanatug’i’n zamarri’qlar topari’na kiredi. yen’ jaqsi’ awqatqa paydalanatug’i’n zamarri’qlarg’a aq zamarri’q, aq qayi’n’ ag’ashi’ menen birge wo’setug’i’n zamarri’qlar ha’m basqa da zamarri’qlar jatadi’. wolar belokqa bay, soni’n’ menen birge qurami’nda maylar, mineral zatlar, mikroelementlerden bolsa temir, kalciy, cink ha’m basqalar boladi’. parazit zamarri’qlar. zamarri’qlar arasi’nda parazit tu’rleri de ju’da ko’p . wolar wo’simlik, haywan ha’m adamlarda ha’r tu’rli keselliklerdi payda yetedi. a’sirese parazit zamarri’qlar awi’l xojali’g’i’ ha’m tog’ay xojali’g’i’na u’lken zi’yan keltiredi. za’n’ zamarri’g’i’ quramali’ rawajlani’w da’wiri yag’ni’y, ha’r qi’yli’ sporalar ha’m arali’q xojeyinge …
3 / 7
arazit zamarri’q sarg’i’sh-qi’zi’l (za’n’) ren’degi sporalardi’ payda yetedi. verticill. aq pa’lek— woni’n’ spora payda yetiwshi ayaqlari’ saqi’yna ta’rizli shaqalang’an boli’p keledi . usi’ zamarri’q ha’r tu’rli wo’sim- liklerdin’ wo’tkeriwshi toqi’malari’nda parazitlik yetip ku’n keshiredi. worayli’q aziya jag’dayi’nda vilt keselligi g’awashani’n’ apatshi’li’g’i’ boli’p yesaplanadi’. vilt g’awasha tami’ri’ arqali’ wo’tip, paqaldi’n’ wo’zegin zi’yanlaydi’ ha’m woni’n’ normal wo ’siwin buzadi’. vilt penen zi’yanlang’an wo’simlik ko’pshilik jag’dayda nabi’t boladi’ yamasa qanday da bir organi’ soli’p shiriydi . kesellikke qarsi’ gu’resiw sharalari’ xo- jali’qlarda almaslap yegiwdi duri’s jolg’a qoyi’w, viltke shi’damli’ jan’a g’awasha sortlari’n jarati’w, jerdi teren’ ha’m sapali’ shu’digarlaw, jergi- likli to’ginlerdi topi’raqqa sali’w ha’m tag’i’ basqalar. zamarri’qlardi’n’ a’hmiyeti . zamarri’qlar ta’biyatta ken’ tarqalg’an boli’p, u’lken a’hmiyetke iye. wolar ta’biyatta zatlardi’n’ aylani’wi’nda qatnasadi’. bakteriyalar menen birge organikali’q zatlardi’n’: wo’simlik qaldi’qlari’ ha’m haywan wo’liklerinin’ tarqali’wi’ tiykari’nan zamarri’qlar qatnasi’wi’nda ju’redi. topi’raqta ko’p tu’rli zamarri’qlardi’n’ topari’ ushi’raydi’. zamarri’qlar saprofitler retinde kesilgen ag’ashlar ha’m tami’rlar qal- di’qlari’nda jasaydi’.bazi’ …
4 / 7
of).ektotrof mikorizada wo’simlik tami’ri’ni’n’ ishki bo’legin ti’g’i’z qi’n ko’rinisindegi zamarri’q micelliyi worap aladi’. endotrof mikorizada zamarri’q tami’rdi’n’ ishki toqi’malari’na kirip aladi’. si’rtqi’ mikoriza tiykari’nan tog’aylardag’i’ qayi’n’, yemen ha’m iyne japi’raqli’ ag’ashlarda ushi’raydi’. zamarri’q ag’ash tami’ri’nan uglevodlardi’ ha’m vitaminlerdi wo’zlestiredi. soni’n’ menen birge topi’raqti’n’ gumusi’ (shirindi) qurami’ndag’i’ beloklardi’ aminokislotag’a tarqatadi’. aminokislotalardi’n’ bir bo’legi wo’simlik ta’repinen wo’zlestiriledi. bunnan basqa zamarri’q ag’ashti’n’ tami’r sistemasi’ni’n’ sin’iriw bet ko’lemin ko’beytedi, bul bolsa wo’z gezeginde zu’ra’a’tsiz topi’raqlarda wo’sip ati’rg’an wo’simlik ushi’n u’lken a’hmiyetke iye boladi’. ishki mikoriza ko’binese sho’p wo’simliklerinde ushi’raydi’. . geybir zamarri’qlar parazit organizmler retinde wo’simlik ha’m haywanlarda ha’r tu’rli keselliklerdi keltirip shi’g’aradi’. awqatqa paydalanatug’i’n zamarri’qlar awqatli’q a’hmiyetke iye. zamarri’qlardi’n’ geybir tu’rlerinen antibiotikler ha’m vitaminler ali’wda, sonday-aq ashi’tqi’lardan turmi’sta ken’ paydalani’ladi’. lichaynikler. lichaynikler tiri organizmlerdin’ wo’zine ta’n gruppasi’ boli’p, zamarri’qlar ha’m suw wotlari’ni’n’ simbioz tirishilik yetiwinen kelip shi’qqan wo’simlikler boli’p yesaplanadi’). lichay- niklerdin’ 26 000 g’a jaqi’n tu’ri belgili . lichayniklerdin’ denesinin’ ren’i ha’m …
5 / 7
i’n jag’daylarda da wo’se beredi . lichaynikler tas ha’m ji’ralarda, sho’l ha’m dalan’li’qlarda, ag’ash ha’m puta qabi’qlari’nda wo’sedi. lichaynikler tundrada ha’m tog’ay xojali’g’i’nda ken’ tarqalg’an. wolardan (sladonia otryadi’) arqa suwi’nlari’ ushi’n awqat retinde paydalani’ladi’. wo’nim bermeytug’i’n jerlerde jasawshi’ lichaynikler basqa wo’simlikler toplami’ni’n’ qa’liplesiwine mu’mkinshilik jaratadi’. lichaynikler substrattan ha’m qorshag’an wortali’qtan ha’r tu’rli ximiyali’q elementlerdi, soni’n’ menen birge radioaktiv zatlardi’ dtaza hawani’ talap yetiwshi lichayniklerden atmosfera hawasi’ni’n’ pataslang’anli’q da’rejesin ani’qlawda indikator si’pati’nda paydalani’wg’a boladi bazi’ bir lichaynikler toqi’mashi’li’q kombinatlari’nda boyaw retin- de, medicinada ha’m parfyumeriya wo’ndirisinde qollani’ladi’. sonday- aq, tog’aylarda a’sirese, qarag’ayzarlarda ha’m ag’ash kesilgen jerlerde lishaynikler jasi’l qaplam payda yetedi. bunda kladoniyani’n’ (cla- donia) birneshe tu’rleri qatnasadi’.ag’ash qabi’qlari’nda saqalli’ usneya (usneya barbata), taspa ta’rizli everniya (evernia prunastri) lichay- nikleri jasi’l-sarg’i’sh sonday-aq alti’n ren’li — xantoriparientinalar sari’ qaplam payda yetedi . lichayniklerdin’ ximiyali’q qurami’nda xitin zati’, lichaynik kraxmali’ dep atalatug’i’n lixenin, disaxaridlerden sax- aroza, ha’r tu’rli fermentler mi’sali’: amilaza, ko’plep aminokislotalar, …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zamariqlar du’nyasi"

no’kis qalasi xbb qarasli 33- sanli su’wretlew o’nerin u’yreniwge qa’niygelestirilgen uliwma bilim beriw mektebinin biologiya pani mugallimi toremuratova aqsunguldin 9a klasinda biologiya paninen zamariqlar du’nyasi temasinda o’tken bir saatliq sabaq islenbesi. tema:zamariqlar du’nyasi. i.sabaqtin’ maqseti: a)ilimiy maqseti: oqiwshilarga zamariqlar du’nyasi haqqinda mag’lumat beriw. b)tarbiyaliq maqseti: oquwshilardi zamariqlar dunyasina bolg’an qizig’iwin asiriw,haywanat dunyasin qorg’aw,olarg;a qarata sanali qatnas jasaw,ekologiyaliq,geografiyaliq tarbiyani a’melge asiriw. c) rawajlandiriwshi maqseti: oquwshilardin’ sabaqliq ha’m basqa a’debiyatlar u’stinde o’z ara islesiw ko’nlikpelerin rawajlandiriw. ii.sabaqtin’ tu’ri: teoriyaliq, aralas. iii.sabaqtin’ usili: sabaq barisinda kishi top...

This file contains 7 pages in DOCX format (42.0 KB). To download "zamariqlar du’nyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: zamariqlar du’nyasi DOCX 7 pages Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
anatomiya temalari toplami — DOC DOC
anatomiya temalari toplami
105 pages 10.3 MB